શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે કિષ્કિંધાકાંડમ્ ।
અથ ચતુર્થસ્સર્ગઃ ।
તતઃ પ્રહૃષ્ટૌ હનુમાન્કૃત્યવાનિતિ તદ્વચઃ ।
શ્રુત્વા મધુરસંભાષં સુગ્રીવં મનસા ગતઃ ॥ 1 ॥
ભવ્યો રાજ્યાગમસ્તસ્ય સુગ્રીવસ્ય મહાત્મનઃ ।
યદયં કૃત્યવાન્પ્રાપ્તઃ કૃત્યં ચૈતદુપાગતમ્ ॥ 2 ॥
તતઃ પરમસંહૃષ્ટો હનુમાન્ પ્લવગર્ષભઃ ।
પ્રત્યુવાચ તતો વાક્યં રામં વાક્યવિશારદઃ ॥ 3 ॥
કિં અર્થં ત્વં વનં ઘોરં પંપા કાનન મંડિતમ્ ।
આગતઃ સાનુજો દુર્ગં નાના વ્યાલ મૃગ આયુતમ્ ॥ 4 ॥
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા લક્ષ્મણો રામચોદિતઃ ।
આચચક્ષે મહાત્માનં રામં દશરથાત્મજમ્ ॥ 5 ॥
રાજા દશરથો નામ દ્યુતિમાંધર્મવત્સલઃ ।
ચાતુર્વર્ણ્યં સ્વધર્મેણ નિત્યમેવાભ્યપાલયત્ ॥ 6 ॥
ન દ્વેષ્ટા વિદ્યતે તસ્ય ન ચ સ દ્વેષ્ટિ કંચન ।
સ ચ સર્વેષુ ભૂતેષુ પિતામહ ઇવાપરઃ ॥ 7 ॥
અગ્નિષ્ટોમાદિભિર્યજ્ઞૈરિષ્ટવાનાપ્તદક્ષિણૈઃ ।
તસ્યાયં પૂર્વજઃ પુત્રો રામો નામ જનૈઃ શ્રુતઃ ॥ 8 ॥
શરણ્યસ્સર્વભૂતાનાં પિતુર્નિર્દેશપારગઃ ।
વીરો દશરથસ્યાયં પુત્રાણાં ગુણવત્તમઃ ॥ 9 ॥
રાજલક્ષણસંપન્નસ્સમ્યુક્તો રાજસંપદા ।
રાજ્યાદ્ભ્રષ્ટો વને વસ્તું મયા સાર્ધમિહાગતઃ ॥ 10 ॥
ભાર્યયા ચ મહાતેજાસ્સીતયાઽનુગતો વશી ।
દિનક્ષયે મહાતેજાઃ પ્રભયેવ દિવાકરઃ ॥ 11 ॥
અહમસ્યાવરો ભ્રાતા ગુણૈર્દાસ્યમુપાગતઃ ।
કૃતજ્ઞસ્ય બહુજ્ઞસ્ય લક્ષ્મણો નામ નામતઃ ॥ 12 ॥
સુખાર્હસ્ય મહાર્હસ્ય સર્વભૂતહિતાત્મનઃ ।
ઐશ્વર્યેણ ચ હીનસ્ય વનવાસાશ્રિતસ્ય ચ ॥ 13 ॥
રક્ષસાઽપહૃતા ભાર્યા રહિતે કામરૂપિણા ।
તચ્ચ ન જ્ઞાયતે રક્ષઃ પત્ની યેનાસ્ય સા હૃતા ॥ 14 ॥
દનુર્નામ દિતેઃ પુત્રશ્શાપાદ્રાક્ષસતાં ગતઃ ।
આખ્યાતસ્તેન સુગ્રીવસ્સમર્થો વાનરર્ષભઃ ॥ 15 ॥
સ જ્ઞાસ્યતિ મહાવીર્યસ્તવ ભાર્યાપહારિણમ્ ।
એવમુક્ત્વા દનુસ્સ્વર્ગં ભ્રાજમાનો ગતસ્સુખમ્ ॥ 16 ॥
એતત્તે સર્વમાખ્યાતં યથા તથ્યેન પૃચ્છતઃ ।
અહં ચૈવ હિ રામશ્ચ સુગ્રીવં શરણં ગતૌ ॥ 17 ॥
એષ દત્ત્વા ચ વિત્તાનિ પ્રાપ્ય ચાનુત્તમં યશઃ ।
લોકનાથઃ પુરા ભૂત્વા સુગ્રીવં નાથમિચ્છતિ ॥ 18 ॥
પિતા યસ્ય પુરા હ્યાસીચ્છરણ્યો ધર્મવત્સલઃ ।
તસ્ય પુત્રશ્શરણ્યશ્ચ સુગ્રીવં શરણં ગતઃ ॥ 19 ॥
સર્વલોકસ્ય ધર્માત્મા શરણ્યશ્શરણં પુરા ।
ગુરુર્મે રાઘવસ્સોઽયં સુગ્રીવં શરણં ગતઃ ॥ 20 ॥
યસ્ય પ્રસાદે સતતં પ્રસીદેયુરિમાઃ પ્રજાઃ ।
સ રામો વાનરેંદ્રસ્ય પ્રસાદમભિકાંક્ષતે ॥ 21 ॥
યેન સર્વગુણોપેતાઃ પૃથિવ્યાં સર્વપાર્થિવાઃ ।
માનિતાસ્સતતં રાજ્ઞા સદા દશરથેન વૈ ॥ 22 ॥
તસ્યાયં પૂર્વજઃ પુત્રસ્ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતઃ ।
સુગ્રીવં વાનરેંદ્રં તુ રામશ્શરણમાગતઃ ॥ 23 ॥
શોકાભિભૂતે રામે તુ શોકાર્તે શરણં ગતે ।
કર્તુમર્હતિ સુગ્રીવઃ પ્રસાદં હરિયૂધપઃ ॥ 24 ॥
એવં બ્રુવાણં સૌમિત્રિં કરુણં સાશ્રુલોચનમ્ ।
હનુમાન્પ્રત્યુવાચેદં વાક્યં વાક્યવિશારદઃ ॥ 25 ॥
ઈદૃશા બુદ્ધિસંપન્ના જિતક્રોધા જિતેંદ્રિયાઃ ।
દ્રષ્ટવ્યા વાનરેંદ્રેણ દિષ્ટ્યા દર્શનમાગતાઃ ॥ 26 ॥
સ હિ રાજ્યાત્પરિભ્રષ્ટઃ કૃતવૈરશ્ચ વાલિના ।
હૃતદારો વને ત્યક્તો ભ્રાત્રા વિનિકૃતો ભૃશમ્ ॥ 27 ॥
કરિષ્યતિ સ સાહાય્યં યુવયોર્ભાસ્કરાત્મજઃ ।
સુગ્રીવસ્સહ ચાસ્માભિ સ્સીતાયાઃ પરિમાર્ગણે ॥ 28 ॥
ઇત્યેવમુક્ત્વા હનુમાન્ શ્લક્ષ્ણં મધુરયા ગિરા ।
બભાષે સોઽભિગચ્છેમ સુગ્રીવમિતિ રાઘવમ્ ॥ 29 ॥
એવં બ્રુવાણં ધર્માત્મા હનુમંતં સ લક્ષ્મણઃ ।
પ્રતિપૂજ્ય યથાન્યાયમિદં પ્રોવાચ રાઘવમ્ ॥ 30 ॥
કપિઃ કથયતે હૃષ્ટો યથાઽયં મારુતાત્મજઃ ।
કૃત્યવાંત્સોઽપિ સંપ્રાપ્તઃ કૃતકૃત્યોઽસિ રાઘવ ॥ 31 ॥
પ્રસન્નમુખવર્ણશ્ચ વ્યક્તં હૃષ્ટશ્ચ ભાષતે ।
નાનૃતં વક્ષ્યતે વીરો હનુમાન્મારુતાત્મજઃ ॥ 32 ॥
તતસ્સ તુ મહાપ્રાજ્ઞો હનુમાન્મારુતાત્મજઃ ।
જગામાદાય તૌ વીરૌ હરિરાજાય રાઘવૌ ॥ 33 ॥
ભિક્ષુરૂપં પરિત્યજ્ય વાનરં રૂપમાસ્થિતઃ ।
પૃષ્ઠમારોપ્ય તૌ વીરૌ જગામ કપિકુંજરઃ ॥ 34 ॥
સ તુ વિપુલયશાઃ કપિપ્રવીરઃ પવનસુતઃ કૃતકૃત્યવત્પ્રહૃષ્ટઃ ।
ગિરિવરમુરુવિક્રમઃ પ્રયાત સ્સ શુભમતિસ્સહ રામલક્ષ્મણાભ્યામ્ ॥ 35 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે કિષ્કિંધાકાંડે ચતુર્થસ્સર્ગઃ ॥
