ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ කිෂ්කිංධාකාංඩම් ।
අථ ත්රිචත්වාරිංශස්සර්ගඃ ।
තතස්සංදිශ්ය සුග්රීවශ්ශ්වශුරං පශ්චිමාං දිශම් ।
වීරං ශතවලිං නාම වානරං වානරර්ෂභඃ ॥ 1 ॥
උවාච රාජා ධර්මජ්ඤස්සර්වවානරසත්තමම් ।
වාක්යමාත්ම හිතං චෛව රාමස්ය ච හිතං තථා ॥ 2 ॥
වෘතශ්ශතසහස්රේණ ත්වද්විධානාං වනෞකසාම් ।
වෛවස්වතසුතෛස්සාර්ධං ප්රතිෂ්ඨස්ව ස්වමංත්රිභිඃ ॥ 3 ॥
දිශං හ්යුදීචීං වික්රාංතාං හිමශෛලාවතංසකාම් ।
සර්වතඃ පරිමාර්ගධ්වං රාමපත්නීමනිංදිතාම් ॥ 4 ॥
අස්මින්කාර්යේවිනිර්වෘත්තේ කෘතේ දාශරථේඃ ප්රියේ ।
ඍණාන්මුක්තා භවිෂ්යාමඃ කෘතාර්ථාර්ථවිදාං වරාඃ ॥ 5 ॥
කෘතං හි ප්රියමස්මාකං රාඝවේණ මහාත්මනා ।
තස්ය චේත්ප්රතිකාරෝऽස්ති සඵලං ජීවිතං භවේත් ॥ 6 ॥
අර්ථිනඃ කාර්යනිර්වෘත්තිමකර්තුරපි යශ්චරේත් ।
තස්ය ස්යාත්සඵලං ජන්ම කිං පුනඃ පූර්වකාරිණඃ ॥ 7 ॥
ඒතාං බුද්ධිමවස්ථාය දෘශ්යතේ ජානකී යථා ।
තථා භවද්භිඃ කර්තව්යමස්මත්ප්රියහිතෛෂිභිඃ ॥ 8 ॥
අයං හි සර්වභූතානාං මාන්යස්තු නරසත්තමඃ ।
අස්මාසු චාගතඃ ප්රීතී රාමඃ පරපුරංජයඃ ॥ 9 ॥
ඉමානි වනදුර්ගාණි නද්යශ්ශෛලාංතරාණි ච ।
භවංතඃ පරිමාර්ගංතු බුද්ධිවික්රමසංපදා ॥ 10 ॥
තත්ර ම්ලේච්ඡාන්පුලිංදාංශ්ච ශූරසේනාංස්තථෛව ච ।
ප්රස්ථලාන්භරතාංශ්චෛව කුරූංශ්ච සහ මද්රකෛඃ ॥ 11 ॥
කාංබෝජාන්යවනාං ශ්චෛව ශකානාරට්ටකානපි ।
බාහ්ලීකානෘෂිකාං ශ්චෛව පෞරවානථ ටංකණාන් ॥ 12 ॥
චීනාන්පරමචීනාංශ්ච නීහාරාංශ්ච පුනඃ පුනඃ ।
අන්විෂ්යදරදාංශ්චෛව හිමවංතං තථෛව ච ॥ 13 ॥
ලෝධ්රපද්මකෂංඩේෂු දේවදාරුවනේෂු ච ।
රාවණස්සහ වෛදේහ්යා මාර්ගිතව්යස්තතස්තතඃ ॥ 14 ॥
තතස්සෝමාශ්රමං ගත්වා දේවගංධර්වසේවිතම් ।
කාලං නාම මහාසානුං පර්වතං තු ගමිෂ්යථ ॥ 15 ॥
මහත්සු තස්ය ශෛලස්ය නිර්දරේෂු ගුහාසු ච ।
විචිනුධ්වං මහාභාගාං රාමපත්නීංතතස්තතඃ ॥ 16 ॥
තමතික්රම්ය ශෛලේංද්රං හේමගර්භං මහාගිරිම් ।
තතස්සුදර්ශනං නාම ගංතුමර්හථ පර්වතම් ॥ 17 ॥
තතෝ දේවසඛෝ නාම පර්වතඃ පතගාලයඃ ।
නානාපක්ෂිගණාකීර්ණෝ විවිධද්රුමභූෂිතඃ ॥ 18 ॥
තස්ය කානනෂංඩේෂු නිර්ඝරේෂු ගුහාසු ච ।
රාවණස්සහ වෛදේහ්යා මාර්ගිතව්යස්තතස්තතඃ ॥ 19 ॥
තමතික්රම්ය චාකාශං සර්වතශ්ශතයෝජනම් ।
අපර්වතනදීවෘක්ෂං සර්වසත්ත්වවිවර්ජිතම් ॥ 20 ॥
තං තු ශීඝ්රමතික්රම්ය කාංතාරං රෝමහර්ෂණම් ।
කෛලාසං පාංඩුරං ශෛලං ප්රාප්ය හෘෂ්ටා භවිෂ්යථ ॥ 21 ॥
තත්ර පාංඩුරමේඝාභං ජාංබූනදපරිෂ්කෘතම් ।
කුබේරභවනං රම්යං නිර්මිතං විශ්වකර්මණා ॥ 22 ॥
විශාලා නලිනී යත්ර ප්රභූතකමලෝත්පලා ।
හංසකාරංඩවාකීර්ණාප්සරෝගණසේවිතා ॥ 23 ॥
තත්ර වෛශ්රවණෝ රාජා සර්වභූතනමස්කෘතඃ ।
ධනදෝ රමතේ ශ්රීමාන්ගුහ්යකෛස්සහ යක්ෂරාට් ॥ 24 ॥
තස්ය චංද්රනිකාශේෂු පර්වතේෂු ගුහාසු ච ।
රාවණඃ සහ වෛදේහ්යා මාර්ගිතව්යස්තතස්තතඃ ॥ 25 ॥
ක්රෞංචං තු ගිරිමාසාද්ය බිලං තස්ය සුදුර්ගමම් ।
අප්රමත්තෛඃ ප්රවේෂ්ටව්යං දුෂ්ප්රවේශං හි තත්ස්මෘතම් ॥ 26 ॥
වසංති හි මහාත්මානස්තත්ර සූර්යසමප්රභාඃ ।
දේවෛරප්යර්චිතා ස්සම්යග්දේවරූපා මහර්ෂයඃ ॥ 27 ॥
ක්රෞංචස්ය තු ගුහාශ්චාන්යා ස්සානූනිශිඛරාණි ච ।
නිර්දරාශ්ච නිතංබාශ්ච විචේතව්යා ස්තතස්තතඃ ॥ 28 ॥
කෞංචස්ය ශිඛරං චාපි නිරීක්ෂ්ය ච තතස්තතඃ ।
අවෘක්ෂං කාමශෛලං ච මානසං විහගාලයම් ।
න ගතිස්තත්ර භූතානාං දේවදානව රක්ෂසාම් ॥ 29 ॥
ස ච සර්වෛර්විචේතව්යස්සසානුප්රස්ථභූධරඃ ।
ක්රෞංචං ගිරිමතික්රම්ය මෛනාකෝ නාම පර්වතඃ ॥ 30 ॥
මයස්ය භවනං යත්ර දානවස්ය ස්වයං කෘතම් ॥ 31 ॥
මෛනාකස්තු විචේතව්ය ස්සසානුප්රස්ථකංදරඃ ।
ස්ත්රීණාමශ්වමුඛීනාං තු නිකේතාස්තත්ර තත්ර තු ॥ 32 ॥
තං දේශං සමතික්රම්ය ආශ්රමං සිද්ධසේවිතම් ।
සිද්ධා වෛඛානසාස්තත්ර වාලඛිල්යාශ්ච තාපසාඃ ॥ 33 ॥
වංද්යාස්තේ තු තපස්සිද්ධාස්තපසා වීතකල්මෂාඃ ।
ප්රෂ්ටව්යා චාපි සීතායාඃ ප්රවෘත්තිර්විනයාන්විතෛඃ ॥ 34 ॥
හේමපුෂ්කරසංඡන්නං තස්මින් වෛඛානසං සරඃ ।
තරුණාදිත්යසංකාශෛර්හංසෛර්විචරිතං ශුභෛඃ ॥ 35 ॥
ඖපවාහ්යඃ කුබේරස්ය සාර්වභෞම ඉති ස්මෘතඃ ।
ගජඃ පර්යේති තං දේශං සදා සහ කරේණුභිඃ ॥ 36 ॥
තත්සරස්සමතික්රම්ය නෂ්ටචංද්රදිවාකරම් ।
අනක්ෂත්රගණං ව්යෝම නිෂ්පයෝදමනාදිතම් ॥ 37 ॥
ගභස්තිභිරිවාර්කස්ය ස තු දේශඃ ප්රකාශතේ ।
විශ්රාම්යද්භිස්තපස්සිද්ධෛර්දේවකල්පෛඃ ස්වයංප්රභෛඃ ॥ 38 ॥
තං තු දේශමතික්රම්ය ශෛලෝදා නාම නිම්නගා ।
උභයෝස්තීරයෝස්තස්යාඃ කීචකා නාම වේණවඃ ॥ 39 ॥
තේ නයංති පරං තීරං සිද්ධාන්ප්රත්යානයංති ච ।
උත්තරාඃ කුරවස්තත්ර කෘතපුණ්යප්රතිශ්රයාඃ ॥ 40 ॥
තතඃ කාංචනපද්මාභිඃ පද්භිනීභිඃ කෘතෝදකාඃ ।
නීලවෛඩූර්යපත්රාභිර්නද්යස්තත්ර සහස්රශඃ ॥ 41 ॥
රක්තෝත්පලවනෛශ්චාත්ර මංඩිතාශ්ච හිරණ්මයෛඃ ।
තරුණාදිත්යසංකාශෛර්භාංති තත්ර ජලාශයාඃ ॥ 42 ॥
මහාර්හමණිරත්නෛශ්ච කාංචනප්රභකේසරෛඃ ।
නිලෝත්පලවනෛශ්චිත්රෛ ස්ස දේශ ස්සර්වතෝ වෘතඃ ॥ 43 ॥
නිස්තුලාභිශ්ච මුක්තාභිර්මණිභිශ්ච මහාධනෛඃ ।
උද්භූතපුලිනාස්තත්ර ජාතරූපෛශ්ච නිම්නගාඃ ।
සර්වරත්නමයෛශ්චිත්රෛරවගාඪා නගෝත්තමෛඃ ॥ 44 ॥
ජාතරූපමයෛශ්චාපි හුතාශනසමප්රභෛඃ ।
නිත්යපුෂ්පඵලාස්තත්ර නගාඃ පත්ත්රරථාකුලාඃ ॥ 45 ॥
දිව්යගංධරසස්පර්ශාඃ සර්වාන්කාමාන් ස්රවංති ච ।
නානාකාරාණි වාසාංසි ඵලංත්යන්යේ නගෝත්තමාඃ ॥ 46 ॥
මුක්තා වෛඪූර්යචිත්රාණි භූෂණානි තථෛව ච ।
ස්ත්රීණාං චාප්යනුරූපාණි පුරුෂාණාං තථෛව ච ॥ 47 ॥
සර්වර්තුසුඛ සේව්යානි ඵලංත්යන්යේ නගෝත්තමාඃ ।
මහාර්හාණි විචිත්රාණි හෛමාන්යන්යේ නගෝත්තමාඃ ॥ 48 ॥
ශයනානි ප්රසූයංතේ චිත්රාස්තරණවංති ච ।
මනඃකාංතානි මාල්යානි ඵලංත්යත්රාපරේ ද්රුමාඃ ॥ 49 ॥
පානානි ච මහාර්හාණි භක්ෂ්යාණි විවිධානි ච ।
ස්ත්රියශ්ච ගුණසංපන්නා රූපයෞවනලක්ෂිතාඃ ॥ 50 ॥
ගංධර්වාඃ කින්නරාස්සිද්ධා නාගා විද්යාධරාස්තථා ।
රමංතේ සතතං ස්තත්ර නාරීභිර්භාස්කරප්රභාඃ ॥ 51 ॥
සර්වේ සුකෘතකර්මාණ ස්සර්වේ රතිපරායණාඃ ।
සර්වේ කාමාර්ථසහිතා වසංති සහයෝෂිතඃ ॥ 52 ॥
ගීතවාදිත්රනිර්ඝෝෂ ස්සෝත්කෘෂ්ටහසිතස්වනඃ ।
ශ්රූයතේ සතතං තත්ර සර්වභූතමනෝහරඃ ॥ 53 ॥
තත්ර නාමුදිතඃ කශ්චින්නාස්ති කශ්චිදසත්ප්රියඃ ।
අහන්යහනි වර්ධංතේ ගුණාස්තත්ර මනෝරමාඃ ॥ 54 ॥
සමතික්රම්ය තං දේශමුත්තරඃ පයසාං නිධිඃ ।
තත්ර සෝමගිරිර්නාම මධ්යේ හේමමයෝ මහාන් ॥ 55 ॥
ඉංද්රලෝකගතා යේ ච බ්රහ්මලෝකගතාශ්ච යේ ।
දේවාස්තං සමවේක්ෂංතේ ගිරිරාජං දිවං ගතාඃ ॥ 56 ॥
ස තු දේශෝ විසූර්යෝऽපි තස්ය භාසා ප්රකාශතේ ।
සූර්යලක්ෂ්ම්යාऽභිවිජ්ඤේයස්තපතේව විවස්වතා ॥ 57 ॥
භගවානපි විශ්වාත්මා ශංභුරේකාදශාත්මකඃ ।
බ්රහ්මා වසති දේවේශෝ බ්රහ්මර්ෂිපරිවාරිතඃ ॥ 58 ॥
න කථංචන ගංතව්යං කුරූණාමුත්තරේණ වඃ ।
අන්යේෂාමපි භූතානාං නාතික්රාමති වෛ ගතිඃ ॥ 59 ॥
ස හි සෝමගිරිර්නාම දේවානාමපි දුර්ගමඃ ।
තමාලෝක්ය තතඃ ක්ෂිප්රමුපාවර්තිතුමර්හථ ॥ 60 ॥
ඒතාවද්වානරෛශ්ශක්යං ගංතුං වානරපුංගවාඃ ।
අභාස්කරමමර්යාදං න ජානීමස්තතඃ පරම් ॥ 61 ॥
සර්වමේතද්විචේතව්යං යන්මයා පරිකීර්තිතම් ।
යදන්යදපි නෝක්තං ච තත්රාපි ක්රියතාං මතිඃ ॥ 62 ॥
තතඃ කෘතං දාශරථේර්මහත්ප්රියං මහත්තරං චාපි තතෝ මම ප්රියම් ।
කෘතං භවිෂ්යත්යනිලානලෝපමා විදේහජාදර්ශනජේන කර්මණා ॥ 63 ॥
තතඃ කෘතාර්ථාඃ සහිතාස්සබාංධවාඃ මයාऽර්චිතාස්සර්වගුණෛර්මනෝරමෛඃ ।
චරිෂ්යථෝර්වීං ප්රති ශාංතශත්රව ස්සහප්රියා භූතධරාඃ ප්ලවංගමාඃ ॥ 64 ॥
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ කිෂ්කිංධාකාංඩේ ත්රිචත්වාරිංශස්සර්ගඃ ॥
