శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ సప్తదశాధికశతతమస్సర్గః ।
స ఉవాచమహాప్రామస్సోఽభివాద్యప్లవఙ్గమః ।
రామంవచనమర్థజ్ఞోవరంసర్వధనుష్మతామ్ ॥ 1 ॥
యన్నిమిత్తోఽయమారమ్బఃకర్మణాంయఃఫలోదయః ।
తాన్దేవీంశోకసన్తప్తాన్ద్రష్టుమర్హసిమైథిలీమ్ ॥ 2 ॥
సాహిశోకసమావిష్టాబాష్పపర్యాకులేక్షణా ।
మైథిలీవిజయంశ్రుత్వాద్రష్టున్త్వామభికాఙ్క్షతి ॥ 3 ॥
పూర్వకాత్ప్రత్యయాచ్చాహముక్తోవిశ్వస్తయాతయా ।
భర్తారన్ద్రష్టుమిచ్ఛామికృతార్థంసహలక్ష్మణమ్ ॥ 4 ॥
ఏవముక్తోహనుమతారామోధర్మభృతాంవరః ।
ఆగచ్ఛత్సహసాధ్యానమీషద్భాష్పపరిప్లుతః ॥ 5 ॥
దీర్ఘముష్ణంవినిఃశ్వస్యజగతీమవలోకయన్ ।
ఉవాచమేఘసఙ్కాశంవిభీషణముపస్థితమ్ ॥ 6 ॥
దివ్యాఙ్గరాగాంవైదేహీన్దివ్యాభరణభూషితామ్ ।
ఇహసీతాంశిరఃస్నాతాముపస్థాపయమాచిరమ్ ॥ 7 ॥
ఏవముక్తస్తురామేణత్వరమాణోవిభీషణః ।
ప్రవిశ్యాన్తఃపురంసీతాంస్త్రీభిస్స్వాభిరోచదయత్ ॥ 8 ॥
తతస్సీతామ్మహాభాగాన్దృష్టవోవాచవిభీషణః ।
మూర్ధ్నిబద్ధాఞ్జలిశ్రీమాన్వినీతోరాక్షసేశ్వరః ॥ 9 ॥
దివ్యాఙ్గరాగావైదేహీదివ్యాభరణభూషితా ।
యానమారోహభద్రన్తేభర్తాత్వాన్ద్రష్టుమిచ్ఛతి ॥ 10 ॥
ఏవముక్తాతువైదేహీప్రత్యువాచవిభీషణమ్ ।
అస్నాత్వాద్రష్టుమిచ్ఛామిభర్తారంరాక్షసేశ్వర ॥ 11 ॥
తస్యాస్తద్వచనంశ్రుత్వాప్రత్యువాచవిభీషణః ।
యథాహరామోభహర్తాతేతత్తథాకర్తుమార్హసిమార్హసి ॥ 12 ॥
తస్యతద్వచనంశ్రుత్వామైథిలీపతిదేవతా ।
భర్తృభక్త్యావృతాసాధ్వీతథేతిప్రత్యభాషత ॥ 13 ॥
తతస్సీతాంశిరఃస్నాతాంసంయుక్తామ్ప్రతికర్మణా ।
మహార్హాభరణోపేతామ్మహార్హామ్బరధారిణీమ్ ॥ 14 ॥
ఆరోప్యశిబికాన్దీప్తామ్పరార్ఘ్యామ్బరసమ్వృతామ్ ।
రాక్షసైర్భహుభిర్గుప్తామాజహారవిభీషణః ॥ 15 ॥
సోఽభిగమ్యమహాత్మానఞ్జ్ఞాతావపిధ్యానమాస్థితమ్ ।
ప్రణతశ్చప్రహృష్టశ్చప్రాప్తాంసీతాన్న్యవేదయత్ ॥ 16 ॥
తామాగతాముపశ్రుత్యరక్షోగృహచిరోషితామ్ ।
హర్షోదైన్యఞ్చ రోషశ్చత్రయంరాఘవమావిశత్ ॥ 17 ॥
తతఃపార్శ్వగతన్దృష్టవాసవిమర్శంవిచారయన్ ।
విభీషణమిదంవాక్యమహృష్టోరాఘవోఽబ్రవీత్ ॥ 18 ॥
రాక్షసాధిపతేసౌమ్యనిత్యమ్మద్విజయేరత ।
వైదేహీసన్నికర్షమ్మేశీఘ్రంసముపగచ్ఛతు ॥ 19 ॥
తస్యతద్వచనంశ్రుత్వారాఘవస్యవిభీషణః ।
తూర్ణముత్సారణన్తత్రకారయామాసధర్మవిత్ ॥ 20 ॥
కఞ్చుకోష్ణీషిణస్తత్రవేత్రజర్జరపాణయః ।
ఉత్సారయన్తస్తాన్యోధాన్సమన్తాత్ పరిచక్రముః ॥ 21 ॥
ఋక్షాణాంవానరాణాం చ రాక్షసానాం చ సర్వశః ।
వృన్దాన్యుత్సార్యమాణానిదూరముత్తస్థురన్తతః ॥ 22 ॥
తేషాముత్సార్యమాణానాన్నిఃస్వనఃసుమహానభూత్ ।
వాయునోద్ధూయామానస్యసాగరస్యేవనిఃస్వనః ॥ 23 ॥
ఉత్సార్యమాణాన్ దృష్టవాథజగత్యాఞ్జాతసమ్భ్రమాన్ ।
దాక్షిణ్యాత్తదమర్షాచ్చవారయామాసరాఘవః ॥ 24 ॥
సంరమ్బశ్చాబ్రవీద్రామశ్చక్షుషాప్రదహన్నివ ।
విభీషణమ్మహాప్రాజ్ఞంసోపాలమ్బమిదంవచః ॥ 25 ॥
కిమర్థమ్మామనాదృత్యక్లిశ్యతేఽయన్త్వయాజనః ।
నివర్తయైనముద్యోగఞ్జనోఽయంస్వజనోమమ ॥ 26 ॥
న గృహాణి న వస్త్రాణి న ప్రాకారాస్తిరస్క్రియా ।
నేదృశారాజసత్కారావృత్తమావరణంస్త్రియాః ॥ 27 ॥
వ్యసనేషు న కృచ్ఛ్రేషు న యుద్ధేషుస్వయంవరే ।
న క్రతౌనోవివాహేవాదర్శనన్దూష్యతేస్త్రియాః ॥ 28 ॥
సైషావిపద్గతాచైవకృచ్ఛ్రేవ చ మహతిస్థితా ।
దర్శనేనాస్తిదోషోఽస్యామత్సమీపేవిశేషతః ॥ 29 ॥
విసృజ్యశిబికాన్తస్మాత్పద్భ్యామేవోపసర్పతు ।
సమీపేమమవైదేహీమ్పశ్యన్త్వేతేవనౌకసః ॥ 30 ॥
ఏవముక్తస్తురామేణసవిమర్శోవిభీషణమ్ ।
రామస్యోపానయసతీతాంసన్నికర్షంవినీతవత్ ॥ 31 ॥
తతోలక్ష్మణసుగ్రీవౌహనూమాంశ్చప్లవఙ్గమః ।
నిశమ్యవాక్యంరామస్యబభూవుర్వ్యథితాభృశమ్ ॥ 32 ॥
ఇమమార్షం స్తవం దివ్యమితిహాసం పురాతనమ్ ॥ 33 ॥
లజ్జయాత్వవలీయన్తీస్వేషుగాత్రేషుమైథిలీ ।
విభీషణేనానుగతాభర్తారంసాభ్యవర్తత ॥ 34 ॥
విస్మయాచ్ఛప్రహర్షాచ్చస్నేహాచ్చపతిదేవతా ।
ఉదైక్షతముఖమ్భర్తుఃసౌమ్యంసౌమ్యతరాననా ॥ 35 ॥
అథసమపనుదన్మనఃక్లమంసాసుచిరమదృష్టముదీక్ష్యవైప్రియస్య ।
వదనముదితచన్ద్రపూర్ణకాన్తంవిమలశశాఙ్కనిభాననాతదానీమ్ ॥ 36 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే సప్తదశాధికశతతమస్సర్గః ॥
