View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 4.38 Kishkindha Kanda - Sarga 38

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha aṣṭatriṃśassargaḥ ।

pratigṛhya cha tatsarvamupāyanamupāhṛtam ।
vānarānsāntvayitvā cha sarvānēva vyasarjayat ॥ 1 ॥

visarjayitvā sa harīn śūrāṃstānkṛtakarmaṇaḥ ।
mēnē kṛtārthamātmānaṃ rāghavaṃ cha mahābalam ॥ 2 ॥

sa lakṣmaṇō bhīmabalaṃ sarvavānarasattamam ।
abravītpraśritaṃ vākyaṃ sugrīvaṃ sampraharṣayan ॥ 3 ॥

kiṣkindhāyā viniṣkrāma yadi tē saumya rōchatē ।
tasya tadvachanaṃ śrutvā lakṣmaṇasya subhāṣitam ॥ 4 ॥

sugrīvaḥ paramaprītō vākyamētaduvācha ha ।
ēvaṃ bhavatu gachChāvaḥ sthēyaṃ tvachChāsanē mayā ॥ 5 ॥

tamēvamuktvā sugrīvō lakṣmaṇaṃ śubhalakṣaṇam ।
visarjayāmāsa tadā tārāmanyāścha yōṣitaḥ ॥ 6 ॥

ētētyuchchairharivarānsugrīvassamudāharat ।
tasya tadvachanaṃ śrutvā harayaśśīghramāyayuḥ ॥ 7 ॥

baddhāñjalipuṭāssarvē yē syuḥ strīdarśanakṣamāḥ ।
tānuvācha tataḥ prāptānrājā'rkasadṛśaprabhaḥ ॥ 8 ॥

upasthāpayata kṣipraṃ śibikāṃ mama vānarāḥ ।
śrutvā tu vachanaṃ tasya harayaśśīghravikramāḥ ॥ 9 ॥

samupasthāpayāmāsuśśibikāṃ priyadarśanām ।
tāmupasthāpitāṃ dṛṣṭvā śibikāṃ vānarādhipaḥ ॥ 10 ॥

lakṣmaṇā'ruhyatāṃ śīghramiti saumitrimabravīt ।
ityuktvā kāñchanaṃ yānaṃ sugrīvassūryasannibham ॥ 11 ॥

bṛhadbhirharibhiryuktamārurōha salakṣmaṇaḥ ।
pāṇḍurēṇātapatrēṇa mriyamāṇēna mūrdhani ॥ 12 ॥

śuklaiścha vālavyajanairdhūyamānaissamantataḥ ।
śaṅkhabhērīninādaiścha haribhiśchābhivanditaḥ ॥ 13 ॥

niryayau prāpya sugrīvō rājyaśriyamanuttamām ।
sa vānaraśataistīkṣṇairbahubhi śśastrapāṇibhiḥ ॥ 14 ॥

parikīrṇō yayau tatra yatra rāmō vyavasthitaḥ ।
sa taṃ dēśamanuprāpya śrēṣṭhaṃ rāmaniṣēvitam ॥ 15 ॥

avātaranmahātējā śśibikāyāssalakṣmaṇaḥ ।
āsādya cha tatō rāmaṃ kṛtāñjalipuṭō'bhavat ॥ 16 ॥

kṛtāñjalau sthitē tasminvānarāśchābhavaṃstathā ।
taṭākamiva taṃ dṛṣṭvā rāmaḥ kuḍmalapaṅkajam ॥ 17 ॥

vānarāṇāṃ mahatsainyaṃ sugrīvē prītimānabhūt ।
pādayōḥ patitaṃ mūrdhnā tamutthāpya harīśvaram ॥ 18 ॥

prēmṇā cha bahumānāchcha rāghavaḥ pariṣasvajē ।
pariṣvajya cha dharmātmā niṣīdēti tatō'bravīt ॥ 19 ॥

niṣaṇṇaṃ taṃ tatō dṛṣṭvā kṣitau rāmō'bravīdvachaḥ ।
dharmamarthaṃ cha kāmaṃ cha yastu kālē niṣēvatē ॥ 20 ॥

vibhajya satataṃ vīra ssa rājā harisattama ।
hitvā dharmaṃ tathā'rthaṃ cha kāmaṃ yastu niṣēvatē ॥ 21 ॥

sa vṛkṣāgrē yathā suptaḥ patitaḥ pratibudhyatē ।
amitrāṇāṃ vadhē yuktō mitrāṇāṃ saṅgrahē rataḥ ॥ 22 ॥

trivargaphalabhōktā tu rājā dharmēṇa yujyatē ।
udyōgasamayastvēṣaprāptaśśatruvināśana ॥ 23 ॥

sañchintyatāṃ hi piṅgēśa haribhissaha mantribhiḥ ।
ēvamuktastu sugrīvō rāmaṃ vachanamabravīt ॥ 24 ॥

praṇaṣṭā śrīścha kīrtiścha kapirājyaṃ cha śāśvatam ।
tvatprasādānmahābāhō punaḥprāptamidaṃ mayā ॥ 25 ॥

tava dēva prasādāchcha bhrātuścha jayatāṃ vara ।
kṛtaṃ na pratikuryādyaḥ puruṣāṇāṃ sa dūṣakaḥ ॥ 26 ॥

ētē vānaramūkhyāścha śataśaśśatrusūdana ।
prāptāśchādāya balinaḥ pṛthivyāṃ sarvavānarān ॥ 27 ॥

ṛkṣāśchāvahitāśśūrā gōlāṅgūlāścha rāghava ।
kāntāravanadurgāṇāmabhijñā ghōradarśanāḥ ॥ 28 ॥

dēvagandharvaputrāścha vānarāḥ kāmarūpiṇaḥ ।
svaissvaiḥ parivṛtāssainyairvartantē pathi rāghava ॥ 29 ॥

śataiśśatasahasraiścha vartantē kōṭibhiścha plavaṅgamāḥ ।
ayutaiśchāvṛtā vīrāśśaṅkubhiścha parantapa ॥ 30 ॥

arbudairarbudaśatairmadhyaiśchāntyaiścha vānarāḥ ।
samudraiścha parārdhaiścha harayō hariyūthapāḥ ॥ 31 ॥

āgamiṣyanti tē rājanmahēndrasamavikramāḥ ।
mērumandarasaṅkāśā vindhya mērukṛtālayāḥ ॥ 32 ॥

tē tvāmabhigamiṣyanti rākṣasaṃ yē sabāndhavam ।
nihatya rāvaṇaṃ sakhyē hyānayiṣyanti maithilīm ॥ 33 ॥

tatastamudyōgamavēkṣya buddhimā nharipravīrasya nidēśavartinaḥ ।
babhūva harṣādvasudhādhipātmajaḥ prabuddhanīlōtpalatulyadarśanaḥ ॥ 34 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē aṣṭatriṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: