śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē sundarakāṇḍam ।
atha dvichatvāriṃśassargaḥ ।
tataḥ pakṣininādēna vṛkṣabhaṅgasvanēna cha ।
babhūvustrāsasambhrāntāssarvē laṅkānivāsinaḥ ॥ 1 ॥
vidrutāścha bhayatrastā vinēdurmṛgapakṣiṇaḥ ।
rakṣasāṃ cha nimittāni krūrāṇi pratipēdirē ॥ 2 ॥
tatō gatāyāṃ nidrāyāṃ rākṣasyō vikṛtānanāḥ ।
tadvanaṃ dadṛśurbhagnaṃ taṃ cha vīraṃ mahākapim ॥ 3 ॥
sa tā dṛṣṭvā mahābāhurmahāsattvō mahābalaḥ ।
chakāra sumahadrūpaṃ rākṣasīnāṃ bhayāvaham ॥ 4 ॥
tatastaṃ girisaṅkāśamatikāyaṃ mahābalam ।
rākṣasyō vānaraṃ dṛṣṭvā paprachChurjanakātmajām ॥ 5 ॥
kō'yaṃ kasya kutō vāyaṃ kiṃ nimittamihāgataḥ ।
kathaṃ tvayā sahānēna saṃvādaḥ kṛta ityuta ॥ 6 ॥
āchakṣva nō viśālākṣi mā bhūttē subhagē bhayam ।
saṃvādamasitāpāṅgē tvayā kiṃ kṛtavānayam ॥ 7 ॥
athābravīnmahāsādhvī sītā sarvāṅgasundarī ।
rakṣasāṃ bhīmarūpāṇāṃ vijñānē mama kā gatiḥ ॥ 8 ॥
yūyamēvābhijānīta yō'yaṃ yadvā kariṣyati ।
ahirēva hyahēḥ pādānvijānāti na saṃśayaḥ ॥ 9 ॥
ahamapyasya bhītāsmi nainaṃ jānāmi kō nvayam ।
vēdmi rākṣasamēvainaṃ kāmarūpiṇamāgatam ॥ 10 ॥
vaidēhyā vachanaṃ śrutvā rākṣasyō vidrutā diśaḥ ।
sthitāḥ kāśchidgatāḥ kāśchidrāvaṇāya nivēditum ॥ 11 ॥
rāvaṇasya samīpē tu rākṣasyō vikṛtānanāḥ ।
virūpaṃ vānaraṃ bhīmamākhyātumupachakramuḥ ॥ 12 ॥
aśōkavanikāmadhyē rājanbhīmavapuḥ kapiḥ ।
sītayā kṛtasaṃvādastiṣṭhatyamitavikramaḥ ॥ 13 ॥
na cha taṃ jānakī sītā hariṃ hariṇalōchanā ।
asmābhirbahudhā pṛṣṭā nivēdayitumichChati ॥ 14 ॥
vāsavasya bhavēddūtō dūtō vaiśravaṇasya vā ।
prēṣitō vāpi rāmēṇa sītānvēṣaṇakāṅkṣayā ॥ 15 ॥
tēna tvadbhutarūpēṇa yattattava manōharam ।
nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ pramṛṣṭaṃ pramadāvanam ॥ 16 ॥
na tatra kaśchiduddēśō yastēna na vināśitaḥ ।
yatra sā jānakī sītā sa tēna na vināśitaḥ ॥ 17 ॥
jānakīrakṣaṇārthaṃ vā śramādvā nōpalabhyatē ।
athavā kaśśramastasya saiva tēnābhirakṣitā ॥ 18 ॥
chārupallavapuṣpāḍhyaṃ yaṃ sītā svayamāsthitā ।
pravṛddhaśśiṃśupāvṛkṣa ssa cha tēnābhirakṣitaḥ ॥ 19 ॥
tasyōgrarūpasyōgra tvaṃ daṇḍamājñātumarhasi ।
sītā sambhāṣitā yēna tadvanaṃ cha vināśitam ॥ 20 ॥
manaḥ parigṛhītāṃ tāṃ tava rakṣōgaṇēśvara ।
kassītāmabhibhāṣēta yō na syāttyaktajīvitaḥ ॥ 21 ॥
rākṣasīnāṃ vachaśtrutvā rāvaṇō rākṣasēśvaraḥ ।
hutāgniriva jajvāla kōpasaṃvartitēkṣaṇaḥ ॥ 22 ॥
tasya kruddhasya nētrābhyāṃ prāpatannāsrabindavaḥ ।
dīptābhyāmiva dīpābhyāṃ sārchiṣa ssnēhabindavaḥ ॥ 23 ॥
ātmanassadṛśānśūrānkiṅkarānnāma rākṣasān ।
vyādidēśa mahātējā nigrahārthaṃ hanūmataḥ ॥ 24 ॥
tēṣāmaśītisāhasraṃ kiṅkarāṇāṃ tarasvinām ।
niryayurbhavanāttasmātkūṭamudgarapāṇayaḥ ॥ 25 ॥
mahōdarā mahādaṃṣṭrā ghōrarūpā mahābalāḥ ।
yuddhābhimanasassarvē hanumadgrahaṇōdyatāḥ ॥ 26 ॥
tē kapīndraṃ samāsādya tōraṇasthamavasthitam ।
abhipēturmahāvēgāḥ pataṅgā iva pāvakam ॥ 27 ॥
tē gadābhirvichitrābhiḥ parighaiḥ kāñchanāṅgadaiḥ ।
ājaghnurvānaraśrēṣṭhaṃ śaraiśchādityasannibhaiḥ ॥ 28 ॥
mudgaraiḥ paṭṭiśaiśśūlaiḥ prāsatōmaraśaktibhiḥ ।
parivārya hanūmantaṃ sahasā tasthuragrataḥ ॥ 29 ॥
hanumānapi tējasvī śrīmānparvatasannibhaḥ ।
kṣitāvāvidhya lāṅgūlaṃ nanāda cha mahāsvanam ॥ 30 ॥
sa bhūtvā sumahākāyō hanumānmārutātmajaḥ ।
dhṛṣṭamāsphōṭayāmāsa laṅkāṃ śabdēna pūrayan ॥ 31 ॥
tasyāsphōṭitaśabdēna mahatā sānunādinā ।
pēturvihaṅgā gaganāduchchaiśchēdamaghōṣayat ॥ 32 ॥
jayatyatibalō rāmō lakṣmaṇaścha mahābalaḥ ।
rājā jayati sugrīvō rāghavēṇābhipālitaḥ ॥ 33 ॥
dāsō'haṃ kōsalēndrasya rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ ।
hanumānśatrusainyānāṃ nihantā mārutātmajaḥ ॥ 34 ॥
na rāvaṇasahasraṃ mē yuddhē pratibalaṃ bhavēt ।
śilābhistu praharataḥ pādapaiścha sahasraśaḥ ॥ 35 ॥
ardayitvā purīṃ laṅkāmabhivādya cha maithilīm ।
samṛddhārthō gamiṣyāmi miṣatāṃ sarvarakṣasām ॥ 36 ॥
tasya sannādaśabdēna tē'bhavanbhayaśaṅkitāḥ ।
dadṛśuścha hanūmantaṃ sandhyāmēghamivōnnatam ॥ 37 ॥
svāmisandēśaniśśaṅkāstatastē rākṣasāḥ kapim ।
chitraiḥ praharaṇairbhīmairabhipētustatastataḥ ॥ 38 ॥
sa taiḥ parivṛtaśśūraissarvatassumahābalaḥ ।
āsasādā'yasaṃ bhīmaṃ parighaṃ tōraṇāśritam ॥ 39 ॥
sa taṃ parighamādāya jaghāna rajanīcharān ।
sa pannagamivādāya sphurantaṃ vinatāsutaḥ ॥ 40 ॥
vichachārāmbarē vīraḥ parigṛhya cha mārutiḥ ।
sa hatvā rākṣasānvīrānkiṅkarānmārutātmajaḥ ॥ 41 ॥
yuddhākāṅkṣī punarvīrastōraṇaṃ samupāśritaḥ ।
tatastasmādbhayānmuktāḥ katichittatra rākṣasāḥ ॥ 42 ॥
nihatānkiṅkarānsarvānrāvaṇāyanyavēdayan ।
sa rākṣasānāṃ nihataṃ mahadbalaṃ niśamya rājā parivṛttalōchanaḥ ।
samādidēśāpratimaṃ parākramē prahastaputraṃ samarē sudurjayam ॥ 43 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē sundarakāṇḍē dvichatvāriṃśassargaḥ ॥
