శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ అష్టాదశాధికశతతమస్సర్గః ।
తాన్తుపాశ్వస్థితామ్ప్రహ్వాంరామస్సమ్ప్రేక్ష్యమైథిలీమ్ ।
హృదయాన్తర్గతఙ్క్రోధవ్యాహర్తుముపచక్రమే ॥ 1 ॥
ఏషాసినిర్జితాభద్రేశత్రుఞ్జిత్వారణాజిరే ।
పౌరుషాద్యదనుష్ఠేయమ్మయైతదుపపాదితమ్ ॥ 2 ॥
గతోఽస్మ్యన్తమమర్షస్యధర్షణాసమ్ప్రమార్జితా ।
అవమానశ్చశత్రుశ్చయుగపన్నిహతౌమయా ॥ 3 ॥
అద్యమేపౌరుషన్దృష్టమద్యమేసఫల్శ్రమః ।
అద్యతీర్ణప్రతిజ్ఞోఽత్వాప్రభవామ్యద్యచాత్మనః ॥ 4 ॥
యాత్వంవిరహితానీతాచలచిత్తేనరక్షసా ।
దైవసమ్పాదితోదోషోమానుషేణమయాజితః ॥ 5 ॥
సమ్ప్రాప్తమవమానంయస్తేజసా న ప్రమార్జతి ।
కస్తస్యపురుషార్థోమహతాప్యల్పచేతసః ॥ 6 ॥
లఙ్ఘనం చ సముద్రస్యలఙ్కాయాశ్చాపిమర్ధనమ్ ।
సఫలన్తస్య చ శ్లాఘ్యమద్యకర్మహనూమతః ॥ 7 ॥
యుద్ధేవిక్రమతశ్చైవహితమ్మన్త్రయతస్తథా ।
సుగ్రీవస్యససైన్యస్యసఫలోఽద్యపరిశ్రమః ॥ 8 ॥
విభీషణస్య చ తథాసఫలోఽద్యపరిశ్రమః ।
విగుణమ్భ్రాతరన్త్యక్త్వాయోమాంస్వయముపస్థితః ॥ 9 ॥
ఇత్యేవంవదత్శ్రుత్వాసీతారామస్యతద్వచః ।
మృగీవోత్ఫుల్లనయనాబభూవాశ్రుపరిప్లుతా ॥ 10 ॥
పశ్యతస్తాన్తురామస్యసమీపేహృదయప్రియామ్ ।
జనవాదభయాద్రాజ్ఞోబభూవహృదయన్ద్విధా ॥ 11 ॥
సీతాముత్పలపత్రాక్షీన్నీలకుఞ్చితమూర్థజామ్ ।
అవదద్వైవరారోహమ్మధ్యేవానరరక్షసామ్ ॥ 12 ॥
యత్కర్తవ్యమ్మనుష్యేణధర్షణామ్ప్రతిమార్జతా ।
తత్కృతంరావణంహత్వామయేదమ్మానకాఙ్క్షిణా ॥ 13 ॥
నిర్జితాజీవలోకస్యతపసాభావితాత్మనా ।
అగస్త్యేనదురాధర్షామునినాదక్షిణేవధిక్ ॥ 14 ॥
విదితశ్చాస్తుభత్రన్తేయోఽయంరణపరిశ్రమః ।
సుతీర్ణఃసుహృదాంవీర్యాన్నత్వదర్థమ్మయాకృతః ॥ 15 ॥
రక్షతాతుమయావృత్తపమవాదం చ సర్వతః ।
ప్రఖ్యాతస్యాత్మవంశస్యవ్యఙ్గ్యం చ పరిమార్జతా ॥ 16 ॥
ప్రాప్తచారిత్రసన్దేహామమప్రతిముఖేస్థితా ।
దీపోనేత్రాతురస్యేవప్రతికూలాసిమేదృఢమ్ ॥ 17 ॥
తద్గచ్ఛత్వానుజానేఽద్యయథేష్టఞ్జనకాత్మజే ।
ఏతాదశదిశోభద్రేకార్యమస్తి న మేత్వయా ॥ 18 ॥
కఃపుమాంస్తుకులేజాతస్స్త్రయమ్పరగృహాషితామ్ ।
తేజస్వీపునరాదద్యాత్సుహృల్లేఖ్యేనచేతసా ॥ 19 ॥
రావణాఙ్కపరిక్లిష్టాన్దృష్టాన్దుష్టేనచక్షుషా ।
కథన్త్వాపునరాదద్యాఙ్కులంవ్యపదిశన్ మహత్ ॥ 20 ॥
తదర్థన్నిర్జితామేత్వంయశఃప్రత్యాహృతమ్మయా ।
నాస్తిమేత్యయ్యభిష్వఙ్గోయథేష్టఙ్గమ్యతామితః ॥ 21 ॥
తదద్యవ్యాహృతమ్భద్రేమయైతత్ కృతబుధదినా ।
లక్ష్మణేనాథభరతేకురుబుధదింయథాసుఖమ్ ॥ 22 ॥
శత్రుఘ్నేవాథసుగ్రీవేరాక్షసేవావిభీషణే ।
నివేశయమనస్సీతేయథావాసుఖమాత్మనః ॥ 23 ॥
న హిత్వాంరావణోదృష్టవాదివ్యరూపామ్మనోరమామ్ ।
మర్షయేతచిరంసీతేస్వగృహేపర్యవస్థితామ్ ॥ 24 ॥
తతఃప్రియార్హశ్రవణాతదప్రియమ్ప్రియాదుపశ్రుత్యచిరస్యమైథిలీ ।
ముమోచబాష్పంసుభృశమ్ప్రవేపితాగజేన్ద్రహస్తాభిహతేవసల్లకీ ॥ 25 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే అష్టాదశాధికశతతమస్సర్గః ॥
