శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ అష్టాదశస్సర్గః ।
అథరామఃప్రసన్నాత్మాశృత్వావాయుసుతస్యహ ।
ప్రత్యభాషతదుర్ధషశ్రుతవానాత్మనిస్థితమ్ ॥ 1 ॥
మమాపితువివక్షాఽస్తికాచిత్ప్రతివిభీషణమ్ ।
శ్రోతుమిచ్ఛామితత్సర్వమ్భవద్భిశ్శ్రేయసిస్థితైః ॥ 2 ॥
మిత్రభావేనసమ్ప్రాప్తన్నత్యజేయఙ్కథఞ్చన ।
దోషోయద్యపితస్యస్యాత్సతామేతదగర్హితమ్ ॥ 3 ॥
సుగ్రీస్త్వథతద్వాక్యమాభాష్యచవిమృశ్యచ ।
తతశ్శుభతరంవాక్యమువాచహరిపుఙ్గవః ॥ 4 ॥
సుదుష్టోవాప్యదుష్టోవాకిమేషరజనీచరః ।
ఈదృశంవ్యసనమ్ప్రాప్తమ్భ్రాతరంయఃపరిత్యజేత్ ॥ 5 ॥
కోనామసభవేత్తస్యయమేషనపరిత్యజేత్ ।
వానరాధిపతేర్వాక్యంశ్రుత్వాసర్వానుదీక్ష్యచ ॥ 6 ॥
ఈషదుత్స్మయమానస్తులక్ష్మణమ్పుణ్యలక్షణమ్ ।
ఇతిహోవాచకాకుత్స్థోవాక్యంసత్యపరాక్రమః ॥ 7 ॥
అనధీత్యచశాస్త్రాణివృద్ధాననుపసేవ్యచ ।
నశక్యమీదృశంవక్తుంయదువాచహరీశ్వరః ॥ 8 ॥
అస్తిసూక్ష్మతరఙ్కిఞ్చిద్యదత్రప్రతిభాతిమే ।
ప్రత్యక్షంలౌకికఞ్చాపివిద్యతేసర్వరాజసు ॥ 9 ॥
అమిత్రాస్తత్కులీనాశ్చప్రాతిదేశ్యాశ్చకీర్తితాః ।
వ్యసనేషుప్రహర్తారస్తస్మాదయమిహాగతః ॥ 10 ॥
అపాపాస్తత్కులీనాశ్చమానయన్తిస్వకాన్హితాన్ ।
ఏషప్రాయోనరేన్ద్రాణాంశఙ్కనీయస్తుశోభనః ॥ 11 ॥
యస్తుదోషస్త్వయాప్రోక్తోహ్యాదానేఽరిబలస్యచ ।
తత్రతేకీర్తయిష్యామియథాశాస్త్రమిదంశృణు ॥ 12 ॥
నవయన్తత్కులీనాశ్చరాజ్యకాఙ్ క్షీచరాక్షసః ।
పణ్డితాహిభవిష్యన్తితస్మాద్గ్రాహ్యోవిభీషణః ॥ 13 ॥
అవ్యగ్రాశ్చప్రహృష్టాశ్చనభవిష్యన్తిసఙ్గతా ।
ప్రణాదశ్చమహానేషతతోఽస్యభయమాగతమ్ ॥ 14 ॥
ఇతిభేదఙ్గమిష్యన్తితస్మాగ్రాహ్యోవిభీషణః ।
నసర్వేభ్రాతరస్తాతభవన్తిభరతోపమాః ।
మద్విథావాపితుఃపుత్రాస్సుహృదోనాభవద్విథాః ॥ 15 ॥
ఏవముక్తస్తురామేణసుగ్రీవస్సహలక్ష్మణః ।
ఉత్థాయేదమ్మహాప్రాజ్ఞఃప్రణతోవాక్యమబ్రవీత్ ॥ 16 ॥
రావణేనప్రణిహితన్తమవేహివిభీషణమ్ ।
తస్యాహన్నిగ్రహమ్మన్యేక్షమఙ్క్షమవతాంవర ॥ 17 ॥
రాక్షసోజిహ్మయాబుధ్యాసన్దిష్టోఽయమిహాగతః ।
ప్రహర్తున్త్వయివిశ్వస్తేప్రచ్ఛన్నోమయివానఘ ॥ 18 ॥
లక్ష్మణేవామహాబాహో సవధ్యస్సచివైస్సహా ।
రావణస్యనృశంసస్యభ్రాతాహ్యేషవిభీషణః ।
ఏవముక్త్వారఘుశ్రేష్ఠంసుగ్రీవోవాహినీపతిః ।
వాక్యజ్ఞోవాక్యకుశలన్తతోమౌనముపాగమత్ ॥ 19 ॥
సుగ్రీవస్యతుతద్వాక్యంరామశ్రుత్వావిమృశ్యచ ।
తతశ్శుభతరంవాక్యమువాచహరిపుఙ్గవమ్ ॥ 20 ॥
సుదుష్టోవాప్యదుష్టోవాకిమేషరజనీచరః ।
సూక్ష్మమప్యహితఙ్కర్తుమ్మమాశక్తఃకథఞ్చన ॥ 21 ॥
తతః శుభతరం వాక్యం ఉవాచ హరి పుమ్గవమ్ ।
సుదుష్టో వా అపి అదుష్టో వా కిం ఏష రజనీ చరః ॥ 22 ॥
శ్రూయతేహికపోతేనశత్రుశ్శరణమాగతః ।
అర్చితశ్చయథాన్యాయంస్వైశ్చమాంసైర్నిమన్త్రితః ॥ 23 ॥
సహితమ్ప్రతిజగ్రాహభార్యాహర్తారమాగతః ।
కపోతోవానరశ్రేష్ఠః కిమ్పునర్మద్విధోజనః ॥ 24 ॥
ఋషేఃకణ్వస్యపుత్రేణకణ్డునాపరమర్షిణా ।
శృణుగాథామ్పురాగీతాన్ధర్మిష్ఠాసత్యవాదినా ॥ 25 ॥
బద్ధాఞ్జలిపుటన్దీనంయాచన్తంశరణాగతమ్ ।
నహన్యదానృశంస్యార్థమపిశత్రుమ్పరన్తప ॥ 26 ॥
ఆర్తోవాయదివాదృప్తఃపరేషాంశరణాఙ్గతః ।
అరిఃప్రాణాన్పరిత్యజ్యరక్షితవ్యఃకృతాత్మనా ॥ 27 ॥
సచేద్భయాద్వామోహాద్వాకామాద్వాపినరక్షతి ।
స్వయాశక్త్యాయథాసత్త్వన్తత్పాపంలోకగర్హితమ్ ॥ 28 ॥
వినష్టఃపశ్యతస్తస్యారక్షిణశ్శరణాగతః ।
ఆదాయసుకృతన్తస్యసర్వఙ్గచ్ఛేదరక్షితః ॥ 29 ॥
ఏవన్దోషోమహానత్రప్రపన్నానామరక్షణే ।
అస్వర్గ్యఞ్చాయశస్యఞ్చబలవీర్యవినాశనమ్ ॥ 30 ॥
కరిష్యామియథార్థన్తుకణ్డోర్వచనముత్తమమ్ ।
ధర్మిష్ఠఞ్చయశస్యఞ్చస్వర్గ్యంస్యాత్తుఫలోదయే ॥ 31 ॥
సకృదేవప్రపన్నాయతవాస్మీతిచయాచతే ।
అభయంసర్వభూతేభ్యోదదామ్యేతద్వ్రతమ్మమ ॥ 32 ॥
అనయైనంహరిశ్రేష్ఠః దత్తమస్యాభయమ్మయా ।
విభీషణోవాసుగ్రీవః యదివారావణస్స్వయమ్ ॥ 33 ॥
రామస్యతువచ్శుత్వాసుగ్రీవఃప్లవగేశ్వరః ।
ప్రత్యభాషతకాకుత్స్థంసౌహార్దేనప్రచోదితః ॥ 34 ॥
కిమత్రచిత్రన్ధర్మజ్ఞః లోకనాథః సుఖావహాః ।
యత్త్వమార్యమ్ప్రభాషేథాస్సత్త్వవాన్ సత్పథేస్థితః ॥ 35 ॥
మమచాప్యన్తరాత్మాయంశుద్ధంవేత్తివిభీషణమ్ ।
అనుమానాచ్చభావాచ్చసర్వతస్సుపరీక్షితః ॥ 36 ॥
తస్మాత్ క్షిప్రంసహాస్మాభిస్తుల్యోభవతరాఘవః ।
విభీషణోమహాప్రాజ్ఞస్సఖిత్వఞ్చాభ్యుపైతునః ॥ 37 ॥
తతస్తుసుగ్రీవవచోనిశమ్యతద్దరీశ్వరేణాభిహితన్నరేశ్వరః ।
విభీషణేనాశుజగామసఙ్గమమ్పతత్త్రిరాజేనయథాపురన్దరః ॥ 38 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే అష్టాదశస్సర్గః ॥
