శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అరణ్యకాణ్డమ్ ।
అథ చతుస్త్రింశస్సర్గః ।
తతశ్శూర్పణఖాం దృష్ట్వా బ్రువన్తీం పరుషం వచః ।
అమాత్యమధ్యే సఙ్క్రుద్ధః పరిపప్రచ్ఛ రావణః ॥ 1 ॥
కశ్చ రామః కథంవీర్యః కింరూపః కిమ్పరాక్రమః ।
కిమర్థం దణ్డకారణ్యం ప్రవిష్టస్సుదురాసదమ్ ॥ 2 ॥
ఆయుధం కిఞ్చ రామస్య నిహతా యేన రాక్షసాః ।
ఖరశ్చ నిహతస్సఙ్ఖ్యే దూషణస్త్రిశిరాస్తథా ॥ 3 ॥
ఇత్యుక్తా రాక్షసేన్ద్రేణ రాక్షసీ క్రోధమూర్ఛితా ।
తతో రామం యథాతత్వమాఖ్యాతుముపచక్రమే ॥ 4 ॥
దీర్ఘబాహుర్విశాలాక్ష శ్చీరకృష్ణాజినామ్బరః ।
కన్దర్పసమరూపశ్చ రామో దశరథాత్మజః ॥ 5 ॥
శక్రచాపనిభం చాపం వికృష్య కనకాఙ్గదమ్ ।
దీప్తాన్ క్షిపతి నారాచాన్సర్పానివ మహావిషాన్ ॥ 6 ॥
నాదదానం శరాన్ఘోరాన్నముఞ్చన్తం శిలీముఖాన్ ।
న కార్ముకం వికర్షన్తం రామం పశ్యామి సంయుగే ॥ 7 ॥
హన్యమానం తు తత్సైన్యం పశ్యామి శరవృష్టిభిః ।
ఇన్ద్రేణేవోత్తమం సస్యమాహతన్త్వశ్మవృష్టిభిః ॥ 8 ॥
రక్షసాం భీమరూపాణాం సహస్రాణి చతుర్దశ ।
నిహతాని శరై స్తీక్ష్ణైస్తేనైకేన పదాతినా ॥ 9 ॥
అర్ధాధికముహూర్తేన ఖరశ్చ సహదూషణః ।
ఋషీణామభయం దత్తం కృతక్షేమాశ్చ దణ్డకాః ॥ 10 ॥
ఏకా కథఞ్చిన్ముక్తాహం పరిభూయ మహాత్మనా ।
స్త్రీవధం శఙ్కమానేన రామేణ విదితాత్మనా ॥ 11 ॥
భ్రాతా చాస్య మహాతేజా గుణతస్తుల్యవిక్రమః ।
అనురక్తశ్చ భక్తశ్చ లక్ష్మణో నామ వీర్యవాన్ ॥ 12 ॥
అమర్షీ దుర్జయో జేతా విక్రాన్తో బుద్ధిమాన్బలీ ।
రామస్య దక్షిణో బాహుర్నిత్యం ప్రాణో బహిశ్చరః ॥ 13 ॥
రామస్య తు విశాలాక్షీ పూర్ణేన్దుసదృశాననా ।
ధర్మపత్నీ ప్రియా భర్తుర్నిత్యం ప్రియహితే రతా ॥ 14 ॥
సా సుకేశీ సునాసోరుస్సురూపా చ యశస్వినీ ।
దేవతేవ వనస్యాస్య రాజతే శ్రీరివాపరా ॥ 15 ॥
తప్తకాఞ్చనవర్ణాభా రక్తతుఙ్గనఖీ శుభా ।
సీతా నామ వరారోహా వైదేహీ తనుమధ్యమా ॥ 16 ॥
నైవ దేవీ న గన్ధర్వీ న యక్షీ న చ కిన్నరీ ।
నైవంరూపా మయా నారీ దృష్టపూర్వా మహీతలే ॥ 17 ॥
యస్య సీతా భవేద్భార్యా యం చ హృష్టా పరిష్వజేత్ ।
అతిజీవేత్స సర్వేషు లోకేష్వపి పురన్దరాత్ ॥ 18 ॥
సా సుశీలా వపుశ్శ్లాఘ్యా రూపేణాప్రతిమా భువి ।
తవానురూపా భార్యా స్యాత్త్వం చ తస్యాస్తథా పతిః ॥ 19 ॥
తాం తు విస్తీర్ణజఘనాం పీనశ్రోణిపయోధరామ్ ।
భార్యార్థే చ తవానేతుముద్యతాహం వరాననామ్ ॥ 20 ॥
విరూపితాస్మి క్రూరేణ లక్ష్మణేన మహాభుజ ।
తాం తు దృష్ట్వాద్య వైదేహీం పూర్ణచన్ద్రనిభాననామ్ ।
మన్మథస్య శరాణాం వై త్వం విధేయో భవిష్యసి ॥ 21 ॥
యది తస్యామభిప్రాయో భార్యార్థే తవ జాయతే ।
శీఘ్రముద్ధ్రియతాం పాదో జయార్థమిహ దక్షిణః ॥ 22 ॥
కురు ప్రియం తథా తేషాం రక్షసాం రాక్షసేశ్వర ।
వధాత్తస్య నృశంసస్య రామస్యాశ్రమవాసినః ॥ 23 ॥
తం శరైర్నిశితైర్హత్వా లక్ష్మణం చ మహారథమ్ ।
హతనాథాం సుఖం సీతాం యథావదుపభోక్ష్యసి ॥ 24 ॥
రోచతే యతి తే వాక్యం మమైతద్రాక్షసేశ్వర ।
క్రియతాం నిర్విశఙ్కేన వచనం మమ రావణ ॥ 25 ॥
విజ్ఞాయేహాత్మశక్తిం చ హ్రియతామబలా బలాత్ ।
సీతా సర్వానవద్యాఙ్గీ భార్యార్థే రాక్షసేశ్వర ॥ 26 ॥
నిశమ్య రామేణ శరైరజిహ్మగై ర్హతాన్ జనస్థానగతాన్నిశాచరాన్ ।
ఖరం చ బుద్ధ్వా నిహతం చ దూషణం త్వమత్ర కృత్యం ప్రతిపత్తుమర్హసి ॥ 27 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే చతుస్త్రింశస్సర్గః ॥
