శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే సున్దరకాణ్డమ్ ।
అథ సప్తవింశస్సర్గః ।
ఇత్యుక్తాస్సీతయా ఘోరం రాక్షస్యః క్రోధమూర్ఛితాః ।
కాశ్చిజ్జగ్ముస్తదాఖ్యాతుం రావణస్య తరస్వినః ॥ 1 ॥
తతః సీతాముపాగమ్య రాక్షస్యో ఘోరదర్శనాః ।
పునః పరుషమేకార్థమనర్థార్థమథాబ్రువన్ ॥ 2 ॥
అద్యేదానీం తవానార్యే సీతే పాపవినిశ్చయే ।
రాక్షస్యో భక్షయిష్యన్తి మాంసమేతద్యథాసుఖమ్ ॥ 3 ॥
సీతాం తాభిరనార్యాభిర్దృష్టవా సన్తర్జితాం తదా ।
రాక్షసీ త్రిజటా వృద్ధా శయానా వాక్యమబ్రవీత్ ॥ 4 ॥
ఆత్మానం ఖాదతానార్యా న సీతాం భక్షయిష్యథ ।
జనకస్య సుతామిష్టాం స్నుషాం దశరథస్య చ ॥ 5 ॥
స్వప్నో హ్యద్య మయా దృష్టో దారుణో రోమహర్షణః ।
రాక్షసానామభావాయ భర్తురస్యా భవాయ చ ॥ 6 ॥
ఏవముక్తాస్త్రిజటయా రాక్షస్యః క్రోధమూర్ఛితాః ।
సర్వా ఏవాబ్రువన్భీతాస్త్రిజటాం తామిదం వచః ॥ 7 ॥
కథయస్వ త్వయా దృష్టః స్వప్నోఽయం కీదృశో నిశి ।
తాసాం శ్రుత్వా తు వచనం రాక్షసీనాం ముఖాచ్యుతమ్ ॥ 8 ॥
ఉవచ వచనం కాలే త్రిజటా స్వప్నసంశ్రితమ్ ।
గజదన్తమయీం దివ్యాం శిబికామన్తరిక్షగామ్ ॥ 9 ॥
యుక్తాం హంససహస్రేణ స్వయమాస్థాయ రాఘవః ।
శుక్లమాల్యామ్బరధరో లక్ష్మణేన సహాగతః ॥ 10 ॥
స్వప్నే చాద్య మయా దృష్టా సీతా శుక్లామ్బరావృతా ।
సాగరేణ పరిక్షిప్తం శ్వేతం పర్వతమాస్థితా ॥ 11 ॥
రామేణ సఙ్గతా సీతా భాస్కరేణ ప్రభా యథా ।
రాఘవశ్చ మయా దృష్టశ్చతుర్దష్ట్రం మహాగజమ్ ॥ 12 ॥
ఆరూఢ శ్శైలసఙ్కాశం చచార సహలక్ష్మణః ।
తతస్తౌ నరశార్దూలౌ దీప్యమానౌ స్వతేజసా ॥ 13 ॥
శుక్లమాల్యామ్బరధరౌ జానకీం పర్యుపస్థితౌ ।
తతస్తస్య నగస్యాగ్రే హ్యాకాశస్థస్య దన్తినః ॥ 14 ॥
భర్త్రా పరిగృహీతస్య జానకీ స్కన్ధమాశ్రితా ।
భర్తురఙ్కాత్సముత్పత్య తతః కమలలోచనా ॥ 15 ॥
చన్ద్రసూర్యౌ మయా దృష్టా పాణినా పరిమార్జతీ ।
తతస్తాభ్యాం కుమారాభ్యామాస్థితః స గజోత్తమః ॥ 16 ॥
సీతయా చ విశాలాక్ష్యా లఙ్కాయా ఉపరిస్థితః ।
పాణ్డురర్షభయుక్తేన రథేనాష్టయుజా స్వయమ్ ॥ 17 ॥
ఇహోపయాతః కాకుత్స్థ స్సీతయా సహ భార్యయా ।
లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా సీతయా సహ వీర్యవాన్ ॥ 18 ॥
ఆరుహ్య పుష్పకం దివ్యం విమానం సూర్యసన్నిభమ్ ।
ఉత్తరాం దిశమాలోక్య జగామ పురుషోత్తమః ॥ 19 ॥
ఏవం స్వప్నే మయా దృష్టో రామో విష్ణుపరాక్రమః ।
లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా సీతయా సహ రాఘవః ॥ 20 ॥
న హి రామో మహాతేజాశ్శక్యో జేతుం సురాసురైః ।
రాక్షసైర్వాపి చాన్యైర్వా స్వర్గః పాపజనైరివ ॥ 21 ॥
రావణశ్చ మయా దృష్టః క్షితౌ తైలసముక్షితః ।
రక్తవాసాః పిబన్మత్తః కరవీరకృతస్రజః ॥ 22 ॥
విమానాత్పుష్పకాదద్య రావణః పతితో భువి ।
కృష్యమాణః స్త్రియా దృష్టో ముణ్డః కృష్ణామ్బరః పునః ॥ 23 ॥
రథేన ఖరయుక్తేన రక్తమాల్యానులేపనః ।
పిపంస్తైలం హసన్నృత్యన్ భ్రాన్తచిత్తాకులేన్ద్రియః ॥ 24 ॥
గర్దభేన యయౌ శీఘ్రం దక్షిణాం దిశమాస్థితః ।
పునరేవ మయా దృష్టో రావణో రాక్షసేశ్వరః ॥ 25 ॥
పతితోఽ వాక్చిరా రా భూమౌ గర్దభాద్భయమోహితః ।
సహసోత్థాయ సమ్భ్రాన్తో భయార్తో మదవిహ్వలః ॥ 26 ॥
ఉన్మత్త ఇవ దిగ్వాసా దుర్వాక్యం ప్రలపన్బహు ।
దుర్గన్ధం దుస్సహం ఘోరం తిమిరం నరకోపమమ్ ॥ 27 ॥
మలపఙ్కం ప్రవిశ్యాశు మగ్నస్తత్ర స రావణః ।
కణ్ఠే బద్ధ్వా దశగ్రీవం ప్రమదా రక్తవాసినీ ॥ 28 ॥
కాలీ కర్దమలిప్తాఙ్గీ దిశం యామ్యాం ప్రకర్షతి ।
ఏవం తత్ర మయా దృష్టః కుమ్భకర్ణో నిశాచరః ॥ 29 ॥
రావణస్య సుతాస్సర్వే దృష్టాస్తైలసముక్షితాః ।
వరాహేణ దశగ్రీవశ్శింశుమారేణ చేన్ద్రజిత్ ॥ 30 ॥
ఉష్ట్రేణ కుమ్భకర్ణశ్చ ప్రయాతా దక్షిణాం దిశమ్ ।
ఏకస్తత్ర మయా దృష్టః శ్వేతచ్ఛత్రో విభీషణః ॥ 31 ॥
శుక్లమాల్యామ్బరధరః శుక్లగన్ధానులేపనః ।
శఙ్ఖదున్ధుభినిర్ఘోషైర్నృత్తగీతైరలఙ్కృతః ॥ 32 ॥
ఆరుహ్య శైలసఙ్కాశం మేఘస్తనితనిస్స్వనమ్ ।
చతుర్దన్తం గజం దివ్యమాస్తే తత్ర విభీషణః ॥ 33 ॥
చతుర్భిస్సచివైః సార్థం వైహాయసముపస్థితః ।
సమాజశ్చ మయా దృష్టో గీతవాదిత్రనిఃస్వనః ॥ 34 ॥
పిబతాం రక్తమాల్యానాం రక్షసాం రక్తవాససామ్ ।
లఙ్కా చేయం పురీ రమ్యా సవాజిరథకుఞ్జరాః ॥ 35 ॥
సాగరే పతితా దృష్టా భగ్నగోపురతోరణా ।
లఙ్కా దృష్టా మయా స్వప్నే రావణేనాభిరక్షితా ॥ 36 ॥
దగ్ధా రామస్య దూతేన వానరేణ తరస్వినా ।
పీత్వా తైలం ప్రనృత్తాశ్చ ప్రహసన్త్యో మహాస్వనాః ॥ 37 ॥
లఙ్కాయాం భస్మరూక్షాయాం సర్వా రాక్షసస్త్రియః ।
కుమ్భకర్ణాదయశ్చేమే సర్వే రాక్షసపుఙ్గవాః ॥ 38 ॥
రక్తం నివసనం గృహ్య ప్రవిష్టా గోమయహ్రదే ।
అపగచ్ఛత నశ్యధ్వం సీతామాప్నోతి రాఘవః ॥ 39 ॥
ఘాతయేత్పరమామర్షీ యుష్మాన్సార్థం హి రాక్షసైః ।
ప్రియాం బహుమతాం భార్యాం వనవాసమనువ్రతామ్ ॥ 40 ॥
భర్త్సితాం తర్జితాం వాపి నానుమంస్యతి రాఘవః ।
తదలం క్రూరవాక్యైశ్చ సాన్త్వమేవాభిధీయతామ్ ॥ 41 ॥
అభియాచామ వైదేహీమేతద్ధి మమ రోచతే ।
యస్యామేవంవిధః స్వప్నో దుఃఖితాయాం ప్రదృశ్యతే ॥ 42 ॥
సా దుఃఖైర్వివిధైర్ముక్తా ప్రియం ప్రాప్నోత్యనుత్తమమ్ ।
భర్త్సితామపి యాచధ్వం రాక్షస్యః కిం వివక్షయా ॥ 43 ॥
రాఘవాద్ధి భయం ఘోరం రాక్షసానాముపస్థితమ్ ।
ప్రణిపాతప్రసన్నా హి మైథిలీ జనకాత్మజా ॥ 44 ॥
అలమేషా పరిత్రాతుం రాక్షస్యో మహతో భయాత్ ।
అపి చాస్యా విశాలాక్ష్యా న కిఞ్చిదుపలక్షయే ॥ 45 ॥
విరూపమపి చాఙ్గేషు సుసూక్ష్మమపి లక్షణమ్ ।
ఛాయావైగుణ్యమాత్రం తు శఙ్కే దుఃఖముపస్థితమ్ ॥ 46 ॥
అదుఃఖార్హామిమాం దేవీం వైహాయసముపస్థితామ్ ।
అర్థసిద్ధిం తు వైదేహ్యాః పశ్యామ్యహముపస్థితామ్ ॥ 47 ॥
రాక్షసేన్ద్రవినాశం చ విజయం రాఘవస్య చ ।
నిమిత్తభూతమేతత్తు శ్రోతుమస్యా మహత్ప్రియమ్ ॥ 48 ॥
దృశ్యతే చ స్ఫురచ్చక్షుః పద్మపత్రమివాయతమ్ ।
ఈషచ్ఛ హృషితో వాస్యా దక్షిణాయా హ్యదక్షిణః ॥ 49 ॥
అకస్మాదేవ వైదేహ్యా బాహురేకః ప్రకమ్పతే ।
కరేణుహస్తప్రతిమ స్సవ్యశ్చోరురనుత్తమః ॥ 50 ॥
వేపమానః సూచయతి రాఘవం పురతః స్థితమ్ ।
పక్షీ చ శాఖానిలయం ప్రవిష్టః పునః పునశ్చోత్తమసాన్త్వవాదీ ।
సుస్వాగతాం వాచముదీరయానః పునః పునశ్చోదయతీవ హృష్టః ॥ 51 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే సప్తవింశస్సర్గః ॥
