View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 4.2 Kishkindha Kanda - Sarga 2

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha dvitīyassargaḥ ।

tau tu dṛṣṭvā mahātmānau bhrātarau rāmalakṣmaṇau ।
varāyudhadharau vīrau sugrīvaśśaṅkitō'bhavat ॥ 1 ॥

udvignahṛdayassarvā diśassamavalōkayan ।
na vyatiṣṭhata kasmiṃśchiddēśē vānarapuṅgavaḥ ॥ 2 ॥

naiva chakrē manaḥ sthātuṃ vīkṣamāṇō mahābalau ।
kapēḥ paramabhītasya chittaṃ vyavasasāda ha ॥ 3 ॥

chintayitvā sa dharmātmā vimṛśya gurulāghavam ।
sugrīvaḥ paramōdvignassarvairanucharaissaha ॥ 4 ॥

tatassa sachivēbhyastu sugrīvaḥ plavagādhipaḥ ।
śaśaṃsa paramōdvignaḥ paśyaṃstau rāmalakṣmaṇau ॥ 5 ॥

ētau vanamidaṃ durgaṃ vālipraṇihitau dhruvam ।
Chadmanā chīravasanau pracharantāvihāgatau ॥ 6 ॥

tatassugrīvasachivā dṛṣṭvā paramadhanvinau ।
jagmurgiritaṭāttasmādanyachChikharamuttamam ॥ 7 ॥

tē kṣipramadhigamyātha yūthapā yūthaparṣabham ।
harayō vānaraśrēṣṭhaṃ parivāryōpatasthirē ॥ 8 ॥

ēkamēkāyanagatāḥ plavamānā girērgirim ।
prakampayantō vēgēna girīṇāṃ śikharāṇyapi ॥ 9 ॥

tataśśākhāmṛgāssarvē plavamānā mahābalāḥ ।
babhañjuścha nagāṃstatra puṣpitāndurgasaṃśritān ॥ 10 ॥

āplavantō harivarāssarvatastaṃ mahāgirim ।
mṛgamārjāraśārdūlāṃstrāsayantō yayustadā ॥ 11 ॥

tatassugrīvasachivāḥ parvatēndraṃ samāśritāḥ ।
saṅgamya kapimukhyēna sarvē prāñjalaya sthitāḥ ॥ 12 ॥

tatastaṃ bhayasaṃvignaṃ vālikilbiṣaśaṅkitam ।
uvācha hanumānvākyaṃ sugrīvaṃ vākyakōvidaḥ ॥ 13 ॥

sambhramastyajyatāmēṣa sarvairvālikṛtē mahān ।
malayō'yaṃ girivarō bhayaṃ nēhāsti vālinaḥ ॥ 14 ॥

yasmādudvignachētāstvaṃ pradrutō haripuṅgava ।
taṃ krūradarśanaṃ krūraṃ nēha paśyāmi vālinam ॥ 15 ॥

yasmāttava bhayaṃ saumya pūrvajātpāpakarmaṇaḥ ।
sa nēha vālī duṣṭātmā na tē paśyāmyahaṃ bhayam ॥ 16 ॥

ahō śākhāmṛgatvaṃ tē vyaktamēva plavaṅgama ।
laghuchittatayā'tmānaṃ na sthāpayasi yō matau ॥ 17 ॥

buddhivijñānasampanna iṅgitaissarvamāchara ।
na hyabuddhiṃ gatō rājā sarvabhūtāni śāsti hi ॥ 18 ॥

sugrīvastu śubhaṃ vākyaṃ śrutvā sarvaṃ hanūmataḥ ।
tataśśubhataraṃ vākyaṃ hanūmantamuvācha ha ॥ 19 ॥

dīrghabāhū viśālākṣau śarachāpāsidhāriṇau ।
kasya na syādbhayaṃ dṛṣṭvā hyētau surasutōpamau ॥ 20 ॥

vālipraṇihitāvētau śaṅkē'haṃ puruṣōttamau ।
rājānō bahumitrāścha viśvāsō nātra hi kṣamaḥ ॥ 21 ॥

arayaścha manuṣyēṇa vijñēyāśChadmachāriṇaḥ ।
viśvastānāmaviśvastārandhrēṣu praharanti hi ॥ 22 ॥

kṛtyēṣu vālī mēdhāvī rājānō bahudarśinaḥ ।
bhavanti parahantārastē jñēyāḥ prākṛtairnaraiḥ ॥ 23 ॥

tau tvayā prākṛtēnaiva gatvā jñēyau plavaṅgama ।
iṅgitānāṃ prakāraiścha rūpavyābhāṣaṇēna cha ॥ 24 ॥

lakṣayasva tayōrbhāvaṃ prahṛṣṭamanasau yadi ।
viśvāsayanpraśaṃsābhiriṅgitaiścha punaḥ punaḥ ॥ 25 ॥

mamaivābhimukhaṃ sthitvā pṛchCha tvaṃ haripuṅgava ।
prayōjanaṃ pravēśasya vanasyāsya dhanurdharau ॥ 26 ॥

śuddhātmānau yadi tvētau jānīhi tvaṃ plavaṅgama ।
vyābhāṣitairvā vijñēyā syādduṣṭā'duṣṭatā tayōḥ ॥ 27 ॥

ityēvaṃ kapirājēna sandiṣṭō mārutātmajaḥ ।
chakāra gamanē buddhiṃ yatra tau rāmalakṣmaṇau ॥ 28 ॥

tathēti sampūjya vachastu tasya tatkapēssubhīmasya durāsadasya cha ।
mahānubhāvō hanumānyayau tadā sa yatra rāmō'tibalaścha lakṣmaṇaḥ ॥ 29 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē dvitīyassargaḥ ॥




Browse Related Categories: