శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అరణ్యకాణ్డమ్ ।
అథ పఞ్చసప్తతితమస్సర్గః ।
దివం తు తస్యాం యాతాయాం శబర్యాం స్వేన తేజసా ।
లక్ష్మణేన సహ భ్రాత్రా చిన్తయామాస రాఘవః ॥ 1 ॥
స చిన్తయిత్వా ధర్మాత్మా ప్రభావం తం మహాత్మనామ్ ।
హితకారిణమేకాగ్రం లక్ష్మణం రాఘవోఽబ్రవీత్ ॥ 2 ॥
దృష్టోఽయమాశ్రమస్సౌమ్య బహ్వాశ్చర్యో మహాత్మనామ్ ।
విశ్వస్తమృగశార్దూలో నానావిహగసేవితః ॥ 3 ॥
సప్తానాం చ సముద్రాణామేషు తీర్థేషు లక్ష్మణ ।
ఉపస్పృష్టం చ విధివత్పితరశ్చాపి తర్పితాః ॥ 4 ॥
ప్రణష్టమశుభం తత్తత్కల్యాణం సముపస్థితమ్ ।
తేన తత్త్వేన హృష్టం మే మనో లక్ష్మణ సమ్ప్రతి ॥ 5 ॥
హృదయే హి నరవ్యాఘ్ర శుభమావిర్భవిష్యతి ।
తదాగచ్ఛ గమిష్యామి పమ్పాం తాం ప్రియదర్శనామ్ ॥ 6 ॥
ఋష్యమూకో గిరిర్యత్ర నాతిదూరే ప్రకాశతే ।
యస్మిన్వసతి ధర్మాత్మా సుగ్రీవోంఽశుమతస్సుతః ॥ 7 ॥
నిత్యం వాలిభయాత్త్రస్తశ్చతుర్భిస్సహ వానరైః ।
అభిత్వరే చ తం ద్రష్టుం సుగ్రీవం వానరర్షభమ్ ॥ 8 ॥
తదధీనం హి మే సౌమ్య సీతాయాః పరిమార్గణమ్ ।
ఏవం బ్రువాణం తం ధీరం రామం సౌమిత్రిరబ్రవీత్ ॥ 9 ॥
గచ్ఛావస్త్వరితం తత్ర మమాపి త్వరతే మనః ।
ఆశ్రమాత్తు తత స్తస్మాన్నిష్క్రమ్య స విశామ్పతిః ॥ 10 ॥
ఆజగామ తతః పమ్పాం లక్ష్మణేన సహ ప్రభుః ।
స దదర్శ తతః పుణ్యాముదారజనసేవితామ్ ॥ 11 ॥
నానాద్రుమలతాకీర్ణాం పమ్పాం పానీయవాహినీమ్ ।
పద్మైస్సౌగన్ధికైస్తామ్రాం శుక్లాం కుముదమణ్డలైః ॥ 12 ॥
నీలాం కువలయోద్ఘాటైర్బహువర్ణాం కుథామివ ।
స తామాసాద్య వై రామో దూరాదుదకవాహినీమ్ ॥ 13 ॥
మతఙ్గసరసం నామ హ్రదం సమవగాహత ।
అరవిన్దోత్పలవతీం పద్మసౌగన్ధికాయుతామ్ ॥ 14 ॥
పుష్పితామ్రవణోపేతాం బర్హిణోద్ఘుష్టనాదితామ్ ।
తిలకైర్బీజపూరైశ్చ ధవైశ్శుక్లద్రుమైస్తథా ॥ 15 ॥
పుష్పితైః కరవీరైశ్చ పున్నాగైశ్చ సుపుష్పితైః ।
మాలతీకున్దగుల్మైశ్చ భాణ్డీరైర్నిచులైస్తథా ॥ 16 ॥
అశోకైస్సప్తపర్ణైశ్చ కేతకైరతిముక్తకైః ।
అన్యైశ్చ వివిధైర్వృక్షైః ప్రమదామివ భూషితామ్ ॥ 17 ॥
సమీక్షమాణౌ పుషపాఢ్యం సర్వతో విపులద్రుమమ్ ।
కోయష్టికైశ్చార్జునకైశ్శతపత్రైశ్చ కీరకైః ॥ 18 ॥
ఏతైశ్చాన్యైశ్చ విహగైర్నాదితం తు వనం మహత్ ।
తతో జగ్మతురవ్యగ్రౌ రాఘవౌ సుసమాహితౌ ॥ 19 ॥
తద్వనం చైవ సరసః పశ్యన్తై శకునైర్యుతమ్ ।
స దదర్శ తతః పమ్పాం శీతవారినిధిం శుభామ్ ॥ 20 ॥
తిలకాశోకపున్నాగవకులోద్దాలకాశినీమ్ ।
స రామో వివిధాన్వృక్షాన్సరాంసి వివిధాని చ ॥ 21 ॥
పశ్యన్కామాభిసన్తప్తో జగామ పరమం హ్రదమ్ ।
పుష్పితోపవనోపేతాం సాలచమ్పకశోభితామ్ ॥ 22 ॥
షట్పదౌఘసమావిష్టాం శ్రీమతీమతులప్రభామ్ ।
స్ఫటికోపమతోయాఢ్యాం శ్లక్ష్ణవాలుకసన్తతామ్ ॥ 23 ॥
స తాం దృష్ట్వా పునః పమ్పాం పద్మసౌగన్ఘికైర్యుతామ్ ।
ఇత్యువాచ తదా వాక్యం లక్ష్మణం సత్యవిక్రమః ॥ 24 ॥
అస్యాస్తీరే తు పూర్వోక్తః పర్వతో ధాతుమణ్డితః ।
ఋష్యమూక ఇతి ఖ్యాతః పుణ్యః పుష్పితపాదపః ॥ 25 ॥
హరేః ఋక్షరజోనామ్నః పుత్రస్తస్య మహాత్మనః ।
అధ్యాస్తే తం మహావీర్యస్సుగ్రీవ ఇతి విశ్రుతః ॥ 26 ॥
సుగ్రీవమభిగచ్ఛ త్వం వానరేన్ద్రం నరర్షభ ।
ఇత్యువాచ పునర్వాక్యం లక్ష్మణం సత్యవిక్రమమ్ ॥ 27 ॥
రాజ్యభ్రష్టేన దీనేన తస్యామాసక్తచేతసా ।
కథం మయా వినా శక్యం సీతాం లక్ష్మణ జీవితుమ్ ॥ 28 ॥
ఇత్యేవముక్త్వా మదనాభిపీడితః స లక్ష్మణం వాక్యమనన్యచేతసమ్ ।
వివేశ పమ్పాం నలినీం మనోరమాం రఘూత్తమశ్శోకవిషాదయన్త్రితః ॥ 29 ॥
తతో మహద్వర్త్మ సుదూరసఙ్క్రమం క్రమేణ గత్వా ప్రవిలోకయన్వనమ్ ।
దదర్శ పమ్పాం శుభదర్శకాననామనేకనానావిధపక్షిజాలకామ్ ॥ 30 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే పఞ్చసప్తతితమస్సర్గః ॥
