శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే సుందరకాండమ్ ।
అథ చతుస్త్రింశస్సర్గః ।
తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా హనుమాన్హరిపుంగవః ।
దుఃఖాద్దుఃఖాభిభూతాయా స్సాంత్వముత్తరమబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
అహం రామస్య సందేశాద్దేవి దూతస్తవాగతః ।
వైదేహి కుశలీ రామస్త్వాం చ కౌశలమబ్రవీత్ ॥ 2 ॥
యో బ్రహ్మమస్త్రం వేదాంశ్చ వేద వేదవిదాంవరః ।
స త్వాం దాశరథీ రామో దేవి కౌశలమబ్రవీత్ ॥ 3 ॥
లక్ష్మణశ్చ మహాతేజా భర్తుస్తేఽనుచరః ప్రియః ।
కృతవాన్శోకసంతప్తశ్శిరసా తేఽభివాదనమ్ ॥ 4 ॥
సా తయోః కుశలం దేవీ నిశమ్య నరసింహయోః ।
ప్రీతిసంహృష్టసర్వాంగీ హనుమంతమథాబ్రవీత్ ॥ 5 ॥
కల్యాణీ బత గాథేయం లౌకికీ ప్రతిభాతి మా ।
ఏతి జీవంతమానందో నరం వర్షశతాదపి ॥ 6 ॥
తయా సమాగతే తస్మిన్ప్రీతిరుత్పాదితాఽద్భుతా ।
పరస్పరేణ చాలాపం విశ్వస్తౌ తౌ ప్రచక్రతుః ॥ 7 ॥
తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా హనుమాన్హరియూథపః ।
సీతాయాశ్శోకదీనాయాస్సమీపముపచక్రమే ॥ 8 ॥
యథా యథా సమీపం స హనుమానుపసర్పతి ।
తథా తథా రావణం సా తం సీతా పరిశంకతే ॥ 9 ॥
అహో ధిగ్దుష్కృతమిదం కథితం హి యదస్య మే ।
రూపాంతరముపాగమ్య స ఏవాయం హి రావణః ॥ 10 ॥
తామశోకస్య శాఖాం సా విముక్త్వా శోకకర్శితా ।
తస్యామేవానవద్యాంగీ ధరణ్యాం సముపావిశత్ ॥ 11 ॥
హనుమానపి దుఃఖార్తాం తాం దృష్ట్వా భయమోహితామ్ ।
అవందత మహాబాహుస్తతస్తాం జనకాత్మజామ్ ॥ 12 ॥
సా చైనం భయవిత్రస్తా భూయో నైవాభ్యుదైక్షత ।
తం దృష్ట్వా వందమానం తు సీతా శశినిభాననా ॥ 13 ॥
అబ్రవీద్ధీర్ఘముచ్ఛవస్య వానరం మధురస్వరా ।
మాయాం ప్రవిష్టో మాయావీ యది త్వం రావణస్స్వయమ్ ॥ 14 ॥
ఉత్పాదయసి మే భూయస్సంతాపం తన్న శోభనమ్ ।
స్వం పరిత్యజ్య రూపం యః పరివ్రాజకరూపధ్రుత్ ।
జనస్థానే మయా దృష్టస్త్వం స ఏవాసి రావణః ॥ 15 ॥
ఉపవాసకృశాం దీనాం కామరూప నిశాచర ।
సంతాపయసి మాం భూయస్సంతప్తాం తన్న శోభనమ్ ॥ 16 ॥
అథవా నైతదేవం హి యన్మయా పరిశంకితమ్ ॥ 17 ॥
మనసో హి మమ ప్రీతిరుత్పన్నా తవ దర్శనాత్ ।
యది రామస్య దూతస్త్వమాగతో భద్రమస్తు తే ॥ 18 ॥
పృచ్ఛామి త్వాం హరిశ్రేష్ఠ ప్రియా రామకథా హి మే ।
గుణాన్రామస్య కథయ ప్రియస్య మమ వానర ॥ 19 ॥
చిత్తం హరసి మే సౌమ్య నదీకూలం యథా రయః ।
అహో స్వప్నస్య సుఖతా యాహమేవం చిరాహృతా ॥ 20 ॥
ప్రేషితం నామ పశ్యామి రాఘవేణ వనౌకసమ్ ।
స్వప్నేఽపి యద్యహం వీరం రాఘవం సహలక్ష్మణమ్ ॥ 21 ॥
పశ్యేయం నావసీదేయం స్వప్నోఽపి మమ మత్సరీ ।
నాహం స్వప్నమిమం మన్యే స్వప్నే దృష్ట్వా హి వానరమ్ ॥ 22 ॥
న శక్యోఽభ్యుదయః ప్రాప్తుం ప్రాప్తశ్చాభ్యుదయో మమ ।
కిన్ను స్యాచిత్తమోహోఽయం భవేద్వాతగతిస్త్వియమ్ ॥ 23 ॥
ఉన్మాదజో వికారో వా స్యాదియం మృగతృష్ణికా ।
అథవా నాయమున్మాదో మోహోఽప్యున్మాదలక్షణః ॥ 24 ॥
సంబుధ్యే చాహమాత్మానమియం చాపి వనౌకసమ్ ।
ఇత్యేవం బహుధా సీతా సంప్రధార్య బలాబలమ్ ॥ 25 ॥
రక్షసాం కామరూపత్వాన్మేనే తం రాక్షసాధిపమ్ ।
ఏతాం బుద్ధిం తదా కృత్వా సీతా సా తనుమధ్యమా ॥ 26 ॥
న ప్రతివ్యాజహారాథ వానరం జనకాత్మజా ।
సీతాయాశ్చింతితం బుద్ధ్వా హనుమాన్మారుతాత్మజః ॥ 27 ॥
శ్రోత్రానుకూలైర్వచనైస్తదా తాం సంప్రహర్షయత్ ।
ఆదిత్య ఇవ తేజస్వీ లోకకాంతశ్శశీ యథా ॥ 28 ॥
రాజా సర్వస్య లోకస్య దేవో వైశ్రవణో యథా ।
విక్రమేణోపపన్నశ్చ యథా విష్ణుర్మహాయశాః ॥ 29 ॥
సత్యవాదీ మధురవాగ్దేవో వాచస్పతిర్యథా ।
రూపవాన్సుభగ శ్రీమాన్ కందర్ప ఇవ మూర్తిమాన్ ॥ 30 ॥
స్థానక్రోధః ప్రహర్తా చ శ్రేష్ఠో లోకే మహారథః ।
బాహుచ్ఛాయామవష్టబ్ధో యస్య లోకో మహాత్మనః ॥ 31 ॥
అపకృష్యాశ్రమపదాన్మృగరూపేణ రాఘవమ్ ।
శూన్యే యేనాపనీతాసి తస్య ద్రక్ష్యసి యత్ఫలమ్ ॥ 32 ॥
న చిరాద్రావణం సంఖ్యే యో వధిష్యతి వీర్యవాన్ ।
రోషప్రముక్తైరిషుభిర్జ్వలద్భిరివ పావకైః ॥ 33 ॥
తేనాహం ప్రేషితో దూత స్త్వత్సకాశమిహాగతః ।
త్వద్వియోగేన దుఃఖార్త స్స త్వాం కౌశలమబ్రవీత్ ॥ 34 ॥
లక్ష్మణశ్చ మహాతేజాస్సుమిత్రానందవర్ధనః ।
అభివాద్య మహాబాహుస్స త్వాం కౌశలమబ్రవీత్ ॥ 35 ॥
రామస్య చ సఖా దేవి సుగ్రీవో నామ వానరః ।
రాజా వానరముఖ్యానాం స త్వాం కౌశలమబ్రవీత్ ॥ 36 ॥
నిత్యం స్మరతి రామస్త్వాం ససుగ్రీవ స్సలక్ష్మణః ।
దిష్ట్యా జీవసి వైదేహి రాక్షసీవశమాగతా ॥ 37 ॥
నచిరాద్ద్రక్ష్యసే రామం లక్ష్మణం చ మహాబలమ్ ।
మధ్యే వానరకోటీనాం సుగ్రీవం చామితౌజసమ్ ॥ 38 ॥
అహం సుగ్రీవసచివో హనుమాన్నామ వానరః ।
ప్రవిష్టో నగరీం లంకాం లంఘయిత్వా మహోదధిమ్ ॥ 39 ॥
కృత్వా మూర్ధ్ని పదన్యాసం రావణస్య దురాత్మనః ।
త్వాం ద్రష్టుముపయాతోఽహం సమాశ్రిత్య పరాక్రమమ్ ॥ 40 ॥
నాహమస్మి తథా దేవి యథా మామవగచ్ఛసి ।
విశంకా త్యజ్యతామేషా శ్రద్ధత్స్వ వదతో మమ ॥ 41 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సుందరకాండే చతుస్త్రింశస్సర్గః ॥
