శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ చతుర్వింశత్యధికశతతమస్సర్గః ।
తాంరాత్రిముషితంరామంసుఖోత్థిమరిన్దమమ్ ।
అబ్రవీత్ప్రాఞ్జలిర్వాక్యఞ్జయమ్పృష్టవావిభీషణః ॥ 1 ॥
స్నానానిచాఙ్గరాగాణివస్త్రాణ్యాభరణాని చ ।
చన్దనాని చ దివ్యానిమాల్యానివివిధాని చ ॥ 2 ॥
అలఙ్కారవిదశ్చేమానార్యఃపద్మనిభేక్షణాః ।
ఉపస్థితాస్త్వాంవిధవత్స్నాపయిష్యన్తిరాఘవ ॥ 3 ॥
ఏవముక్తస్తుకాకుత్స్థః ప్రత్యువాచవిభీషణమ్ ।
హరీన్సుగ్రీవముఖ్యాంస్త్వంస్నానేనోపనిమన్త్రయ ॥ 4 ॥
స తుతామ్యతిధర్మాత్మామమహేతోస్సుఖోచితః ।
సుకుమారోమహాబాహోకుమారః సత్యసంశ్రయః ॥ 5 ॥
తంవినాకైకయీపుత్రమ్భరతన్ధర్మచారిణమ్ ।
న మేస్నానమ్బహుమతంవస్త్రాణ్యాభరణాని చ ॥ 6 ॥
ఏతత్పశ్యయథాక్షిప్రమ్ప్రతిగచ్ఛామతామ్పురీమ్ ।
అయోధ్యాఙ్గచ్ఛతోహ్యేషపన్థాఃపరమదుర్గమః ॥ 7 ॥
ఏవముక్తస్తుకాకుత్స్థమ్ప్రత్యువాచవిభీషణః ।
అహ్నాత్వామ్ప్రాపయిష్యామితామ్పురీమ్పార్థివాత్మజ ॥ 8 ॥
పుష్పకన్నామభద్రన్తేవిమానంసూర్యసన్నిభమ్ ।
మమభ్రాతుఃకుబేరస్యరావణేనబలీయసా ॥ 9 ॥
హృతన్నిర్జిత్యసఙ్గ్రామేకామగన్దివ్యముత్తమమ్ ।
త్వదర్థమ్పాలితఞ్చేదన్తిష్ఠత్యతులవిక్రమ ॥ 10 ॥
తదిదమ్మేఘసఙ్కాశంవిమానమిహతిష్ఠతి ।
తేనయాస్యసియానేనత్వమయోధ్యాఙ్గతజ్వరః ॥ 11 ॥
అహన్తేయుద్యనుగ్రాహ్యోయదిస్మరసిమేగుణాన్ ।
వసతావదిహప్రాజ్ఞ యద్యస్తిమయిసౌహృదమ్ ॥ 12 ॥
లక్ష్మణేనసహభ్రాత్రావైదేహ్యాభార్యయాసహ ।
అర్చితస్సర్వకామైస్త్వన్తతోరామ గమిష్యసి ॥ 13 ॥
ప్రీతియుక్తస్యవిహితాంససైన్యఃససుహృద్గణః ।
సక్రతియాంరామమేతావద్గృహేణత్వమ్మయోద్యతామ్ ॥ 14 ॥
ప్రణయాద్భహుమానాచ్చసౌహార్దేన చ రాఘవ ।
ప్రసాదాయామిప్రేష్యోఽహం న ఖల్వాజ్ఞాపయామితే ॥ 15 ॥
ఏవముక్తస్తతోరామఃప్రత్యువాచవిభీషణమ్ ।
రక్షసాంవానరాణాం చ సర్వేషామేవశృణ్వతామ్ ॥ 16 ॥
పూజితోఽస్మిత్వయావీర సాచివ్యేనపరన్తప ।
సర్వాత్మనా చ చేష్టాభిఃసౌహార్దేనపరేణ చ ॥ 17 ॥
న ఖల్వేతన్నకుర్యాన్తేవచనంరాక్షసేశ్వర ।
తన్తుమేభ్రాతరన్ద్రష్టుమ్భరతన్త్వరతేమనః ॥ 18 ॥
మాన్నివర్తయితుంయోఽసౌచిత్రకూటముపాగతః ।
శిరసాయాచతోయస్యవచనం న కృతమ్మయా ॥ 19 ॥
కౌసల్యాం చ సుమిత్రాం చ కైకేయీం చ యశస్వినీమ్ ।
గుహం చ సుహృదఞ్చైవపౌరాన్జనపదైస్సహ ॥ 20 ॥
అనుజానీహమాంసౌమ్య పూజితోఽస్మివిభీషణ ।
మన్యుర్నఖలుకర్తవ్యఃసఖేత్వాఞ్చానుమానయే ॥ 21 ॥
ఉపస్థాపయమేశీఘ్రంవిమానంరాక్షసేశ్వర ।
కృతకార్యస్యమేవాసఃకథంస్యాదిహసమ్మతః ॥ 22 ॥
ఏవముక్తస్తురామేణరాక్షసేన్ద్రోవిభీషణః ।
విమానసూర్యసఙ్కాశమాజుహావత్వరాన్వితః ॥ 23 ॥
తతఃకాఞ్చనచిత్రాఙ్గంవైదూర్యమణివేదికమ్ ।
కూటాగారైఃపరిక్షిప్తంసర్వతోరజతప్రభమ్ ॥ 24 ॥
పాణ్డురాభిఃపతాకాభిర్ధ్వజైశ్చసమలఙ్కృతమ్ ।
శోభితఙ్కాఞ్చనైర్హర్మ్యైర్హేమపద్మవిభూషితైః ॥ 25 ॥
ప్రకీర్ణఙ్కిఙ్కిణీజాలైర్ముక్తామణిగవాక్షకమ్ ।
ఘణ్టాజాలైఃపరిక్షిప్తంసర్వతోమధురస్వనమ్ ॥ 26 ॥
యన్మేరుశిఖరాకారన్నిర్మితంవిశ్వకర్మణా ।
బృహభిర్భూషితంహర్మ్యైర్ముక్తారజతశోభితైః ॥ 27 ॥
తలైస్స్ఫటికచిత్రాఙ్గైదూర్యైశ్చవరాసనైః ।
మహార్హాస్తరణోపేతైరుపపన్నమ్మహాధనైః ॥ 28 ॥
ఉపస్థితమనాధృష్యన్తద్విమానమ్మనోజవమ్ ।
నివేదయిత్వారామాయతస్థౌతత్రవిభీషణః ॥ 29 ॥
తత్పుష్పకఙ్కామగమంవిమానముపస్థితమ్భూధరసన్నికాశమ్ ।
దృష్టవాతదావిస్మయమాజగామరామస్ససౌమిత్రిరుదారసత్త్వః ॥ 30 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే చతుర్వింశత్యధికశతతమస్సర్గః ॥
