ശ്രീമദ്വാല്മീകീയ രാമായണേ സുംദരകാംഡമ് ।
അഥ ദ്വിചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ।
തതഃ പക്ഷിനിനാദേന വൃക്ഷഭംഗസ്വനേന ച ।
ബഭൂവുസ്ത്രാസസംഭ്രാംതാസ്സർവേ ലംകാനിവാസിനഃ ॥ 1 ॥
വിദ്രുതാശ്ച ഭയത്രസ്താ വിനേദുര്മൃഗപക്ഷിണഃ ।
രക്ഷസാം ച നിമിത്താനി ക്രൂരാണി പ്രതിപേദിരേ ॥ 2 ॥
തതോ ഗതായാം നിദ്രായാം രാക്ഷസ്യോ വികൃതാനനാഃ ।
തദ്വനം ദദൃശുര്ഭഗ്നം തം ച വീരം മഹാകപിമ് ॥ 3 ॥
സ താ ദൃഷ്ട്വാ മഹാബാഹുര്മഹാസത്ത്വോ മഹാബലഃ ।
ചകാര സുമഹദ്രൂപം രാക്ഷസീനാം ഭയാവഹമ് ॥ 4 ॥
തതസ്തം ഗിരിസംകാശമതികായം മഹാബലമ് ।
രാക്ഷസ്യോ വാനരം ദൃഷ്ട്വാ പപ്രച്ഛുര്ജനകാത്മജാമ് ॥ 5 ॥
കോഽയം കസ്യ കുതോ വായം കിം നിമിത്തമിഹാഗതഃ ।
കഥം ത്വയാ സഹാനേന സംവാദഃ കൃത ഇത്യുത ॥ 6 ॥
ആചക്ഷ്വ നോ വിശാലാക്ഷി മാ ഭൂത്തേ സുഭഗേ ഭയമ് ।
സംവാദമസിതാപാംഗേ ത്വയാ കിം കൃതവാനയമ് ॥ 7 ॥
അഥാബ്രവീന്മഹാസാധ്വീ സീതാ സർവാംഗസുംദരീ ।
രക്ഷസാം ഭീമരൂപാണാം വിജ്ഞാനേ മമ കാ ഗതിഃ ॥ 8 ॥
യൂയമേവാഭിജാനീത യോഽയം യദ്വാ കരിഷ്യതി ।
അഹിരേവ ഹ്യഹേഃ പാദാന്വിജാനാതി ന സംശയഃ ॥ 9 ॥
അഹമപ്യസ്യ ഭീതാസ്മി നൈനം ജാനാമി കോ ന്വയമ് ।
വേദ്മി രാക്ഷസമേവൈനം കാമരൂപിണമാഗതമ് ॥ 10 ॥
വൈദേഹ്യാ വചനം ശ്രുത്വാ രാക്ഷസ്യോ വിദ്രുതാ ദിശഃ ।
സ്ഥിതാഃ കാശ്ചിദ്ഗതാഃ കാശ്ചിദ്രാവണായ നിവേദിതുമ് ॥ 11 ॥
രാവണസ്യ സമീപേ തു രാക്ഷസ്യോ വികൃതാനനാഃ ।
വിരൂപം വാനരം ഭീമമാഖ്യാതുമുപചക്രമുഃ ॥ 12 ॥
അശോകവനികാമധ്യേ രാജന്ഭീമവപുഃ കപിഃ ।
സീതയാ കൃതസംവാദസ്തിഷ്ഠത്യമിതവിക്രമഃ ॥ 13 ॥
ന ച തം ജാനകീ സീതാ ഹരിം ഹരിണലോചനാ ।
അസ്മാഭിര്ബഹുധാ പൃഷ്ടാ നിവേദയിതുമിച്ഛതി ॥ 14 ॥
വാസവസ്യ ഭവേദ്ദൂതോ ദൂതോ വൈശ്രവണസ്യ വാ ।
പ്രേഷിതോ വാപി രാമേണ സീതാന്വേഷണകാംക്ഷയാ ॥ 15 ॥
തേന ത്വദ്ഭുതരൂപേണ യത്തത്തവ മനോഹരമ് ।
നാനാമൃഗഗണാകീര്ണം പ്രമൃഷ്ടം പ്രമദാവനമ് ॥ 16 ॥
ന തത്ര കശ്ചിദുദ്ദേശോ യസ്തേന ന വിനാശിതഃ ।
യത്ര സാ ജാനകീ സീതാ സ തേന ന വിനാശിതഃ ॥ 17 ॥
ജാനകീരക്ഷണാര്ഥം വാ ശ്രമാദ്വാ നോപലഭ്യതേ ।
അഥവാ കശ്ശ്രമസ്തസ്യ സൈവ തേനാഭിരക്ഷിതാ ॥ 18 ॥
ചാരുപല്ലവപുഷ്പാഢ്യം യം സീതാ സ്വയമാസ്ഥിതാ ।
പ്രവൃദ്ധശ്ശിംശുപാവൃക്ഷ സ്സ ച തേനാഭിരക്ഷിതഃ ॥ 19 ॥
തസ്യോഗ്രരൂപസ്യോഗ്ര ത്വം ദംഡമാജ്ഞാതുമര്ഹസി ।
സീതാ സംഭാഷിതാ യേന തദ്വനം ച വിനാശിതമ് ॥ 20 ॥
മനഃ പരിഗൃഹീതാം താം തവ രക്ഷോഗണേശ്വര ।
കസ്സീതാമഭിഭാഷേത യോ ന സ്യാത്ത്യക്തജീവിതഃ ॥ 21 ॥
രാക്ഷസീനാം വചശ്ത്രുത്വാ രാവണോ രാക്ഷസേശ്വരഃ ।
ഹുതാഗ്നിരിവ ജജ്വാല കോപസംവര്തിതേക്ഷണഃ ॥ 22 ॥
തസ്യ ക്രുദ്ധസ്യ നേത്രാഭ്യാം പ്രാപതന്നാസ്രബിംദവഃ ।
ദീപ്താഭ്യാമിവ ദീപാഭ്യാം സാര്ചിഷ സ്സ്നേഹബിംദവഃ ॥ 23 ॥
ആത്മനസ്സദൃശാന്ശൂരാന്കിംകരാന്നാമ രാക്ഷസാന് ।
വ്യാദിദേശ മഹാതേജാ നിഗ്രഹാര്ഥം ഹനൂമതഃ ॥ 24 ॥
തേഷാമശീതിസാഹസ്രം കിംകരാണാം തരസ്വിനാമ് ।
നിര്യയുര്ഭവനാത്തസ്മാത്കൂടമുദ്ഗരപാണയഃ ॥ 25 ॥
മഹോദരാ മഹാദംഷ്ട്രാ ഘോരരൂപാ മഹാബലാഃ ।
യുദ്ധാഭിമനസസ്സർവേ ഹനുമദ്ഗ്രഹണോദ്യതാഃ ॥ 26 ॥
തേ കപീംദ്രം സമാസാദ്യ തോരണസ്ഥമവസ്ഥിതമ് ।
അഭിപേതുര്മഹാവേഗാഃ പതംഗാ ഇവ പാവകമ് ॥ 27 ॥
തേ ഗദാഭിർവിചിത്രാഭിഃ പരിഘൈഃ കാംചനാംഗദൈഃ ।
ആജഘ്നുർവാനരശ്രേഷ്ഠം ശരൈശ്ചാദിത്യസന്നിഭൈഃ ॥ 28 ॥
മുദ്ഗരൈഃ പട്ടിശൈശ്ശൂലൈഃ പ്രാസതോമരശക്തിഭിഃ ।
പരിവാര്യ ഹനൂമംതം സഹസാ തസ്ഥുരഗ്രതഃ ॥ 29 ॥
ഹനുമാനപി തേജസ്വീ ശ്രീമാന്പർവതസന്നിഭഃ ।
ക്ഷിതാവാവിധ്യ ലാംഗൂലം നനാദ ച മഹാസ്വനമ് ॥ 30 ॥
സ ഭൂത്വാ സുമഹാകായോ ഹനുമാന്മാരുതാത്മജഃ ।
ധൃഷ്ടമാസ്ഫോടയാമാസ ലംകാം ശബ്ദേന പൂരയന് ॥ 31 ॥
തസ്യാസ്ഫോടിതശബ്ദേന മഹതാ സാനുനാദിനാ ।
പേതുർവിഹംഗാ ഗഗനാദുച്ചൈശ്ചേദമഘോഷയത് ॥ 32 ॥
ജയത്യതിബലോ രാമോ ലക്ഷ്മണശ്ച മഹാബലഃ ।
രാജാ ജയതി സുഗ്രീവോ രാഘവേണാഭിപാലിതഃ ॥ 33 ॥
ദാസോഽഹം കോസലേംദ്രസ്യ രാമസ്യാക്ലിഷ്ടകര്മണഃ ।
ഹനുമാന്ശത്രുസൈന്യാനാം നിഹംതാ മാരുതാത്മജഃ ॥ 34 ॥
ന രാവണസഹസ്രം മേ യുദ്ധേ പ്രതിബലം ഭവേത് ।
ശിലാഭിസ്തു പ്രഹരതഃ പാദപൈശ്ച സഹസ്രശഃ ॥ 35 ॥
അര്ദയിത്വാ പുരീം ലംകാമഭിവാദ്യ ച മൈഥിലീമ് ।
സമൃദ്ധാര്ഥോ ഗമിഷ്യാമി മിഷതാം സർവരക്ഷസാമ് ॥ 36 ॥
തസ്യ സന്നാദശബ്ദേന തേഽഭവന്ഭയശംകിതാഃ ।
ദദൃശുശ്ച ഹനൂമംതം സംധ്യാമേഘമിവോന്നതമ് ॥ 37 ॥
സ്വാമിസംദേശനിശ്ശംകാസ്തതസ്തേ രാക്ഷസാഃ കപിമ് ।
ചിത്രൈഃ പ്രഹരണൈര്ഭീമൈരഭിപേതുസ്തതസ്തതഃ ॥ 38 ॥
സ തൈഃ പരിവൃതശ്ശൂരൈസ്സർവതസ്സുമഹാബലഃ ।
ആസസാദാഽയസം ഭീമം പരിഘം തോരണാശ്രിതമ് ॥ 39 ॥
സ തം പരിഘമാദായ ജഘാന രജനീചരാന് ।
സ പന്നഗമിവാദായ സ്ഫുരംതം വിനതാസുതഃ ॥ 40 ॥
വിചചാരാംബരേ വീരഃ പരിഗൃഹ്യ ച മാരുതിഃ ।
സ ഹത്വാ രാക്ഷസാന്വീരാന്കിംകരാന്മാരുതാത്മജഃ ॥ 41 ॥
യുദ്ധാകാംക്ഷീ പുനർവീരസ്തോരണം സമുപാശ്രിതഃ ।
തതസ്തസ്മാദ്ഭയാന്മുക്താഃ കതിചിത്തത്ര രാക്ഷസാഃ ॥ 42 ॥
നിഹതാന്കിംകരാന്സർവാന്രാവണായന്യവേദയന് ।
സ രാക്ഷസാനാം നിഹതം മഹദ്ബലം നിശമ്യ രാജാ പരിവൃത്തലോചനഃ ।
സമാദിദേശാപ്രതിമം പരാക്രമേ പ്രഹസ്തപുത്രം സമരേ സുദുര്ജയമ് ॥ 43 ॥
ഇത്യാര്ഷേ ശ്രീമദ്രാമായണേ വാല്മീകീയ ആദികാവ്യേ സുംദരകാംഡേ ദ്വിചത്വാരിംശസ്സര്ഗഃ ॥
