శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే బాలకాణ్డమ్ ।
అథ అష్టచత్వారింశస్సర్గః ।
పృష్ట్వా తు కుశలం తత్ర పరస్పరసమాగమే ।
కథాన్తే సుమతిర్వాక్యం వ్యాజహార మహామునిమ్ ॥ 1 ॥
ఇమౌ కుమారౌ భద్రం తే దేవతుల్యపరాక్రమౌ ।
గజసింహగతీ వీరౌ శార్దూలవృషభోపమౌ ॥ 2 ॥
పద్మపత్రవిశాలాక్షౌ ఖడ్గతూణీ ధనుర్ధరౌ ।
అశ్వినావివ రూపేణ సముపస్థితయౌవనౌ ॥ 3 ॥
యదృచ్ఛయైవ గాం ప్రాప్తౌ దేవలోకాదివామరౌ ।
కథం పద్భ్యామిహ ప్రాప్తౌ కిమర్థం కస్య వా మునే ॥ 4 ॥
భూషయన్తావిమం దేశం చన్ద్రసూర్యావివామ్బరమ్ ।
పరస్పరస్య సదృశౌ ప్రమాణేఙ్గితచేష్టితైః ॥ 5 ॥
కిమర్థం చ మునిశ్రేష్ఠ సమ్ప్రాప్తౌ దుర్గమే పథి ।
వరాయుధధరౌ వీరౌ శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్త్వతః ॥ 6 ॥
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా యథావృత్తం న్యవేదయత్ ।
సిద్ధాశ్రమనివాసం చ రాక్షసానాం వధం తథా ॥ 7 ॥
విశ్వామిత్రవచశ్శ్రుత్వా రాజా పరమహర్షితః ।
అతిథీ పరమౌ ప్రాప్తౌ పుత్రౌ దశరథస్య తౌ ॥ 8 ॥
పూజయామాస విధివత్సత్కారార్హౌ మహాబలౌ ।
తతః పరమసత్కారం సుమతేః ప్రాప్య రాఘవౌ ॥ 9 ॥
ఉష్య తత్ర నిశామేకాం జగ్మతుర్మిథిలాం తతః ।
తాన్ దృష్ట్వా మునయస్సర్వే జనకస్య పురీం శుభామ్ ॥ 10 ॥
సాధు సాధ్వితి శంసన్తో మిథిలాం సమపూజయన్ ।
మిథిలోపవనే శూన్యమాశ్రమం దృశ్య రాఘవః ॥ 11 ॥
పురాణం నిర్జనం రమ్యం పప్రచ్ఛ మునిపుఙ్గవమ్ ।
శ్రీమదాశ్రమసఙ్కాశం కిన్న్విదం మునివర్జితమ్ ॥ 12 ॥
జ్ఞాతుమిచ్ఛామి భగవన్ కస్యాయం పూర్వమాశ్రమః ।
తచ్ఛ్రుత్వా రాఘవేణోక్తం వాక్యం వాక్యవిశారదః ॥ 13 ॥
ప్రత్యువాచ మహాతేజా విశ్వామిత్రో మహామునిః ।
హన్త తే కథయిష్యామి శ్రుణు తత్త్వేన రాఘవ ॥ 14 ॥
యస్యేదమాశ్రమపదం శప్తం కోపాన్మహాత్మనా ।
గౌతమస్య నరశ్రేష్ఠ పూర్వమాసీన్మహాత్మనః ॥ 15 ॥
ఆశ్రమో దివ్యసఙ్కాశస్సురైరపి సుపూజితః ।
స చేహ తప ఆతిష్ఠదహల్యాసహితః పురా ॥ 16 ॥
వర్షపూగాననేకాంశ్చ రాజపుత్ర మహాయశః ।
తస్యాన్తరం విదిత్వా తు సహస్రాక్షశ్శచీపతిః ॥ 17 ॥
మునివేషధరోఽహల్యామిదం వచనమబ్రవీత్ ।
ఋతుకాలం ప్రతీక్షన్తే నార్థినస్సుసమాహితే ॥ 18 ॥
సఙ్గమం త్వహమిచ్ఛామి త్వయా సహ సుమధ్యమే ।
మునివేషం సహస్రాక్షం విజ్ఞాయ రఘునన్దన ॥ 19 ॥
మతిం చకార దుర్మేధా దేవరాజకుతూహలాత్ ।
అథాబ్రవీత్ నరశ్రేష్ఠ కృతార్థేనాన్తరాత్మనా ॥ 20 ॥
కృతార్థాఽస్మి సురశ్రేష్ఠ గచ్ఛ శీఘ్రమితః ప్రభో ।
ఆత్మానం మాం చ దేవేశ సర్వదా రక్ష గౌతమాత్ ॥ 21 ॥
ఇన్ద్రస్తు ప్రహసన్ వాక్యమహల్యామిదమబ్రవీత్ ।
సుశ్రోణి పరితుష్టోఽస్మి గమిష్యామి యథాఽగతమ్ ॥ 22 ॥
ఏవం సఙ్గమ్య తు తయా నిశ్చక్రామోటజాత్తతః ।
స సమ్భ్రమాత్త్వరన్ రామ శఙ్కితో గౌతమం ప్రతి ॥ 23 ॥
గౌతమం తం దదర్శాథ ప్రవిశన్తం మహామునిమ్ ।
దేవదానవదుర్ధర్షం తపోబలసమన్వితమ్ ॥ 24 ॥
తీర్థేన్దకపరిక్లిన్నం దీప్యమానమివానలమ్ ।
గృహీతసమిధం తత్ర సకుశం మునిపుఙ్గవమ్ ॥ 25 ॥
దృష్ట్వా సురపతిస్త్రస్తో వివర్ణవదనోఽభవత్ ।
అథ దృష్ట్వా సహస్రాక్షం మునివేషధరం మునిః ॥ 26 ॥
దుర్వృత్తం వృత్తసమ్పన్నో రోషాద్వచనమబ్రవీత్ ।
మమ రూపం సమాస్థాయ కృతవానసి దుర్మతే ॥ 27 ॥
అకర్తవ్యమిదం తస్మాద్విఫలస్త్వం భవిష్యసి ।
గౌతమేనైవముక్తస్య సరోషేణ మహాత్మనా ॥ 28 ॥
పేతతుర్వృషణై భూమౌ సహస్రాక్షస్య తత్క్షణాత్ ।
తథా శప్త్వా స వై శక్రమహల్యామపి శప్తవాన్ ॥ 29 ॥
ఇహ వర్షసహస్రాణి బహూని త్వం నివత్స్యసి ।
వాయుభక్షా నిరాహారా తప్యన్తీ భస్మశాయినీ ॥ 30 ॥
అదృశ్యా సర్వభూతానాం ఆశ్రమేఽస్మిన్నివత్స్యసి ।
యదా చైతద్వనం ఘోరం రామో దశరథాత్మజః ॥ 31 ॥
ఆగమిష్యతి దుర్ధర్షస్తదా పూతా భవిష్యసి ।
తస్యాతిథ్యేన దుర్వుత్తే లోభమోహవివర్జితా ॥ 32 ॥
మత్సకాశే ముదా యుక్తా స్వం వపుర్ధారయిష్యసి ।
ఏవముక్త్వా మహాతేజా గౌతమో దుష్టచారిణీమ్ ॥ 33 ॥
ఇమమాశ్రమముత్సృజ్య సిద్ధచారణసేవితే ।
హిమవచ్ఛిఖరే పుణ్యే తపస్తేపే మహాతపాః ॥ 34 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే అష్టచత్వారింశస్సర్గః ॥
