શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે કિષ્કિંધાકાંડમ્ ।
અથ અષ્ટત્રિંશસ્સર્ગઃ ।
પ્રતિગૃહ્ય ચ તત્સર્વમુપાયનમુપાહૃતમ્ ।
વાનરાન્સાંત્વયિત્વા ચ સર્વાનેવ વ્યસર્જયત્ ॥ 1 ॥
વિસર્જયિત્વા સ હરીન્ શૂરાંસ્તાન્કૃતકર્મણઃ ।
મેને કૃતાર્થમાત્માનં રાઘવં ચ મહાબલમ્ ॥ 2 ॥
સ લક્ષ્મણો ભીમબલં સર્વવાનરસત્તમમ્ ।
અબ્રવીત્પ્રશ્રિતં વાક્યં સુગ્રીવં સંપ્રહર્ષયન્ ॥ 3 ॥
કિષ્કિંધાયા વિનિષ્ક્રામ યદિ તે સૌમ્ય રોચતે ।
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા લક્ષ્મણસ્ય સુભાષિતમ્ ॥ 4 ॥
સુગ્રીવઃ પરમપ્રીતો વાક્યમેતદુવાચ હ ।
એવં ભવતુ ગચ્છાવઃ સ્થેયં ત્વચ્છાસને મયા ॥ 5 ॥
તમેવમુક્ત્વા સુગ્રીવો લક્ષ્મણં શુભલક્ષણમ્ ।
વિસર્જયામાસ તદા તારામન્યાશ્ચ યોષિતઃ ॥ 6 ॥
એતેત્યુચ્ચૈર્હરિવરાન્સુગ્રીવસ્સમુદાહરત્ ।
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા હરયશ્શીઘ્રમાયયુઃ ॥ 7 ॥
બદ્ધાંજલિપુટાસ્સર્વે યે સ્યુઃ સ્ત્રીદર્શનક્ષમાઃ ।
તાનુવાચ તતઃ પ્રાપ્તાન્રાજાઽર્કસદૃશપ્રભઃ ॥ 8 ॥
ઉપસ્થાપયત ક્ષિપ્રં શિબિકાં મમ વાનરાઃ ।
શ્રુત્વા તુ વચનં તસ્ય હરયશ્શીઘ્રવિક્રમાઃ ॥ 9 ॥
સમુપસ્થાપયામાસુશ્શિબિકાં પ્રિયદર્શનામ્ ।
તામુપસ્થાપિતાં દૃષ્ટ્વા શિબિકાં વાનરાધિપઃ ॥ 10 ॥
લક્ષ્મણાઽરુહ્યતાં શીઘ્રમિતિ સૌમિત્રિમબ્રવીત્ ।
ઇત્યુક્ત્વા કાંચનં યાનં સુગ્રીવસ્સૂર્યસન્નિભમ્ ॥ 11 ॥
બૃહદ્ભિર્હરિભિર્યુક્તમારુરોહ સલક્ષ્મણઃ ।
પાંડુરેણાતપત્રેણ મ્રિયમાણેન મૂર્ધનિ ॥ 12 ॥
શુક્લૈશ્ચ વાલવ્યજનૈર્ધૂયમાનૈસ્સમંતતઃ ।
શંખભેરીનિનાદૈશ્ચ હરિભિશ્ચાભિવંદિતઃ ॥ 13 ॥
નિર્યયૌ પ્રાપ્ય સુગ્રીવો રાજ્યશ્રિયમનુત્તમામ્ ।
સ વાનરશતૈસ્તીક્ષ્ણૈર્બહુભિ શ્શસ્ત્રપાણિભિઃ ॥ 14 ॥
પરિકીર્ણો યયૌ તત્ર યત્ર રામો વ્યવસ્થિતઃ ।
સ તં દેશમનુપ્રાપ્ય શ્રેષ્ઠં રામનિષેવિતમ્ ॥ 15 ॥
અવાતરન્મહાતેજા શ્શિબિકાયાસ્સલક્ષ્મણઃ ।
આસાદ્ય ચ તતો રામં કૃતાંજલિપુટોઽભવત્ ॥ 16 ॥
કૃતાંજલૌ સ્થિતે તસ્મિન્વાનરાશ્ચાભવંસ્તથા ।
તટાકમિવ તં દૃષ્ટ્વા રામઃ કુડ્મલપંકજમ્ ॥ 17 ॥
વાનરાણાં મહત્સૈન્યં સુગ્રીવે પ્રીતિમાનભૂત્ ।
પાદયોઃ પતિતં મૂર્ધ્ના તમુત્થાપ્ય હરીશ્વરમ્ ॥ 18 ॥
પ્રેમ્ણા ચ બહુમાનાચ્ચ રાઘવઃ પરિષસ્વજે ।
પરિષ્વજ્ય ચ ધર્માત્મા નિષીદેતિ તતોઽબ્રવીત્ ॥ 19 ॥
નિષણ્ણં તં તતો દૃષ્ટ્વા ક્ષિતૌ રામોઽબ્રવીદ્વચઃ ।
ધર્મમર્થં ચ કામં ચ યસ્તુ કાલે નિષેવતે ॥ 20 ॥
વિભજ્ય સતતં વીર સ્સ રાજા હરિસત્તમ ।
હિત્વા ધર્મં તથાઽર્થં ચ કામં યસ્તુ નિષેવતે ॥ 21 ॥
સ વૃક્ષાગ્રે યથા સુપ્તઃ પતિતઃ પ્રતિબુધ્યતે ।
અમિત્રાણાં વધે યુક્તો મિત્રાણાં સંગ્રહે રતઃ ॥ 22 ॥
ત્રિવર્ગફલભોક્તા તુ રાજા ધર્મેણ યુજ્યતે ।
ઉદ્યોગસમયસ્ત્વેષપ્રાપ્તશ્શત્રુવિનાશન ॥ 23 ॥
સંચિંત્યતાં હિ પિંગેશ હરિભિસ્સહ મંત્રિભિઃ ।
એવમુક્તસ્તુ સુગ્રીવો રામં વચનમબ્રવીત્ ॥ 24 ॥
પ્રણષ્ટા શ્રીશ્ચ કીર્તિશ્ચ કપિરાજ્યં ચ શાશ્વતમ્ ।
ત્વત્પ્રસાદાન્મહાબાહો પુનઃપ્રાપ્તમિદં મયા ॥ 25 ॥
તવ દેવ પ્રસાદાચ્ચ ભ્રાતુશ્ચ જયતાં વર ।
કૃતં ન પ્રતિકુર્યાદ્યઃ પુરુષાણાં સ દૂષકઃ ॥ 26 ॥
એતે વાનરમૂખ્યાશ્ચ શતશશ્શત્રુસૂદન ।
પ્રાપ્તાશ્ચાદાય બલિનઃ પૃથિવ્યાં સર્વવાનરાન્ ॥ 27 ॥
ઋક્ષાશ્ચાવહિતાશ્શૂરા ગોલાંગૂલાશ્ચ રાઘવ ।
કાંતારવનદુર્ગાણામભિજ્ઞા ઘોરદર્શનાઃ ॥ 28 ॥
દેવગંધર્વપુત્રાશ્ચ વાનરાઃ કામરૂપિણઃ ।
સ્વૈસ્સ્વૈઃ પરિવૃતાસ્સૈન્યૈર્વર્તંતે પથિ રાઘવ ॥ 29 ॥
શતૈશ્શતસહસ્રૈશ્ચ વર્તંતે કોટિભિશ્ચ પ્લવંગમાઃ ।
અયુતૈશ્ચાવૃતા વીરાશ્શંકુભિશ્ચ પરંતપ ॥ 30 ॥
અર્બુદૈરર્બુદશતૈર્મધ્યૈશ્ચાંત્યૈશ્ચ વાનરાઃ ।
સમુદ્રૈશ્ચ પરાર્ધૈશ્ચ હરયો હરિયૂથપાઃ ॥ 31 ॥
આગમિષ્યંતિ તે રાજન્મહેંદ્રસમવિક્રમાઃ ।
મેરુમંદરસંકાશા વિંધ્ય મેરુકૃતાલયાઃ ॥ 32 ॥
તે ત્વામભિગમિષ્યંતિ રાક્ષસં યે સબાંધવમ્ ।
નિહત્ય રાવણં સખ્યે હ્યાનયિષ્યંતિ મૈથિલીમ્ ॥ 33 ॥
તતસ્તમુદ્યોગમવેક્ષ્ય બુદ્ધિમા ન્હરિપ્રવીરસ્ય નિદેશવર્તિનઃ ।
બભૂવ હર્ષાદ્વસુધાધિપાત્મજઃ પ્રબુદ્ધનીલોત્પલતુલ્યદર્શનઃ ॥ 34 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે કિષ્કિંધાકાંડે અષ્ટત્રિંશસ્સર્ગઃ ॥
