ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଶ୍ରମପଦଂ ଶୂନ୍ୟଂ ରାମୋ ଦଶରଥାତ୍ମଜଃ ।
ରହିତାଂ ପର୍ଣଶାଲାଂ ଚ ଵିଧ୍ଵସ୍ତାନ୍ୟାସନାନି ଚ ॥ 1 ॥
ଅଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍ର ଵୈଦେହୀଂ ସନ୍ନିରୀକ୍ଷ୍ୟ ଚ ସର୍ଵଶଃ ।
ଉଵାଚ ରାମଃ ପ୍ରାକ୍ରୁଶ୍ୟ ପ୍ରଗୃହ୍ୟ ରୁଚିରୌ ଭୁଜୌ ॥ 2 ॥
କ୍ଵ ନୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଵୈଦେହୀ କଂ ଵା ଦେଶମିତୋ ଗତା ।
କେନାହୃତା ଵା ସୌମିତ୍ରେ ଭକ୍ଷିତା କେନ ଵା ପ୍ରିୟା ॥ 3 ॥
ଵୃକ୍ଷେଣାଚ୍ଛାଦ୍ୟ ୟଦି ମାଂ ସୀତେ ହସିତୁମିଚ୍ଛସି ।
ଅଲଂ ତେ ହସିତେନାଦ୍ୟ ମାଂ ଭଜସ୍ଵ ସୁଦୁଃଖିତମ୍ ॥ 4 ॥
ୟୈସ୍ସହ କ୍ରୀଡସେ ସୀତେ ଵିଶ୍ଵସ୍ତୈର୍ମୃଗପୋତକୈଃ ।
ଏତେ ହୀନାସ୍ତ୍ଵୟା ସୌମ୍ୟେ ଧ୍ୟାୟଂତ୍ୟସ୍ରାଵିଲେକ୍ଷଣାଃ ॥ 5 ॥
ସୀତୟା ରହିତୋଽହଂ ଵୈ ନ ହି ଜୀଵାମି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ।
ମୃତଂ ଶୋକେନ ମହତା ସୀତାହରଣଜେନ ମାମ୍ ॥ 6 ॥
ପରଲୋକେ ମହାରାଜୋ ନୂନଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟତି ମେ ପିତା ।
କଥଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ସଂଶ୍ରୁତ୍ୟ ମୟା ତ୍ଵମଭିୟୋଜିତଃ ॥ 7 ॥
ଅପୂରୟିତ୍ଵା ତଂ କାଲଂ ମତ୍ସକାଶମିହାଗତଃ ।
କାମଵୃତ୍ତମନାର୍ୟଂ ମାଂ ମୃଷାଵାଦିନମେଵ ଚ ॥ 8 ॥
ଧିକ୍ତ୍ଵାମିତି ପରେ ଲୋକେ ଵ୍ୟକ୍ତଂ ଵକ୍ଷ୍ୟତି ମେ ପିତା ।
ଵିଵଶଂ ଶୋକସଂତପ୍ତଂ ଦୀନଂ ଭଗ୍ନମନୋରଥମ୍ ॥ 9 ॥
ମାମିହୋତ୍ସୃଜ୍ୟ କରୁଣଂ କୀର୍ତିର୍ନରମିଵାନୃଜୁମ୍ ।
କ୍ଵ ଗଚ୍ଛସି ଵରାରୋହେ ମାଂ ନୋତ୍ସୃଜ ସୁମଧ୍ୟମେ ॥ 10 ॥
ତ୍ଵୟା ଵିରହିତଶ୍ଚାହଂ ମୋକ୍ଷ୍ୟେ ଜୀଵିତମାତ୍ମନଃ ।
ଇତୀଵ ଵିଲପନ୍ରାମସ୍ସୀତାଦର୍ଶନଲାଲସଃ ॥ 11 ॥
ନ ଦଦର୍ଶ ସୁଦୁଃଖାର୍ତୋ ରାଘଵୋ ଜନକାତ୍ମଜାମ୍ ।
ଅନାସାଦୟମାନଂ ତଂ ସୀତାଂ ଦଶରଥାତ୍ମଜମ୍ ॥ 12 ॥
ପଂକମାସାଦ୍ୟ ଵିପୁଲଂ ସୀଦଂତମିଵ କୁଂଜରମ୍ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ରାମମତ୍ୟର୍ଥମୁଵାଚ ହିତକାମ୍ୟୟା ॥ 13 ॥
ମା ଵିଷାଦଂ ମହାବାହୋ କୁରୁ ୟତ୍ନଂ ମୟା ସହ ।
ଇଦଂ ଚ ହି ଵନଂ ଶୂର ବହୁକଂଦରଶୋଭିତମ୍ ॥ 14 ॥
ପ୍ରିୟକାନନସଂଚାରା ଵନୋନ୍ମତ୍ତା ଚ ମୈଥିଲୀ ।
ସା ଵନଂ ଵା ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ସ୍ୟାନ୍ନଲିନୀଂ ଵା ସୁପୁଷ୍ପିତାମ୍ ॥ 15 ॥
ସରିତଂ ଵାପି ସଂପ୍ରାପ୍ତା ମୀନଵଂଜୁଲସେଵିତାମ୍ ।
ସ୍ନାତୁକାମା ନିଲୀନା ସ୍ୟାଦ୍ଧାସକାମା ଵନେ କ୍ଵଚିତ୍ ॥ 16 ॥
ଵିତ୍ରାସୟିତୁକାମା ଵା ଲୀନା ସ୍ୟାତ୍କାନନେ କ୍ଵଚିତ୍ ।
ଜିଜ୍ଞାସମାନା ଵୈଦେହୀ ତ୍ଵାଂ ମାଂ ଚ ପୁରୁଷର୍ଷଭ ॥ 17 ॥
ତସ୍ୟାହ୍ୟନ୍ଵେଷଣେ ଶ୍ରୀମନ୍ କ୍ଷିପ୍ରମେଵ ୟତାଵହେ ।
ଵନଂ ସର୍ଵଂ ଵିଚିନୁଵୋ ୟତ୍ର ସା ଜନକାତ୍ମଜା ॥ 18 ॥
ମନ୍ୟସେ ୟଦି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ମା ସ୍ମ ଶୋକେ ମନଃ କୃଥାଃ ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ସୌହାର୍ଦାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ସମାହିତଃ ॥ 19 ॥
ସହ ସୌମିତ୍ରିଣା ରାମୋ ଵିଚେତୁମୁପଚକ୍ରମେ ।
ତୌ ଵନାନି ଗିରୀଂଶ୍ଚୈଵ ସରିତଶ୍ଚ ସରାଂସି ଚ ॥ 20 ॥
ନିଖିଲେନ ଵିଚିନ୍ଵାନୌ ସୀତାଂ ଦଶରଥାତ୍ମଜୌ ।
ତସ୍ୟ ଶୈଲସ୍ୟ ସାନୂନି ଗୁହାଶ୍ଚ ଶିଖରାଣି ଚ ॥ 21 ॥
ନିଖିଲେନ ଵିଚିନ୍ଵାନୌ ନୈଵ ତାମଭିଜଗ୍ମତୁଃ ।
ଵିଚିତ୍ୟ ସର୍ଵତଶ୍ଶୈଲଂ ରାମୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣମବ୍ରଵିତ୍ ॥ 22 ॥
ନେହ ପଶ୍ୟାମି ସୌମିତ୍ରେ ଵୈଦେହୀଂ ପର୍ଵତେ ଶୁଭାମ୍ ।
ତତୋ ଦୁଃଖାଭିସଂତପ୍ତୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ଵାକ୍ୟମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 23 ॥
ଵିଚରଂଦଂଡକାରଣ୍ୟଂ ଭ୍ରାତରଂ ଦୀପ୍ତତେଜସମ୍ ।
ପ୍ରାପ୍ସ୍ୟସି ତ୍ଵଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ମୈଥିଲୀଂ ଜନକାତ୍ମଜାମ୍ ॥ 24 ॥
ୟଥା ଵିଷ୍ଣୁର୍ମହାବାହୁର୍ବଲିଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ମହୀମିମାମ୍ ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ସୌହାର୍ଦାଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ସ ରାଘଵଃ ॥ 25 ॥
ଉଵାଚ ଦୀନୟା ଵାଚା ଦୁଃଖାଭିହତଚେତନଃ ।
ଵନଂ ସର୍ଵଂ ସୁଵିଚିତଂ ପଦ୍ମିନ୍ୟଃ ଫୁଲ୍ଲପଂକଜାଃ ॥ 26 ॥
ଗିରିଶ୍ଚାୟଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ବହୁକଂଦରନିର୍ଝରଃ ।
ନ ହି ପଶ୍ୟାମି ଵୈଦେହୀଂ ପ୍ରାଣେଭ୍ୟୋଽପି ଗରୀୟସୀମ୍ ॥ 27 ॥
ଏଵଂ ସ ଵିଲପନ୍ରାମସ୍ସୀତାହରଣକର୍ଶିତଃ ।
ଦୀନଶ୍ଶୋକସମାଵିଷ୍ଟୋ ମୁହୂର୍ତଂ ଵିହ୍ଵଲୋଽଭଵତ୍ ॥ 28 ॥
ସଂତପ୍ତୋ ହ୍ୟଵସନ୍ନାଂଗୋ ଗତବୁଦ୍ଧିର୍ଵିଚେତନଃ ।
ନିଷସାଦାତୁରୋ ଦୀନୋ ନିଶ୍ଶ୍ଵସ୍ୟାଶୀତମାୟତମ୍ ॥ 29 ॥
ବହୁଲଂ ସ ତୁ ନିଶ୍ଶ୍ଵସ୍ୟ ରାମୋ ରାଜୀଵଲୋଚନଃ ।
ହା ପ୍ରିୟେତି ଵିଚୁକ୍ରୋଶ ବହୁଶୋ ବାଷ୍ପଗଦ୍ଗଦଃ ॥ 30 ॥
ତଂ ତତସ୍ସାଂତ୍ଵୟାମାସ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ପ୍ରିୟବାଂଧଵଃ ।
ବହୁପ୍ରକାରଂ ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ପ୍ରଶ୍ରିତଂ ପ୍ରଶ୍ରିତାଂଜଲିଃ ॥ 31 ॥
ଅନାଦୃତ୍ୟ ତୁ ତଦ୍ଵାକ୍ୟଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋଷ୍ଠପୁଟାଚ୍ଚ୍ୟୁତମ୍ ।
ଅପଶ୍ୟଂସ୍ତାଂ ପ୍ରିୟାଂ ସୀତାଂ ପ୍ରାକ୍ରୋଶତ୍ସ ପୁନଃ ପୁନଃ ॥ 32 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡେ ଏକଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
