śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha dvitīyassargaḥ ।
tau tu dṛṣṭvā mahātmānau bhrātarau rāmalakṣmaṇau ।
varāyudhadharau vīrau sugrīvaśśaṅkitō'bhavat ॥ 1 ॥
udvignahṛdayassarvā diśassamavalōkayan ।
na vyatiṣṭhata kasmiṃśchiddēśē vānarapuṅgavaḥ ॥ 2 ॥
naiva chakrē manaḥ sthātuṃ vīkṣamāṇō mahābalau ।
kapēḥ paramabhītasya chittaṃ vyavasasāda ha ॥ 3 ॥
chintayitvā sa dharmātmā vimṛśya gurulāghavam ।
sugrīvaḥ paramōdvignassarvairanucharaissaha ॥ 4 ॥
tatassa sachivēbhyastu sugrīvaḥ plavagādhipaḥ ।
śaśaṃsa paramōdvignaḥ paśyaṃstau rāmalakṣmaṇau ॥ 5 ॥
ētau vanamidaṃ durgaṃ vālipraṇihitau dhruvam ।
Chadmanā chīravasanau pracharantāvihāgatau ॥ 6 ॥
tatassugrīvasachivā dṛṣṭvā paramadhanvinau ।
jagmurgiritaṭāttasmādanyachChikharamuttamam ॥ 7 ॥
tē kṣipramadhigamyātha yūthapā yūthaparṣabham ।
harayō vānaraśrēṣṭhaṃ parivāryōpatasthirē ॥ 8 ॥
ēkamēkāyanagatāḥ plavamānā girērgirim ।
prakampayantō vēgēna girīṇāṃ śikharāṇyapi ॥ 9 ॥
tataśśākhāmṛgāssarvē plavamānā mahābalāḥ ।
babhañjuścha nagāṃstatra puṣpitāndurgasaṃśritān ॥ 10 ॥
āplavantō harivarāssarvatastaṃ mahāgirim ।
mṛgamārjāraśārdūlāṃstrāsayantō yayustadā ॥ 11 ॥
tatassugrīvasachivāḥ parvatēndraṃ samāśritāḥ ।
saṅgamya kapimukhyēna sarvē prāñjalaya sthitāḥ ॥ 12 ॥
tatastaṃ bhayasaṃvignaṃ vālikilbiṣaśaṅkitam ।
uvācha hanumānvākyaṃ sugrīvaṃ vākyakōvidaḥ ॥ 13 ॥
sambhramastyajyatāmēṣa sarvairvālikṛtē mahān ।
malayō'yaṃ girivarō bhayaṃ nēhāsti vālinaḥ ॥ 14 ॥
yasmādudvignachētāstvaṃ pradrutō haripuṅgava ।
taṃ krūradarśanaṃ krūraṃ nēha paśyāmi vālinam ॥ 15 ॥
yasmāttava bhayaṃ saumya pūrvajātpāpakarmaṇaḥ ।
sa nēha vālī duṣṭātmā na tē paśyāmyahaṃ bhayam ॥ 16 ॥
ahō śākhāmṛgatvaṃ tē vyaktamēva plavaṅgama ।
laghuchittatayā'tmānaṃ na sthāpayasi yō matau ॥ 17 ॥
buddhivijñānasampanna iṅgitaissarvamāchara ।
na hyabuddhiṃ gatō rājā sarvabhūtāni śāsti hi ॥ 18 ॥
sugrīvastu śubhaṃ vākyaṃ śrutvā sarvaṃ hanūmataḥ ।
tataśśubhataraṃ vākyaṃ hanūmantamuvācha ha ॥ 19 ॥
dīrghabāhū viśālākṣau śarachāpāsidhāriṇau ।
kasya na syādbhayaṃ dṛṣṭvā hyētau surasutōpamau ॥ 20 ॥
vālipraṇihitāvētau śaṅkē'haṃ puruṣōttamau ।
rājānō bahumitrāścha viśvāsō nātra hi kṣamaḥ ॥ 21 ॥
arayaścha manuṣyēṇa vijñēyāśChadmachāriṇaḥ ।
viśvastānāmaviśvastārandhrēṣu praharanti hi ॥ 22 ॥
kṛtyēṣu vālī mēdhāvī rājānō bahudarśinaḥ ।
bhavanti parahantārastē jñēyāḥ prākṛtairnaraiḥ ॥ 23 ॥
tau tvayā prākṛtēnaiva gatvā jñēyau plavaṅgama ।
iṅgitānāṃ prakāraiścha rūpavyābhāṣaṇēna cha ॥ 24 ॥
lakṣayasva tayōrbhāvaṃ prahṛṣṭamanasau yadi ।
viśvāsayanpraśaṃsābhiriṅgitaiścha punaḥ punaḥ ॥ 25 ॥
mamaivābhimukhaṃ sthitvā pṛchCha tvaṃ haripuṅgava ।
prayōjanaṃ pravēśasya vanasyāsya dhanurdharau ॥ 26 ॥
śuddhātmānau yadi tvētau jānīhi tvaṃ plavaṅgama ।
vyābhāṣitairvā vijñēyā syādduṣṭā'duṣṭatā tayōḥ ॥ 27 ॥
ityēvaṃ kapirājēna sandiṣṭō mārutātmajaḥ ।
chakāra gamanē buddhiṃ yatra tau rāmalakṣmaṇau ॥ 28 ॥
tathēti sampūjya vachastu tasya tatkapēssubhīmasya durāsadasya cha ।
mahānubhāvō hanumānyayau tadā sa yatra rāmō'tibalaścha lakṣmaṇaḥ ॥ 29 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē dvitīyassargaḥ ॥