ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତୁର୍ଥସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟୌ ହନୁମାନ୍କୃତ୍ୟଵାନିତି ତଦ୍ଵଚଃ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମଧୁରସଂଭାଷଂ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ମନସା ଗତଃ ॥ 1 ॥
ଭଵ୍ୟୋ ରାଜ୍ୟାଗମସ୍ତସ୍ୟ ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ।
ୟଦୟଂ କୃତ୍ୟଵାନ୍ପ୍ରାପ୍ତଃ କୃତ୍ୟଂ ଚୈତଦୁପାଗତମ୍ ॥ 2 ॥
ତତଃ ପରମସଂହୃଷ୍ଟୋ ହନୁମାନ୍ ପ୍ଲଵଗର୍ଷଭଃ ।
ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚ ତତୋ ଵାକ୍ୟଂ ରାମଂ ଵାକ୍ୟଵିଶାରଦଃ ॥ 3 ॥
କିଂ ଅର୍ଥଂ ତ୍ଵଂ ଵନଂ ଘୋରଂ ପଂପା କାନନ ମଂଡିତମ୍ ।
ଆଗତଃ ସାନୁଜୋ ଦୁର୍ଗଂ ନାନା ଵ୍ୟାଲ ମୃଗ ଆୟୁତମ୍ ॥ 4 ॥
ତସ୍ୟ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ରାମଚୋଦିତଃ ।
ଆଚଚକ୍ଷେ ମହାତ୍ମାନଂ ରାମଂ ଦଶରଥାତ୍ମଜମ୍ ॥ 5 ॥
ରାଜା ଦଶରଥୋ ନାମ ଦ୍ୟୁତିମାଂଧର୍ମଵତ୍ସଲଃ ।
ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ୟଂ ସ୍ଵଧର୍ମେଣ ନିତ୍ୟମେଵାଭ୍ୟପାଲୟତ୍ ॥ 6 ॥
ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଟା ଵିଦ୍ୟତେ ତସ୍ୟ ନ ଚ ସ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି କଂଚନ ।
ସ ଚ ସର୍ଵେଷୁ ଭୂତେଷୁ ପିତାମହ ଇଵାପରଃ ॥ 7 ॥
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମାଦିଭିର୍ୟଜ୍ଞୈରିଷ୍ଟଵାନାପ୍ତଦକ୍ଷିଣୈଃ ।
ତସ୍ୟାୟଂ ପୂର୍ଵଜଃ ପୁତ୍ରୋ ରାମୋ ନାମ ଜନୈଃ ଶ୍ରୁତଃ ॥ 8 ॥
ଶରଣ୍ୟସ୍ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ପିତୁର୍ନିର୍ଦେଶପାରଗଃ ।
ଵୀରୋ ଦଶରଥସ୍ୟାୟଂ ପୁତ୍ରାଣାଂ ଗୁଣଵତ୍ତମଃ ॥ 9 ॥
ରାଜଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନସ୍ସମ୍ୟୁକ୍ତୋ ରାଜସଂପଦା ।
ରାଜ୍ୟାଦ୍ଭ୍ରଷ୍ଟୋ ଵନେ ଵସ୍ତୁଂ ମୟା ସାର୍ଧମିହାଗତଃ ॥ 10 ॥
ଭାର୍ୟୟା ଚ ମହାତେଜାସ୍ସୀତୟାଽନୁଗତୋ ଵଶୀ ।
ଦିନକ୍ଷୟେ ମହାତେଜାଃ ପ୍ରଭୟେଵ ଦିଵାକରଃ ॥ 11 ॥
ଅହମସ୍ୟାଵରୋ ଭ୍ରାତା ଗୁଣୈର୍ଦାସ୍ୟମୁପାଗତଃ ।
କୃତଜ୍ଞସ୍ୟ ବହୁଜ୍ଞସ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ନାମ ନାମତଃ ॥ 12 ॥
ସୁଖାର୍ହସ୍ୟ ମହାର୍ହସ୍ୟ ସର୍ଵଭୂତହିତାତ୍ମନଃ ।
ଐଶ୍ଵର୍ୟେଣ ଚ ହୀନସ୍ୟ ଵନଵାସାଶ୍ରିତସ୍ୟ ଚ ॥ 13 ॥
ରକ୍ଷସାଽପହୃତା ଭାର୍ୟା ରହିତେ କାମରୂପିଣା ।
ତଚ୍ଚ ନ ଜ୍ଞାୟତେ ରକ୍ଷଃ ପତ୍ନୀ ୟେନାସ୍ୟ ସା ହୃତା ॥ 14 ॥
ଦନୁର୍ନାମ ଦିତେଃ ପୁତ୍ରଶ୍ଶାପାଦ୍ରାକ୍ଷସତାଂ ଗତଃ ।
ଆଖ୍ୟାତସ୍ତେନ ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ସମର୍ଥୋ ଵାନରର୍ଷଭଃ ॥ 15 ॥
ସ ଜ୍ଞାସ୍ୟତି ମହାଵୀର୍ୟସ୍ତଵ ଭାର୍ୟାପହାରିଣମ୍ ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଦନୁସ୍ସ୍ଵର୍ଗଂ ଭ୍ରାଜମାନୋ ଗତସ୍ସୁଖମ୍ ॥ 16 ॥
ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ୟାତଂ ୟଥା ତଥ୍ୟେନ ପୃଚ୍ଛତଃ ।
ଅହଂ ଚୈଵ ହି ରାମଶ୍ଚ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଶରଣଂ ଗତୌ ॥ 17 ॥
ଏଷ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଵିତ୍ତାନି ପ୍ରାପ୍ୟ ଚାନୁତ୍ତମଂ ୟଶଃ ।
ଲୋକନାଥଃ ପୁରା ଭୂତ୍ଵା ସୁଗ୍ରୀଵଂ ନାଥମିଚ୍ଛତି ॥ 18 ॥
ପିତା ୟସ୍ୟ ପୁରା ହ୍ୟାସୀଚ୍ଛରଣ୍ୟୋ ଧର୍ମଵତ୍ସଲଃ ।
ତସ୍ୟ ପୁତ୍ରଶ୍ଶରଣ୍ୟଶ୍ଚ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଶରଣଂ ଗତଃ ॥ 19 ॥
ସର୍ଵଲୋକସ୍ୟ ଧର୍ମାତ୍ମା ଶରଣ୍ୟଶ୍ଶରଣଂ ପୁରା ।
ଗୁରୁର୍ମେ ରାଘଵସ୍ସୋଽୟଂ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଶରଣଂ ଗତଃ ॥ 20 ॥
ୟସ୍ୟ ପ୍ରସାଦେ ସତତଂ ପ୍ରସୀଦେୟୁରିମାଃ ପ୍ରଜାଃ ।
ସ ରାମୋ ଵାନରେଂଦ୍ରସ୍ୟ ପ୍ରସାଦମଭିକାଂକ୍ଷତେ ॥ 21 ॥
ୟେନ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତାଃ ପୃଥିଵ୍ୟାଂ ସର୍ଵପାର୍ଥିଵାଃ ।
ମାନିତାସ୍ସତତଂ ରାଜ୍ଞା ସଦା ଦଶରଥେନ ଵୈ ॥ 22 ॥
ତସ୍ୟାୟଂ ପୂର୍ଵଜଃ ପୁତ୍ରସ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତଃ ।
ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଵାନରେଂଦ୍ରଂ ତୁ ରାମଶ୍ଶରଣମାଗତଃ ॥ 23 ॥
ଶୋକାଭିଭୂତେ ରାମେ ତୁ ଶୋକାର୍ତେ ଶରଣଂ ଗତେ ।
କର୍ତୁମର୍ହତି ସୁଗ୍ରୀଵଃ ପ୍ରସାଦଂ ହରିୟୂଧପଃ ॥ 24 ॥
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣଂ ସୌମିତ୍ରିଂ କରୁଣଂ ସାଶ୍ରୁଲୋଚନମ୍ ।
ହନୁମାନ୍ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚେଦଂ ଵାକ୍ୟଂ ଵାକ୍ୟଵିଶାରଦଃ ॥ 25 ॥
ଈଦୃଶା ବୁଦ୍ଧିସଂପନ୍ନା ଜିତକ୍ରୋଧା ଜିତେଂଦ୍ରିୟାଃ ।
ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ୟା ଵାନରେଂଦ୍ରେଣ ଦିଷ୍ଟ୍ୟା ଦର୍ଶନମାଗତାଃ ॥ 26 ॥
ସ ହି ରାଜ୍ୟାତ୍ପରିଭ୍ରଷ୍ଟଃ କୃତଵୈରଶ୍ଚ ଵାଲିନା ।
ହୃତଦାରୋ ଵନେ ତ୍ୟକ୍ତୋ ଭ୍ରାତ୍ରା ଵିନିକୃତୋ ଭୃଶମ୍ ॥ 27 ॥
କରିଷ୍ୟତି ସ ସାହାୟ୍ୟଂ ୟୁଵୟୋର୍ଭାସ୍କରାତ୍ମଜଃ ।
ସୁଗ୍ରୀଵସ୍ସହ ଚାସ୍ମାଭି ସ୍ସୀତାୟାଃ ପରିମାର୍ଗଣେ ॥ 28 ॥
ଇତ୍ୟେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ହନୁମାନ୍ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଂ ମଧୁରୟା ଗିରା ।
ବଭାଷେ ସୋଽଭିଗଚ୍ଛେମ ସୁଗ୍ରୀଵମିତି ରାଘଵମ୍ ॥ 29 ॥
ଏଵଂ ବ୍ରୁଵାଣଂ ଧର୍ମାତ୍ମା ହନୁମଂତଂ ସ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ।
ପ୍ରତିପୂଜ୍ୟ ୟଥାନ୍ୟାୟମିଦଂ ପ୍ରୋଵାଚ ରାଘଵମ୍ ॥ 30 ॥
କପିଃ କଥୟତେ ହୃଷ୍ଟୋ ୟଥାଽୟଂ ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ।
କୃତ୍ୟଵାଂତ୍ସୋଽପି ସଂପ୍ରାପ୍ତଃ କୃତକୃତ୍ୟୋଽସି ରାଘଵ ॥ 31 ॥
ପ୍ରସନ୍ନମୁଖଵର୍ଣଶ୍ଚ ଵ୍ୟକ୍ତଂ ହୃଷ୍ଟଶ୍ଚ ଭାଷତେ ।
ନାନୃତଂ ଵକ୍ଷ୍ୟତେ ଵୀରୋ ହନୁମାନ୍ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ॥ 32 ॥
ତତସ୍ସ ତୁ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ହନୁମାନ୍ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ।
ଜଗାମାଦାୟ ତୌ ଵୀରୌ ହରିରାଜାୟ ରାଘଵୌ ॥ 33 ॥
ଭିକ୍ଷୁରୂପଂ ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ ଵାନରଂ ରୂପମାସ୍ଥିତଃ ।
ପୃଷ୍ଠମାରୋପ୍ୟ ତୌ ଵୀରୌ ଜଗାମ କପିକୁଂଜରଃ ॥ 34 ॥
ସ ତୁ ଵିପୁଲୟଶାଃ କପିପ୍ରଵୀରଃ ପଵନସୁତଃ କୃତକୃତ୍ୟଵତ୍ପ୍ରହୃଷ୍ଟଃ ।
ଗିରିଵରମୁରୁଵିକ୍ରମଃ ପ୍ରୟାତ ସ୍ସ ଶୁଭମତିସ୍ସହ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣାଭ୍ୟାମ୍ ॥ 35 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡେ ଚତୁର୍ଥସ୍ସର୍ଗଃ ॥
