శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే బాలకాణ్డమ్ ।
అథ ఏకపఞ్చాశస్సర్గః ।
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా విశ్వామిత్రస్య ధీమతః ।
హృష్టరోమా మహాతేజాశ్శతానన్దో మహాతపాః ॥ 1 ॥
గౌతమస్య సుతో జ్యేష్ఠస్తపసా ద్యోతితప్రభః ।
రామసన్దర్శనాదేవ పరం విస్మయమాగతః ॥ 2 ॥
స తౌ నిషణ్ణౌ సమ్ప్రేక్ష్య సుఖాసీనౌ నృపాత్మజౌ ।
శతానన్దో మునిశ్రేష్ఠం విశ్వామిత్రమథామబ్రవీత్ ॥ 3 ॥
అపి తే మునిశార్దూల మమ మాతా యశస్వినీ ।
దర్శితా రాజపుత్రాయ తపో దీర్ఘముపాగతా ॥ 4 ॥
అపి రామే మహాతేజా మమ మాతా యశస్వినీ ।
వన్యైరుపాహరత్పూజాం పూజార్హే సర్వదేహినామ్ ॥ 5 ॥
అపి రామాయ కథితం యథావృత్తం పురాతనమ్ ।
మమ మాతుర్మహాతేజో దైవేన దురనుష్ఠితమ్ ॥ 6 ॥
అపి కౌశిక భద్రం తే గురుణా మమ సఙ్గతా ।
మమ మాతా మునిశ్రేష్ఠ రామసన్దర్శనాదితః ॥ 7 ॥
అపి మే గురుణా రామః పూజితః కుశికాత్మజ ।
ఇహాగతో మహాతేజాః పూజాం ప్రాప్తో మహాత్మనః ॥ 8 ॥
అపి శాన్తేన మనసా గురుర్మే కుశికాత్మజ ।
ఇహాఽగతేన రామేణ ప్రయతేనాభివాదితః ॥ 9 ॥
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్య విశ్వామిత్రో మహామునిః ।
ప్రత్యువాచ శతానన్దం వాక్యజ్ఞో వాక్యకోవిదమ్ ॥ 10 ॥
నాతిక్రాన్తం మునిశ్రేష్ఠ యత్కర్తవ్యం కృతం మయా ।
సఙ్గతా మునినా పత్నీ భార్గవేణేవ రేణుకా ॥ 11 ॥
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్య విశ్వామిత్రస్య భాషితమ్ ।
శతానన్దో మహాతేజా రామం వచనమబ్రవీత్ ॥ 12 ॥
స్వాగతం తే నరశ్రేష్ఠ దిష్ట్యా ప్రాప్తోఽసి రాఘవ ।
విశ్వామిత్రం పురస్కృత్య మహర్షిమపరాజితమ్ ॥ 13 ॥
అచిన్త్యకర్మా తపసా బ్రహ్మర్షిరతులప్రభః ।
విశ్వామిత్రో మహాతేజా వేత్స్యేనం పరమాం గతిమ్ ॥ 14 ॥
నాస్తి ధన్యతరో రామ త్వత్తోఽన్యో భువి కశ్చన ।
గోప్తా కుశికపుత్రస్తే యేన తప్తం మహత్తపః ॥ 15 ॥
శ్రూయతాం చాభిధాస్యామి కౌశికస్య మహాత్మనః ।
యథా బలం యథా వృత్తం తన్మే నిగదతః శ్రుణు ॥ 16 ॥
రాజాఽభూదేష ధర్మాత్మా దీర్ఘకాలమరిన్దమః ।
ధర్మజ్ఞః కృతవిద్యశ్చ ప్రజానాం చ హితే రతః ॥ 17 ॥
ప్రజాపతిసుతశ్చాసీత్కుశో నామ మహీపతిః ।
కుశస్య పుత్రో బలవాన్ కుశనాభస్సుధార్మికః ॥ 18 ॥
కుశనాభసుతస్త్వాసీద్గాధిరిత్యేవ విశ్రృతః ।
గాధేః పుత్రో మహాతేజా విశ్వామిత్రో మహామునిః ॥ 19 ॥
విశ్వామిత్రో మహాతేజాః పాలయామాస మేదినీమ్ ।
బహువర్షసహస్రాణి రాజా రాజ్యమకారయత్ ॥ 20 ॥
కదాచిత్తు మహాతేజా యోజయిత్వా వరూథినీమ్ ।
అక్షౌహీణీపరివృతః పరిచక్రామ మేదినీమ్ ॥ 21 ॥
నగరాణి సరాష్ట్రాణి సరితశ్చ తథా గిరీన్ ।
ఆశ్రమాన్క్రమశో రామ విచరన్నాజగామ హ ॥ 22 ॥
వసిష్ఠస్యాశ్రమపదం నానావృక్షసమాకులమ్ ।
నానామృగగణాకీర్ణం సిద్ధచారణసేవితమ్ ॥ 23 ॥
దేవదానవగన్ధర్వైః కిన్నరైరుపశోభితమ్ ।
ప్రశాన్తహరిణాకీర్ణం ద్విజసఙ్ఘనిషేవితమ్ ॥ 24 ॥
బ్రహ్మర్షిగణసఙ్కీర్ణం దేవర్షిగణసేవితమ్ ।
తపశ్చరణసంసిద్ధైరగ్నికల్పైర్మహాత్మభిః ॥ 25 ॥
అబ్భక్షైర్వాయుభక్షైశ్చ శీర్ణపర్ణాశనైస్తథా ।
ఫలమూలాశనైర్దాన్తైర్జితరోషైర్జితేన్ద్రియైః ॥ 26 ॥
ఋషిభిర్వాలఖిల్యైశ్చ జపహోమపరాయణైః ।
అన్యైర్వైఖానసైశ్చైవ సమన్తాదుపశోభితమ్ ॥ 27 ॥
వసిష్ఠస్యాశ్రమపదం బ్రహ్మలోకమివాపరమ్ ।
దదర్శ జయతాం శ్రేష్ఠో విశ్వామిత్రో మహాబలః ॥ 28 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే ఏకపఞ్చాశస్సర్గః ॥
