శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ చతురశీతితమస్సర్గః ।
రామమాశ్వాసయానేతులక్ష్మణేభ్రాతృవత్సలే ।
నిక్షిప్యగుల్మాన్ స్వస్థానేతత్రాగచ్ఛద్విభీషణః ॥ 1 ॥
నానాప్రహరణైర్వీరైశ్చతుర్భిస్సచివైర్వృతః ।
నీలాఞ్జనచయాకారైర్మాతఙ్గైరివయూథప ॥ 2 ॥
రాఘవం చ మహాత్మానమిక్ష్వాకుకులనన్దనమ్ ।
దదర్శమోహమాపన్నంలక్ష్మణస్యాఙ్గమాశ్రితమ్ ॥ 3 ॥
వ్రీడితంశోకసన్తప్తన్దృష్టవారామంవిభీషణః ।
అన్తర్ధుఃఖఏనదీనాత్మాకిమేతదితిసోఽబ్రవీత్ ॥ 4 ॥
విభీషణముఖన్దృష్టవాసుగ్రీవన్తాంశ్చవానరాన్ ।
లక్ష్మణోవాచమన్దార్థమిదమ్బాష్పపరిప్లుతః ॥ 5 ॥
హతాఇన్ద్రజితాసీతాఇతిశ్రుత్వైవరాఘవః ।
హనూమద్వచనాత్సౌమ్యతతోమోహముపాగతః ॥ 6 ॥
కథయన్తన్తుసౌమిత్రింసన్నివార్యవిభీషణః ।
పుష్కలార్థమిదంవాక్యంవిసఞ్జ్ఞంరామమబ్రవీత్ ॥ 7 ॥
మనుజేన్ద్రార్థరూపేణయదుక్తతుహనూమతా ।
తదయుక్తమహమ్మన్యేసాగరస్యేవశోషణమ్ ॥ 8 ॥
అభిప్రాయన్తుజానామిరావణస్యదురాత్మనః ।
సీతామ్ప్రతిమహాబాహో న చ ఘాతఙ్కరిష్యతి ॥ 9 ॥
యాచ్యమానఃసుబహుశోమయాహితచికీర్షుణా ।
వైదేహీముత్సృజస్వేతి న చ తత్కృతవాన్వచః ॥ 10 ॥
నైవసామ్నా న దానేన న భేదేనకుతోయుధా ।
సాద్రష్టుమపిశక్యేతనైవచాన్యేనకేనచిత్ ॥ 11 ॥
వానరాన్మోహయిత్వాతుప్రతియాతః స రాక్షసః ।
మయామయీమ్మహాబాహోతాంవిద్దిజనకాత్మజామ్ ॥ 12 ॥
చైత్యన్నికుమ్భిలాన్నామప్రాప్యహోమఙ్కరిష్యతి ।
హుతవానుపయాతోహిదేవైరపిసవాసవైః ॥ 13 ॥
దురాధర్షోభవత్యేషసఙ్గ్రామేరావణాత్మజః ।
తేనమోహయతానూనమేషామాయాప్రయోజితా ॥ 14 ॥
విఘ్నమన్విచ్ఛతాతత్రవానరాణామ్పరాక్రమే ।
ససైన్యాస్తత్రగచ్ఛామోయావత్తన్నసమాప్యతే ॥ 15 ॥
త్యజేమన్నరశార్దూలమిథ్యాసన్తాపగతమ్ ।
సీదతేహిబలంసర్వన్దృష్టవాత్వాంశోకకర్శితమ్ ॥ 16 ॥
ఇహత్వంస్వస్థహృదయస్తిష్ఠసత్త్వసముచ్ఛ్రితః ।
లక్ష్మణమ్ప్రేషయాస్మాభిస్సహసైన్యానుకర్షిభిః ॥ 17 ॥
ఏషతన్నరశార్దూలోరావణిన్నిశితైశ్శరైః ।
త్యాజయిష్యతితత్కర్మతతోవధ్యోభవిష్యతి ॥ 18 ॥
ఏష తం నరశార్దూలో రావణిం నిశితైః శరైః ।
త్యాజయిష్యతి తత్కర్మ తతో వధ్యో భవిష్యతి ॥ 19 ॥
సత్సన్దిశమహాబాహోలక్ష్మణంశుభలక్షణమ్ ।
రాక్షసస్యవినాశాయవజ్రంవజ్రధరోయథా ॥ 20 ॥
మనుజవరన కాలవిప్రకర్షోరిపునిధనమ్ప్రతియత్క్షామోఽద్యకర్తుమ్ ।
త్వమతిసృజరిపోర్వధాయవాణీమమరరిపోర్మథనేయథామహేన్ద్రః ॥ 21 ॥
సమాప్తకర్మాహి స రాక్షసాధిపోభవత్యదృశ్యస్సమరేసురాసురైః ।
యుయుత్సతాతేనసమాప్తకర్మణాభవేత్సురాణామపిసంశయోమహాన్ ॥ 22 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే చతురశీతితమస్సర్గః ॥
