ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ കിഷ്കിംധാകാംഡമ് ।
അഥ അഷ്ടത്രിംശസ്സര്ഗഃ ।
പ്രതിഗൃഹ്യ ച തത്സർവമുപായനമുപാഹൃതമ് ।
വാനരാന്സാംത്വയിത്വാ ച സർവാനേവ വ്യസര്ജയത് ॥ 1 ॥
വിസര്ജയിത്വാ സ ഹരീന് ശൂരാംസ്താന്കൃതകര്മണഃ ।
മേനേ കൃതാര്ഥമാത്മാനം രാഘവം ച മഹാബലമ് ॥ 2 ॥
സ ലക്ഷ്മണോ ഭീമബലം സർവവാനരസത്തമമ് ।
അബ്രവീത്പ്രശ്രിതം വാക്യം സുഗ്രീവം സംപ്രഹര്ഷയന് ॥ 3 ॥
കിഷ്കിംധായാ വിനിഷ്ക്രാമ യദി തേ സൌമ്യ രോചതേ ।
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ലക്ഷ്മണസ്യ സുഭാഷിതമ് ॥ 4 ॥
സുഗ്രീവഃ പരമപ്രീതോ വാക്യമേതദുവാച ഹ ।
ഏവം ഭവതു ഗച്ഛാവഃ സ്ഥേയം ത്വച്ഛാസനേ മയാ ॥ 5 ॥
തമേവമുക്ത്വാ സുഗ്രീവോ ലക്ഷ്മണം ശുഭലക്ഷണമ് ।
വിസര്ജയാമാസ തദാ താരാമന്യാശ്ച യോഷിതഃ ॥ 6 ॥
ഏതേത്യുച്ചൈര്ഹരിവരാന്സുഗ്രീവസ്സമുദാഹരത് ।
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ഹരയശ്ശീഘ്രമായയുഃ ॥ 7 ॥
ബദ്ധാംജലിപുടാസ്സർവേ യേ സ്യുഃ സ്ത്രീദര്ശനക്ഷമാഃ ।
താനുവാച തതഃ പ്രാപ്താന്രാജാഽര്കസദൃശപ്രഭഃ ॥ 8 ॥
ഉപസ്ഥാപയത ക്ഷിപ്രം ശിബികാം മമ വാനരാഃ ।
ശ്രുത്വാ തു വചനം തസ്യ ഹരയശ്ശീഘ്രവിക്രമാഃ ॥ 9 ॥
സമുപസ്ഥാപയാമാസുശ്ശിബികാം പ്രിയദര്ശനാമ് ।
താമുപസ്ഥാപിതാം ദൃഷ്ട്വാ ശിബികാം വാനരാധിപഃ ॥ 10 ॥
ലക്ഷ്മണാഽരുഹ്യതാം ശീഘ്രമിതി സൌമിത്രിമബ്രവീത് ।
ഇത്യുക്ത്വാ കാംചനം യാനം സുഗ്രീവസ്സൂര്യസന്നിഭമ് ॥ 11 ॥
ബൃഹദ്ഭിര്ഹരിഭിര്യുക്തമാരുരോഹ സലക്ഷ്മണഃ ।
പാംഡുരേണാതപത്രേണ മ്രിയമാണേന മൂര്ധനി ॥ 12 ॥
ശുക്ലൈശ്ച വാലവ്യജനൈര്ധൂയമാനൈസ്സമംതതഃ ।
ശംഖഭേരീനിനാദൈശ്ച ഹരിഭിശ്ചാഭിവംദിതഃ ॥ 13 ॥
നിര്യയൌ പ്രാപ്യ സുഗ്രീവോ രാജ്യശ്രിയമനുത്തമാമ് ।
സ വാനരശതൈസ്തീക്ഷ്ണൈര്ബഹുഭി ശ്ശസ്ത്രപാണിഭിഃ ॥ 14 ॥
പരികീര്ണോ യയൌ തത്ര യത്ര രാമോ വ്യവസ്ഥിതഃ ।
സ തം ദേശമനുപ്രാപ്യ ശ്രേഷ്ഠം രാമനിഷേവിതമ് ॥ 15 ॥
അവാതരന്മഹാതേജാ ശ്ശിബികായാസ്സലക്ഷ്മണഃ ।
ആസാദ്യ ച തതോ രാമം കൃതാംജലിപുടോഽഭവത് ॥ 16 ॥
കൃതാംജലൌ സ്ഥിതേ തസ്മിന്വാനരാശ്ചാഭവംസ്തഥാ ।
തടാകമിവ തം ദൃഷ്ട്വാ രാമഃ കുഡ്മലപംകജമ് ॥ 17 ॥
വാനരാണാം മഹത്സൈന്യം സുഗ്രീവേ പ്രീതിമാനഭൂത് ।
പാദയോഃ പതിതം മൂര്ധ്നാ തമുത്ഥാപ്യ ഹരീശ്വരമ് ॥ 18 ॥
പ്രേമ്ണാ ച ബഹുമാനാച്ച രാഘവഃ പരിഷസ്വജേ ।
പരിഷ്വജ്യ ച ധര്മാത്മാ നിഷീദേതി തതോഽബ്രവീത് ॥ 19 ॥
നിഷണ്ണം തം തതോ ദൃഷ്ട്വാ ക്ഷിതൌ രാമോഽബ്രവീദ്വചഃ ।
ധര്മമര്ഥം ച കാമം ച യസ്തു കാലേ നിഷേവതേ ॥ 20 ॥
വിഭജ്യ സതതം വീര സ്സ രാജാ ഹരിസത്തമ ।
ഹിത്വാ ധര്മം തഥാഽര്ഥം ച കാമം യസ്തു നിഷേവതേ ॥ 21 ॥
സ വൃക്ഷാഗ്രേ യഥാ സുപ്തഃ പതിതഃ പ്രതിബുധ്യതേ ।
അമിത്രാണാം വധേ യുക്തോ മിത്രാണാം സംഗ്രഹേ രതഃ ॥ 22 ॥
ത്രിവര്ഗഫലഭോക്താ തു രാജാ ധര്മേണ യുജ്യതേ ।
ഉദ്യോഗസമയസ്ത്വേഷപ്രാപ്തശ്ശത്രുവിനാശന ॥ 23 ॥
സംചിംത്യതാം ഹി പിംഗേശ ഹരിഭിസ്സഹ മംത്രിഭിഃ ।
ഏവമുക്തസ്തു സുഗ്രീവോ രാമം വചനമബ്രവീത് ॥ 24 ॥
പ്രണഷ്ടാ ശ്രീശ്ച കീര്തിശ്ച കപിരാജ്യം ച ശാശ്വതമ് ।
ത്വത്പ്രസാദാന്മഹാബാഹോ പുനഃപ്രാപ്തമിദം മയാ ॥ 25 ॥
തവ ദേവ പ്രസാദാച്ച ഭ്രാതുശ്ച ജയതാം വര ।
കൃതം ന പ്രതികുര്യാദ്യഃ പുരുഷാണാം സ ദൂഷകഃ ॥ 26 ॥
ഏതേ വാനരമൂഖ്യാശ്ച ശതശശ്ശത്രുസൂദന ।
പ്രാപ്താശ്ചാദായ ബലിനഃ പൃഥിവ്യാം സർവവാനരാന് ॥ 27 ॥
ഋക്ഷാശ്ചാവഹിതാശ്ശൂരാ ഗോലാംഗൂലാശ്ച രാഘവ ।
കാംതാരവനദുര്ഗാണാമഭിജ്ഞാ ഘോരദര്ശനാഃ ॥ 28 ॥
ദേവഗംധർവപുത്രാശ്ച വാനരാഃ കാമരൂപിണഃ ।
സ്വൈസ്സ്വൈഃ പരിവൃതാസ്സൈന്യൈർവര്തംതേ പഥി രാഘവ ॥ 29 ॥
ശതൈശ്ശതസഹസ്രൈശ്ച വര്തംതേ കോടിഭിശ്ച പ്ലവംഗമാഃ ।
അയുതൈശ്ചാവൃതാ വീരാശ്ശംകുഭിശ്ച പരംതപ ॥ 30 ॥
അര്ബുദൈരര്ബുദശതൈര്മധ്യൈശ്ചാംത്യൈശ്ച വാനരാഃ ।
സമുദ്രൈശ്ച പരാര്ധൈശ്ച ഹരയോ ഹരിയൂഥപാഃ ॥ 31 ॥
ആഗമിഷ്യംതി തേ രാജന്മഹേംദ്രസമവിക്രമാഃ ।
മേരുമംദരസംകാശാ വിംധ്യ മേരുകൃതാലയാഃ ॥ 32 ॥
തേ ത്വാമഭിഗമിഷ്യംതി രാക്ഷസം യേ സബാംധവമ് ।
നിഹത്യ രാവണം സഖ്യേ ഹ്യാനയിഷ്യംതി മൈഥിലീമ് ॥ 33 ॥
തതസ്തമുദ്യോഗമവേക്ഷ്യ ബുദ്ധിമാ ന്ഹരിപ്രവീരസ്യ നിദേശവര്തിനഃ ।
ബഭൂവ ഹര്ഷാദ്വസുധാധിപാത്മജഃ പ്രബുദ്ധനീലോത്പലതുല്യദര്ശനഃ ॥ 34 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ കിഷ്കിംധാകാംഡേ അഷ്ടത്രിംശസ്സര്ഗഃ ॥
