ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിംധാകാംഡമ് ।
അഥ ചതുര്ഥസ്സര്ഗഃ ।
തതഃ പ്രഹൃഷ്ടൌ ഹനുമാന്കൃത്യവാനിതി തദ്വചഃ ।
ശ്രുത്വാ മധുരസംഭാഷം സുഗ്രീവം മനസാ ഗതഃ ॥ 1 ॥
ഭവ്യോ രാജ്യാഗമസ്തസ്യ സുഗ്രീവസ്യ മഹാത്മനഃ ।
യദയം കൃത്യവാന്പ്രാപ്തഃ കൃത്യം ചൈതദുപാഗതമ് ॥ 2 ॥
തതഃ പരമസംഹൃഷ്ടോ ഹനുമാന് പ്ലവഗര്ഷഭഃ ।
പ്രത്യുവാച തതോ വാക്യം രാമം വാക്യവിശാരദഃ ॥ 3 ॥
കിം അര്ഥം ത്വം വനം ഘോരം പംപാ കാനന മംഡിതമ് ।
ആഗതഃ സാനുജോ ദുര്ഗം നാനാ വ്യാല മൃഗ ആയുതമ് ॥ 4 ॥
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ലക്ഷ്മണോ രാമചോദിതഃ ।
ആചചക്ഷേ മഹാത്മാനം രാമം ദശരഥാത്മജമ് ॥ 5 ॥
രാജാ ദശരഥോ നാമ ദ്യുതിമാംധര്മവത്സലഃ ।
ചാതുർവര്ണ്യം സ്വധര്മേണ നിത്യമേവാഭ്യപാലയത് ॥ 6 ॥
ന ദ്വേഷ്ടാ വിദ്യതേ തസ്യ ന ച സ ദ്വേഷ്ടി കംചന ।
സ ച സർവേഷു ഭൂതേഷു പിതാമഹ ഇവാപരഃ ॥ 7 ॥
അഗ്നിഷ്ടോമാദിഭിര്യജ്ഞൈരിഷ്ടവാനാപ്തദക്ഷിണൈഃ ।
തസ്യായം പൂർവജഃ പുത്രോ രാമോ നാമ ജനൈഃ ശ്രുതഃ ॥ 8 ॥
ശരണ്യസ്സർവഭൂതാനാം പിതുര്നിര്ദേശപാരഗഃ ।
വീരോ ദശരഥസ്യായം പുത്രാണാം ഗുണവത്തമഃ ॥ 9 ॥
രാജലക്ഷണസംപന്നസ്സമ്യുക്തോ രാജസംപദാ ।
രാജ്യാദ്ഭ്രഷ്ടോ വനേ വസ്തും മയാ സാര്ധമിഹാഗതഃ ॥ 10 ॥
ഭാര്യയാ ച മഹാതേജാസ്സീതയാഽനുഗതോ വശീ ।
ദിനക്ഷയേ മഹാതേജാഃ പ്രഭയേവ ദിവാകരഃ ॥ 11 ॥
അഹമസ്യാവരോ ഭ്രാതാ ഗുണൈര്ദാസ്യമുപാഗതഃ ।
കൃതജ്ഞസ്യ ബഹുജ്ഞസ്യ ലക്ഷ്മണോ നാമ നാമതഃ ॥ 12 ॥
സുഖാര്ഹസ്യ മഹാര്ഹസ്യ സർവഭൂതഹിതാത്മനഃ ।
ഐശ്വര്യേണ ച ഹീനസ്യ വനവാസാശ്രിതസ്യ ച ॥ 13 ॥
രക്ഷസാഽപഹൃതാ ഭാര്യാ രഹിതേ കാമരൂപിണാ ।
തച്ച ന ജ്ഞായതേ രക്ഷഃ പത്നീ യേനാസ്യ സാ ഹൃതാ ॥ 14 ॥
ദനുര്നാമ ദിതേഃ പുത്രശ്ശാപാദ്രാക്ഷസതാം ഗതഃ ।
ആഖ്യാതസ്തേന സുഗ്രീവസ്സമര്ഥോ വാനരര്ഷഭഃ ॥ 15 ॥
സ ജ്ഞാസ്യതി മഹാവീര്യസ്തവ ഭാര്യാപഹാരിണമ് ।
ഏവമുക്ത്വാ ദനുസ്സ്വര്ഗം ഭ്രാജമാനോ ഗതസ്സുഖമ് ॥ 16 ॥
ഏതത്തേ സർവമാഖ്യാതം യഥാ തഥ്യേന പൃച്ഛതഃ ।
അഹം ചൈവ ഹി രാമശ്ച സുഗ്രീവം ശരണം ഗതൌ ॥ 17 ॥
ഏഷ ദത്ത്വാ ച വിത്താനി പ്രാപ്യ ചാനുത്തമം യശഃ ।
ലോകനാഥഃ പുരാ ഭൂത്വാ സുഗ്രീവം നാഥമിച്ഛതി ॥ 18 ॥
പിതാ യസ്യ പുരാ ഹ്യാസീച്ഛരണ്യോ ധര്മവത്സലഃ ।
തസ്യ പുത്രശ്ശരണ്യശ്ച സുഗ്രീവം ശരണം ഗതഃ ॥ 19 ॥
സർവലോകസ്യ ധര്മാത്മാ ശരണ്യശ്ശരണം പുരാ ।
ഗുരുര്മേ രാഘവസ്സോഽയം സുഗ്രീവം ശരണം ഗതഃ ॥ 20 ॥
യസ്യ പ്രസാദേ സതതം പ്രസീദേയുരിമാഃ പ്രജാഃ ।
സ രാമോ വാനരേംദ്രസ്യ പ്രസാദമഭികാംക്ഷതേ ॥ 21 ॥
യേന സർവഗുണോപേതാഃ പൃഥിവ്യാം സർവപാര്ഥിവാഃ ।
മാനിതാസ്സതതം രാജ്ഞാ സദാ ദശരഥേന വൈ ॥ 22 ॥
തസ്യായം പൂർവജഃ പുത്രസ്ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതഃ ।
സുഗ്രീവം വാനരേംദ്രം തു രാമശ്ശരണമാഗതഃ ॥ 23 ॥
ശോകാഭിഭൂതേ രാമേ തു ശോകാര്തേ ശരണം ഗതേ ।
കര്തുമര്ഹതി സുഗ്രീവഃ പ്രസാദം ഹരിയൂധപഃ ॥ 24 ॥
ഏവം ബ്രുവാണം സൌമിത്രിം കരുണം സാശ്രുലോചനമ് ।
ഹനുമാന്പ്രത്യുവാചേദം വാക്യം വാക്യവിശാരദഃ ॥ 25 ॥
ഈദൃശാ ബുദ്ധിസംപന്നാ ജിതക്രോധാ ജിതേംദ്രിയാഃ ।
ദ്രഷ്ടവ്യാ വാനരേംദ്രേണ ദിഷ്ട്യാ ദര്ശനമാഗതാഃ ॥ 26 ॥
സ ഹി രാജ്യാത്പരിഭ്രഷ്ടഃ കൃതവൈരശ്ച വാലിനാ ।
ഹൃതദാരോ വനേ ത്യക്തോ ഭ്രാത്രാ വിനികൃതോ ഭൃശമ് ॥ 27 ॥
കരിഷ്യതി സ സാഹായ്യം യുവയോര്ഭാസ്കരാത്മജഃ ।
സുഗ്രീവസ്സഹ ചാസ്മാഭി സ്സീതായാഃ പരിമാര്ഗണേ ॥ 28 ॥
ഇത്യേവമുക്ത്വാ ഹനുമാന് ശ്ലക്ഷ്ണം മധുരയാ ഗിരാ ।
ബഭാഷേ സോഽഭിഗച്ഛേമ സുഗ്രീവമിതി രാഘവമ് ॥ 29 ॥
ഏവം ബ്രുവാണം ധര്മാത്മാ ഹനുമംതം സ ലക്ഷ്മണഃ ।
പ്രതിപൂജ്യ യഥാന്യായമിദം പ്രോവാച രാഘവമ് ॥ 30 ॥
കപിഃ കഥയതേ ഹൃഷ്ടോ യഥാഽയം മാരുതാത്മജഃ ।
കൃത്യവാംത്സോഽപി സംപ്രാപ്തഃ കൃതകൃത്യോഽസി രാഘവ ॥ 31 ॥
പ്രസന്നമുഖവര്ണശ്ച വ്യക്തം ഹൃഷ്ടശ്ച ഭാഷതേ ।
നാനൃതം വക്ഷ്യതേ വീരോ ഹനുമാന്മാരുതാത്മജഃ ॥ 32 ॥
തതസ്സ തു മഹാപ്രാജ്ഞോ ഹനുമാന്മാരുതാത്മജഃ ।
ജഗാമാദായ തൌ വീരൌ ഹരിരാജായ രാഘവൌ ॥ 33 ॥
ഭിക്ഷുരൂപം പരിത്യജ്യ വാനരം രൂപമാസ്ഥിതഃ ।
പൃഷ്ഠമാരോപ്യ തൌ വീരൌ ജഗാമ കപികുംജരഃ ॥ 34 ॥
സ തു വിപുലയശാഃ കപിപ്രവീരഃ പവനസുതഃ കൃതകൃത്യവത്പ്രഹൃഷ്ടഃ ।
ഗിരിവരമുരുവിക്രമഃ പ്രയാത സ്സ ശുഭമതിസ്സഹ രാമലക്ഷ്മണാഭ്യാമ് ॥ 35 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിംധാകാംഡേ ചതുര്ഥസ്സര്ഗഃ ॥
