શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે સુંદરકાંડમ્ ।
અથ ચતુસ્ત્રિંશસ્સર્ગઃ ।
તસ્યાસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા હનુમાન્હરિપુંગવઃ ।
દુઃખાદ્દુઃખાભિભૂતાયા સ્સાંત્વમુત્તરમબ્રવીત્ ॥ 1 ॥
અહં રામસ્ય સંદેશાદ્દેવિ દૂતસ્તવાગતઃ ।
વૈદેહિ કુશલી રામસ્ત્વાં ચ કૌશલમબ્રવીત્ ॥ 2 ॥
યો બ્રહ્મમસ્ત્રં વેદાંશ્ચ વેદ વેદવિદાંવરઃ ।
સ ત્વાં દાશરથી રામો દેવિ કૌશલમબ્રવીત્ ॥ 3 ॥
લક્ષ્મણશ્ચ મહાતેજા ભર્તુસ્તેઽનુચરઃ પ્રિયઃ ।
કૃતવાન્શોકસંતપ્તશ્શિરસા તેઽભિવાદનમ્ ॥ 4 ॥
સા તયોઃ કુશલં દેવી નિશમ્ય નરસિંહયોઃ ।
પ્રીતિસંહૃષ્ટસર્વાંગી હનુમંતમથાબ્રવીત્ ॥ 5 ॥
કલ્યાણી બત ગાથેયં લૌકિકી પ્રતિભાતિ મા ।
એતિ જીવંતમાનંદો નરં વર્ષશતાદપિ ॥ 6 ॥
તયા સમાગતે તસ્મિન્પ્રીતિરુત્પાદિતાઽદ્ભુતા ।
પરસ્પરેણ ચાલાપં વિશ્વસ્તૌ તૌ પ્રચક્રતુઃ ॥ 7 ॥
તસ્યાસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા હનુમાન્હરિયૂથપઃ ।
સીતાયાશ્શોકદીનાયાસ્સમીપમુપચક્રમે ॥ 8 ॥
યથા યથા સમીપં સ હનુમાનુપસર્પતિ ।
તથા તથા રાવણં સા તં સીતા પરિશંકતે ॥ 9 ॥
અહો ધિગ્દુષ્કૃતમિદં કથિતં હિ યદસ્ય મે ।
રૂપાંતરમુપાગમ્ય સ એવાયં હિ રાવણઃ ॥ 10 ॥
તામશોકસ્ય શાખાં સા વિમુક્ત્વા શોકકર્શિતા ।
તસ્યામેવાનવદ્યાંગી ધરણ્યાં સમુપાવિશત્ ॥ 11 ॥
હનુમાનપિ દુઃખાર્તાં તાં દૃષ્ટ્વા ભયમોહિતામ્ ।
અવંદત મહાબાહુસ્તતસ્તાં જનકાત્મજામ્ ॥ 12 ॥
સા ચૈનં ભયવિત્રસ્તા ભૂયો નૈવાભ્યુદૈક્ષત ।
તં દૃષ્ટ્વા વંદમાનં તુ સીતા શશિનિભાનના ॥ 13 ॥
અબ્રવીદ્ધીર્ઘમુચ્છવસ્ય વાનરં મધુરસ્વરા ।
માયાં પ્રવિષ્ટો માયાવી યદિ ત્વં રાવણસ્સ્વયમ્ ॥ 14 ॥
ઉત્પાદયસિ મે ભૂયસ્સંતાપં તન્ન શોભનમ્ ।
સ્વં પરિત્યજ્ય રૂપં યઃ પરિવ્રાજકરૂપધ્રુત્ ।
જનસ્થાને મયા દૃષ્ટસ્ત્વં સ એવાસિ રાવણઃ ॥ 15 ॥
ઉપવાસકૃશાં દીનાં કામરૂપ નિશાચર ।
સંતાપયસિ માં ભૂયસ્સંતપ્તાં તન્ન શોભનમ્ ॥ 16 ॥
અથવા નૈતદેવં હિ યન્મયા પરિશંકિતમ્ ॥ 17 ॥
મનસો હિ મમ પ્રીતિરુત્પન્ના તવ દર્શનાત્ ।
યદિ રામસ્ય દૂતસ્ત્વમાગતો ભદ્રમસ્તુ તે ॥ 18 ॥
પૃચ્છામિ ત્વાં હરિશ્રેષ્ઠ પ્રિયા રામકથા હિ મે ।
ગુણાન્રામસ્ય કથય પ્રિયસ્ય મમ વાનર ॥ 19 ॥
ચિત્તં હરસિ મે સૌમ્ય નદીકૂલં યથા રયઃ ।
અહો સ્વપ્નસ્ય સુખતા યાહમેવં ચિરાહૃતા ॥ 20 ॥
પ્રેષિતં નામ પશ્યામિ રાઘવેણ વનૌકસમ્ ।
સ્વપ્નેઽપિ યદ્યહં વીરં રાઘવં સહલક્ષ્મણમ્ ॥ 21 ॥
પશ્યેયં નાવસીદેયં સ્વપ્નોઽપિ મમ મત્સરી ।
નાહં સ્વપ્નમિમં મન્યે સ્વપ્ને દૃષ્ટ્વા હિ વાનરમ્ ॥ 22 ॥
ન શક્યોઽભ્યુદયઃ પ્રાપ્તું પ્રાપ્તશ્ચાભ્યુદયો મમ ।
કિન્નુ સ્યાચિત્તમોહોઽયં ભવેદ્વાતગતિસ્ત્વિયમ્ ॥ 23 ॥
ઉન્માદજો વિકારો વા સ્યાદિયં મૃગતૃષ્ણિકા ।
અથવા નાયમુન્માદો મોહોઽપ્યુન્માદલક્ષણઃ ॥ 24 ॥
સંબુધ્યે ચાહમાત્માનમિયં ચાપિ વનૌકસમ્ ।
ઇત્યેવં બહુધા સીતા સંપ્રધાર્ય બલાબલમ્ ॥ 25 ॥
રક્ષસાં કામરૂપત્વાન્મેને તં રાક્ષસાધિપમ્ ।
એતાં બુદ્ધિં તદા કૃત્વા સીતા સા તનુમધ્યમા ॥ 26 ॥
ન પ્રતિવ્યાજહારાથ વાનરં જનકાત્મજા ।
સીતાયાશ્ચિંતિતં બુદ્ધ્વા હનુમાન્મારુતાત્મજઃ ॥ 27 ॥
શ્રોત્રાનુકૂલૈર્વચનૈસ્તદા તાં સંપ્રહર્ષયત્ ।
આદિત્ય ઇવ તેજસ્વી લોકકાંતશ્શશી યથા ॥ 28 ॥
રાજા સર્વસ્ય લોકસ્ય દેવો વૈશ્રવણો યથા ।
વિક્રમેણોપપન્નશ્ચ યથા વિષ્ણુર્મહાયશાઃ ॥ 29 ॥
સત્યવાદી મધુરવાગ્દેવો વાચસ્પતિર્યથા ।
રૂપવાન્સુભગ શ્રીમાન્ કંદર્પ ઇવ મૂર્તિમાન્ ॥ 30 ॥
સ્થાનક્રોધઃ પ્રહર્તા ચ શ્રેષ્ઠો લોકે મહારથઃ ।
બાહુચ્છાયામવષ્ટબ્ધો યસ્ય લોકો મહાત્મનઃ ॥ 31 ॥
અપકૃષ્યાશ્રમપદાન્મૃગરૂપેણ રાઘવમ્ ।
શૂન્યે યેનાપનીતાસિ તસ્ય દ્રક્ષ્યસિ યત્ફલમ્ ॥ 32 ॥
ન ચિરાદ્રાવણં સંખ્યે યો વધિષ્યતિ વીર્યવાન્ ।
રોષપ્રમુક્તૈરિષુભિર્જ્વલદ્ભિરિવ પાવકૈઃ ॥ 33 ॥
તેનાહં પ્રેષિતો દૂત સ્ત્વત્સકાશમિહાગતઃ ।
ત્વદ્વિયોગેન દુઃખાર્ત સ્સ ત્વાં કૌશલમબ્રવીત્ ॥ 34 ॥
લક્ષ્મણશ્ચ મહાતેજાસ્સુમિત્રાનંદવર્ધનઃ ।
અભિવાદ્ય મહાબાહુસ્સ ત્વાં કૌશલમબ્રવીત્ ॥ 35 ॥
રામસ્ય ચ સખા દેવિ સુગ્રીવો નામ વાનરઃ ।
રાજા વાનરમુખ્યાનાં સ ત્વાં કૌશલમબ્રવીત્ ॥ 36 ॥
નિત્યં સ્મરતિ રામસ્ત્વાં સસુગ્રીવ સ્સલક્ષ્મણઃ ।
દિષ્ટ્યા જીવસિ વૈદેહિ રાક્ષસીવશમાગતા ॥ 37 ॥
નચિરાદ્દ્રક્ષ્યસે રામં લક્ષ્મણં ચ મહાબલમ્ ।
મધ્યે વાનરકોટીનાં સુગ્રીવં ચામિતૌજસમ્ ॥ 38 ॥
અહં સુગ્રીવસચિવો હનુમાન્નામ વાનરઃ ।
પ્રવિષ્ટો નગરીં લંકાં લંઘયિત્વા મહોદધિમ્ ॥ 39 ॥
કૃત્વા મૂર્ધ્નિ પદન્યાસં રાવણસ્ય દુરાત્મનઃ ।
ત્વાં દ્રષ્ટુમુપયાતોઽહં સમાશ્રિત્ય પરાક્રમમ્ ॥ 40 ॥
નાહમસ્મિ તથા દેવિ યથા મામવગચ્છસિ ।
વિશંકા ત્યજ્યતામેષા શ્રદ્ધત્સ્વ વદતો મમ ॥ 41 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે સુંદરકાંડે ચતુસ્ત્રિંશસ્સર્ગઃ ॥
