శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే సున్దరకాణ్డమ్ ।
అథ అష్టాదశస్సర్గః ।
తథా విప్రేక్ష్యమాణస్య వనం పుష్పితపాదపమ్ ।
విచిన్వతశ్చ వైదేహీం కిఞ్చిచ్ఛేషా నిశాఽభవత్ ॥ 1 ॥
షడఙ్గవేదవిదుషాం క్రతుప్రవరయాజినామ్ ।
శుశ్రావ బ్రహ్మఘోషాంశ్చ స విరాత్రే బ్రహ్మరక్షసామ్ ॥ 2 ॥
అథ మఙ్గలవాదిత్రశబ్దైః శ్రుతిమనోహరైః ।
ప్రాబుధ్యత మహాబాహుర్దశగ్రీవో మహాబలః ॥ 3 ॥
విబుధ్యతు యథాకాలం రాక్షసేన్ద్రః ప్రతాపవాన్ ।
స్రస్తమాల్యామ్బరధరో వైదేహీమన్వచిన్తయత్ ॥ 4 ॥
భృశం నియుక్తస్తస్యాం చ మదనేన మదోత్కటః ।
న స తం రాక్షసః కామం శశాకాత్మని గూహితుమ్ ॥ 5 ॥
స సర్వాభరణైర్యుక్తో బిభ్రచ్ఛ్రియమనుత్తమామ్ ।
తాం నగైర్బహుభిర్జుష్టాం సర్వపుష్పఫలోపగైః ॥ 6 ॥
వృతాం పుష్కరిణీభిశ్చ నానాపుష్పోపశోభితామ్ ।
సదా మదైశ్చ విహగైర్విచిత్రాం పరమాద్భుతామ్ ॥ 7 ॥
ఈహామృగైశ్చ వివిధైర్జుష్టాం దృష్టిమనోహరైః ।
వీధీః సమ్ప్రేక్షమాణశ్చ మణికాఞ్చనతోరణాః ॥ 8 ॥
నానామృగగణాకీర్ణాం ఫలైః ప్రపతితైర్వృతామ్ ।
అశోకవనికామేవ ప్రావిశత్సన్తతద్రుమామ్ ॥ 9 ॥
అఙ్గనాశతమాత్రం తు తం వ్రజన్తమనువ్రజత్ ।
మహేన్ద్రమివ పౌలస్త్యం దేవగన్ధర్వయోషితః ॥ 10 ॥
దీపికాః కాఞ్చనీః కాశ్చిజ్జగృహుస్తత్ర యోషితః ।
వాలవ్యజనహస్తాశ్చ తాలవృన్తాని చాపరాః ॥ 11 ॥
కాఞ్చనైరపి భృఙ్గారైర్జహ్రుః సలిలమగ్రతః ।
మణ్డలాగ్రాన్ బృసీశ్చాపి గృహ్యాన్యాః పృష్ఠతో యయుః ॥ 12 ॥
కాచిద్రత్నమయీం స్థాలీం పూర్ణాం పానస్య భామినీ ।
దక్షిణా దక్షిణేనైవ తదా జగ్రాహ పాణినా ॥ 13 ॥
రాజహంసప్రతీకాశం ఛత్రం పూర్ణశశిప్రభమ్ ।
సౌవర్ణదణ్డమపరా గృహీత్వా పృష్ఠతో యయౌ ॥ 14 ॥
నిద్రామదపరీతాక్ష్యో రావణస్యోత్తమాః స్త్రియః ।
అనుజగ్ముః పతిం వీరం ఘనం విద్యుల్లతా ఇవ ॥ 15 ॥
వ్యావిద్ధహారకేయూరాః సమామృదితవర్ణకాః ।
సమాగళితకేశాన్తాః సస్వేదవదనాస్తథా ॥ 16 ॥
ఘూర్ణన్త్యో మదశేషేణ నిద్రయా చ శుభాననాః ।
స్వేదక్లిష్టాఙ్గకుసుమాస్సుమాల్యాకులమూర్ధజాః ॥ 17 ॥
ప్రయాన్తం నైఋతపతిం నార్యో మదిరలోచనాః ।
బహుమానాచ్చ కామాచ్చ ప్రియా భార్యాస్తమన్వయుః ॥ 18 ॥
స చ కామపరాధీనః పతిస్తాసాం మహాబలః ।
సీతాసక్తమనా మన్దో మన్దాఞ్చితగతిర్బభౌ ॥ 19 ॥
తతః కాఞ్చీనినాదం చ నూపురాణాం చ నిస్వనమ్ ।
శుశ్రావ పరమస్త్రీణాం స కపిర్మారుతాత్మజః ॥ 20 ॥
తం చాప్రతిమకర్మాణమచిన్త్యబలపౌరుషమ్ ।
ద్వారదేశమనుప్రాప్తం దదర్శ హనుమాన్ కపిః ॥ 21 ॥
దీపికాభిరనేకాభిః సమన్తాదవభాసితమ్ ।
గన్ధతైలావసిక్తాభిర్ధ్రియమాణాభిరగ్రతః ॥ 22 ॥
కామదర్పమదైర్యుక్తం జిహ్మతామ్రాయతేక్షణమ్ ।
సమక్షమివ కన్దర్పమపవిద్ధశరాసనమ్ ॥ 23 ॥
మథితామృతఫేనాభమరజోవస్త్రముత్తమమ్ ।
సలీలమనుకర్షన్తం విముక్తం సక్తమఙ్గదే ॥ 24 ॥
తం పత్రవిటపే లీనః పత్రపుష్పఘనావృతః ।
సమీపమివ సఙ్క్రాన్తం నిధ్యాతుముపచక్రమే ॥ 25 ॥
అవేక్షమాణస్తు తతో దదర్శ కపికుఞ్జరః ।
రూపయౌవనసమ్పన్నా రావణస్య వరస్త్రియః ॥ 26 ॥
తాభిః పరివృతో రాజా సురూపాభిర్మహాయశాః ।
తన్మృగద్విజసఙ్ఘుష్టం ప్రవిష్టః ప్రమదావనమ్ ॥ 27 ॥
క్షీబో విచిత్రాభరణః శఙ్కుకర్ణో మహాబలః ।
తేన విశ్రవసః పుత్రః స దృష్టో రాక్షసాధిపః ॥ 28 ॥
వృతః పరమనారీభిస్తారాభిరివ చన్ద్రమాః ।
తం దదర్శ మహాతేజాస్తేజోవన్తం మహాకపిః ॥ 29 ॥
రావణోఽయం మహాబాహురితి సఞ్చిన్త్య వానరః ।
అవప్లుతో మహాతేజా హనుమాన్మారుతాత్మజః ॥ 30 ॥
స తథాప్యుగ్రతేజాః సన్నిర్ధూతస్తస్య తేజసా ।
పత్రగుహ్యాన్తరే సక్తో హనుమాన్ సంవృతోఽభవత్ ॥ 31 ॥
స తామసితకేశాన్తాం సుశ్రోణీం సంహతస్త్నీమ్ ।
దిదృక్షురసితాపాఙ్గాముపావర్తత రావణః ॥ 32 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే అష్టాదశస్సర్గః ॥
