ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଦ୍ଵିତୀୟସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତୌ ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାତ୍ମାନୌ ଭ୍ରାତରୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ।
ଵରାୟୁଧଧରୌ ଵୀରୌ ସୁଗ୍ରୀଵଶ୍ଶଂକିତୋଽଭଵତ୍ ॥ 1 ॥
ଉଦ୍ଵିଗ୍ନହୃଦୟସ୍ସର୍ଵା ଦିଶସ୍ସମଵଲୋକୟନ୍ ।
ନ ଵ୍ୟତିଷ୍ଠତ କସ୍ମିଂଶ୍ଚିଦ୍ଦେଶେ ଵାନରପୁଂଗଵଃ ॥ 2 ॥
ନୈଵ ଚକ୍ରେ ମନଃ ସ୍ଥାତୁଂ ଵୀକ୍ଷମାଣୋ ମହାବଲୌ ।
କପେଃ ପରମଭୀତସ୍ୟ ଚିତ୍ତଂ ଵ୍ୟଵସସାଦ ହ ॥ 3 ॥
ଚିଂତୟିତ୍ଵା ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ଵିମୃଶ୍ୟ ଗୁରୁଲାଘଵମ୍ ।
ସୁଗ୍ରୀଵଃ ପରମୋଦ୍ଵିଗ୍ନସ୍ସର୍ଵୈରନୁଚରୈସ୍ସହ ॥ 4 ॥
ତତସ୍ସ ସଚିଵେଭ୍ୟସ୍ତୁ ସୁଗ୍ରୀଵଃ ପ୍ଲଵଗାଧିପଃ ।
ଶଶଂସ ପରମୋଦ୍ଵିଗ୍ନଃ ପଶ୍ୟଂସ୍ତୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ॥ 5 ॥
ଏତୌ ଵନମିଦଂ ଦୁର୍ଗଂ ଵାଲିପ୍ରଣିହିତୌ ଧ୍ରୁଵମ୍ ।
ଛଦ୍ମନା ଚୀରଵସନୌ ପ୍ରଚରଂତାଵିହାଗତୌ ॥ 6 ॥
ତତସ୍ସୁଗ୍ରୀଵସଚିଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରମଧନ୍ଵିନୌ ।
ଜଗ୍ମୁର୍ଗିରିତଟାତ୍ତସ୍ମାଦନ୍ୟଚ୍ଛିଖରମୁତ୍ତମମ୍ ॥ 7 ॥
ତେ କ୍ଷିପ୍ରମଧିଗମ୍ୟାଥ ୟୂଥପା ୟୂଥପର୍ଷଭମ୍ ।
ହରୟୋ ଵାନରଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ପରିଵାର୍ୟୋପତସ୍ଥିରେ ॥ 8 ॥
ଏକମେକାୟନଗତାଃ ପ୍ଲଵମାନା ଗିରେର୍ଗିରିମ୍ ।
ପ୍ରକଂପୟଂତୋ ଵେଗେନ ଗିରୀଣାଂ ଶିଖରାଣ୍ୟପି ॥ 9 ॥
ତତଶ୍ଶାଖାମୃଗାସ୍ସର୍ଵେ ପ୍ଲଵମାନା ମହାବଲାଃ ।
ବଭଂଜୁଶ୍ଚ ନଗାଂସ୍ତତ୍ର ପୁଷ୍ପିତାଂଦୁର୍ଗସଂଶ୍ରିତାନ୍ ॥ 10 ॥
ଆପ୍ଲଵଂତୋ ହରିଵରାସ୍ସର୍ଵତସ୍ତଂ ମହାଗିରିମ୍ ।
ମୃଗମାର୍ଜାରଶାର୍ଦୂଲାଂସ୍ତ୍ରାସୟଂତୋ ୟୟୁସ୍ତଦା ॥ 11 ॥
ତତସ୍ସୁଗ୍ରୀଵସଚିଵାଃ ପର୍ଵତେଂଦ୍ରଂ ସମାଶ୍ରିତାଃ ।
ସଂଗମ୍ୟ କପିମୁଖ୍ୟେନ ସର୍ଵେ ପ୍ରାଂଜଲୟ ସ୍ଥିତାଃ ॥ 12 ॥
ତତସ୍ତଂ ଭୟସଂଵିଗ୍ନଂ ଵାଲିକିଲ୍ବିଷଶଂକିତମ୍ ।
ଉଵାଚ ହନୁମାନ୍ଵାକ୍ୟଂ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଵାକ୍ୟକୋଵିଦଃ ॥ 13 ॥
ସଂଭ୍ରମସ୍ତ୍ୟଜ୍ୟତାମେଷ ସର୍ଵୈର୍ଵାଲିକୃତେ ମହାନ୍ ।
ମଲୟୋଽୟଂ ଗିରିଵରୋ ଭୟଂ ନେହାସ୍ତି ଵାଲିନଃ ॥ 14 ॥
ୟସ୍ମାଦୁଦ୍ଵିଗ୍ନଚେତାସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରଦ୍ରୁତୋ ହରିପୁଂଗଵ ।
ତଂ କ୍ରୂରଦର୍ଶନଂ କ୍ରୂରଂ ନେହ ପଶ୍ୟାମି ଵାଲିନମ୍ ॥ 15 ॥
ୟସ୍ମାତ୍ତଵ ଭୟଂ ସୌମ୍ୟ ପୂର୍ଵଜାତ୍ପାପକର୍ମଣଃ ।
ସ ନେହ ଵାଲୀ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ନ ତେ ପଶ୍ୟାମ୍ୟହଂ ଭୟମ୍ ॥ 16 ॥
ଅହୋ ଶାଖାମୃଗତ୍ଵଂ ତେ ଵ୍ୟକ୍ତମେଵ ପ୍ଲଵଂଗମ ।
ଲଘୁଚିତ୍ତତୟାଽତ୍ମାନଂ ନ ସ୍ଥାପୟସି ୟୋ ମତୌ ॥ 17 ॥
ବୁଦ୍ଧିଵିଜ୍ଞାନସଂପନ୍ନ ଇଂଗିତୈସ୍ସର୍ଵମାଚର ।
ନ ହ୍ୟବୁଦ୍ଧିଂ ଗତୋ ରାଜା ସର୍ଵଭୂତାନି ଶାସ୍ତି ହି ॥ 18 ॥
ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ତୁ ଶୁଭଂ ଵାକ୍ୟଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵଂ ହନୂମତଃ ।
ତତଶ୍ଶୁଭତରଂ ଵାକ୍ୟଂ ହନୂମଂତମୁଵାଚ ହ ॥ 19 ॥
ଦୀର୍ଘବାହୂ ଵିଶାଲାକ୍ଷୌ ଶରଚାପାସିଧାରିଣୌ ।
କସ୍ୟ ନ ସ୍ୟାଦ୍ଭୟଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହ୍ୟେତୌ ସୁରସୁତୋପମୌ ॥ 20 ॥
ଵାଲିପ୍ରଣିହିତାଵେତୌ ଶଂକେଽହଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମୌ ।
ରାଜାନୋ ବହୁମିତ୍ରାଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵାସୋ ନାତ୍ର ହି କ୍ଷମଃ ॥ 21 ॥
ଅରୟଶ୍ଚ ମନୁଷ୍ୟେଣ ଵିଜ୍ଞେୟାଶ୍ଛଦ୍ମଚାରିଣଃ ।
ଵିଶ୍ଵସ୍ତାନାମଵିଶ୍ଵସ୍ତାରଂଧ୍ରେଷୁ ପ୍ରହରଂତି ହି ॥ 22 ॥
କୃତ୍ୟେଷୁ ଵାଲୀ ମେଧାଵୀ ରାଜାନୋ ବହୁଦର୍ଶିନଃ ।
ଭଵଂତି ପରହଂତାରସ୍ତେ ଜ୍ଞେୟାଃ ପ୍ରାକୃତୈର୍ନରୈଃ ॥ 23 ॥
ତୌ ତ୍ଵୟା ପ୍ରାକୃତେନୈଵ ଗତ୍ଵା ଜ୍ଞେୟୌ ପ୍ଲଵଂଗମ ।
ଇଂଗିତାନାଂ ପ୍ରକାରୈଶ୍ଚ ରୂପଵ୍ୟାଭାଷଣେନ ଚ ॥ 24 ॥
ଲକ୍ଷୟସ୍ଵ ତୟୋର୍ଭାଵଂ ପ୍ରହୃଷ୍ଟମନସୌ ୟଦି ।
ଵିଶ୍ଵାସୟନ୍ପ୍ରଶଂସାଭିରିଂଗିତୈଶ୍ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ ॥ 25 ॥
ମମୈଵାଭିମୁଖଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ପୃଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ହରିପୁଂଗଵ ।
ପ୍ରୟୋଜନଂ ପ୍ରଵେଶସ୍ୟ ଵନସ୍ୟାସ୍ୟ ଧନୁର୍ଧରୌ ॥ 26 ॥
ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମାନୌ ୟଦି ତ୍ଵେତୌ ଜାନୀହି ତ୍ଵଂ ପ୍ଲଵଂଗମ ।
ଵ୍ୟାଭାଷିତୈର୍ଵା ଵିଜ୍ଞେୟା ସ୍ୟାଦ୍ଦୁଷ୍ଟାଽଦୁଷ୍ଟତା ତୟୋଃ ॥ 27 ॥
ଇତ୍ୟେଵଂ କପିରାଜେନ ସଂଦିଷ୍ଟୋ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ।
ଚକାର ଗମନେ ବୁଦ୍ଧିଂ ୟତ୍ର ତୌ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ॥ 28 ॥
ତଥେତି ସଂପୂଜ୍ୟ ଵଚସ୍ତୁ ତସ୍ୟ ତତ୍କପେସ୍ସୁଭୀମସ୍ୟ ଦୁରାସଦସ୍ୟ ଚ ।
ମହାନୁଭାଵୋ ହନୁମାନ୍ୟୟୌ ତଦା ସ ୟତ୍ର ରାମୋଽତିବଲଶ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ॥ 29 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡେ ଦ୍ଵିତୀୟସ୍ସର୍ଗଃ ॥
