శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ దశమస్సర్గః ।
తతఃప్రత్యుషసిప్రాప్తేప్రాప్తధర్మార్థనిశ్చయః ।
రాక్షసాధిపతేర్వేశ్మభీమకర్మావిభీషణః ॥ 1 ॥
శైలాగ్రచయసఙ్కాశంశైలశృఙ్గమివోన్నతమ్ ।
సువిభక్తమహాకక్షమ్మహాజనపరిగ్రహమ్ ॥ 2 ॥
మతిమద్భిర్మహామాత్రైరనురక్తైరధిష్ఠితమ్ ।
రాక్షసైరాప్తపర్యాప్తైస్సర్వతఃపరిరక్షితమ్ ॥ 3 ॥
మత్తమాతఙ్గనిశ్శ్వాసైర్వ్యాకులీకృతమారుతమ్ ।
శఙ్ఖఘోషమహాఘోషన్తూర్యనాదానునాదితమ్ ॥ 4 ॥
ప్రమదాజనసమ్బాధమ్ప్రజల్పితమహాపథమ్ ।
తప్తకాఞ్చననిర్యూహమ్భూషణోత్తమభూషితమ్ ॥ 5 ॥
గన్ధర్వాణామివాఽవాసమాలయమ్మరుతామివ ।
రత్నసఞ్చయసమ్బాధమ్భవనమ్భోగినామివ ॥ 6 ॥
తమ్మహాభ్రమివాఽదిత్యస్తేజోవిస్తృతరశ్మిమాన్ ।
అగ్రజస్యాలయంవీరఃప్రవివేశమహాద్యుతిః ॥ 7 ॥
పుణ్యాన్పుణ్యాహఘోషాంశ్చవేదవిద్భిరుదాహృతాన్ ।
శుశ్రావసుమహాతేజాభ్రాతుర్విజయసంశ్రితాన్ ॥ 8 ॥
పూజితాన్ దధిపాత్రైశ్చసర్పిర్భిస్సుమనోక్షతైః ।
మన్త్రవేదవిదోవిప్రాన్దదర్శసమహాబలః ॥ 9 ॥
సపూజ్యమానోరక్షోభిద్దీప్యమానస్స్వతేజసా ।
ఆసనస్థమ్మహాబాహుర్వవన్దేధనదానుజమ్ ॥ 10 ॥
సరాజదృష్టిసమ్పన్నమాసనంహేమభూషితమ్ ।
జగామసముదాచారమ్ప్రయుజ్యాచారకోవిదః ॥ 11 ॥
సరావణమ్మహాత్మానంవిజనేమన్త్రిసన్నిధౌ ।
ఉవాచహితమత్యర్థంవచనంహేతునిశ్చితమ్ ॥ 12 ॥
ప్రసాద్యభ్రాతరఞ్జేష్ఠంసాన్త్వేనోపస్థితక్రమః ।
దేశకాలార్థసంవాదిదృష్టలోకపరావరః ॥ 13 ॥
యదాప్రభృతివైదేహీసమ్ప్రాస్తేమామ్పురీన్తవ ।
తదాప్రభృతిదృశ్యన్తేనిమిత్తాన్యశుభానినః ॥ 14 ॥
సస్ఫులిఙ్గస్సధూమార్చిస్సధూమకలుషోదయః ।
మన్త్రసఙ్ఘహుతోఽప్యగ్నిర్నసమ్యగభివర్థతే ॥ 15 ॥
అగ్నిష్ఠేష్వగ్నిశలాసుతథాబ్రహ్మస్థాలీషుచ ।
సరీసృపాణిదృశ్యన్తేహన్యేషుచపిపీలికాః ॥ 16 ॥
గవాంసయాంసిస్కన్నానివిమదావీరకుఞ్జరాః ।
దీనమశ్వాఃప్రహేషన్తేనచగ్రాసాభినన్దినః ॥ 17 ॥
ఖరోష్ట్రాశ్వతరారాజభనభిన్నరోమాస్స్రవన్తిచ ।
నస్వభావేఽవతిష్ఠన్తివిధానైరపిచిన్తితాః ॥ 18 ॥
వాయసాఃసఙ్ఘశఃక్రూరావ్యాహరన్తిసమన్తతః ।
సమవేతాశ్చదృశ్యన్తేవిమానాగ్రేషుసఙ్ఘశః ॥ 19 ॥
గృధ్రాశ్చపరిలీయన్తేపురీముపరిపిణ్డితాః ।
ఉపపన్నాశ్చస్నధ్యేద్వేవ్యాహఱ్నత్యశివంశివాః ॥ 20 ॥
క్రవ్యాదానామ్మృగాణాఞ్చపురీద్వారేషుసఙ్ఘశః ।
శ్రూయన్తేవిపులాఘోషాస్సవిస్ఫూర్జితనిస్స్వనాః ॥ 21 ॥
తదేవమ్ప్రస్తుతేకార్యేప్రాయశ్చిత్తమిదఙ్క్షమమ్ ।
రోచతేయదివైదేహీరాఘవాయప్రదీయతామ్ ॥ 22 ॥
ఇదఞ్చయదివామోహాల్లోభాద్వావ్యాహృతమ్మయా ।
తత్రాపిచమహారాజ నదోషఙ్కర్తుమర్హసి ॥ 23 ॥
అయంహిదోషస్సర్వస్యజనస్యాస్యోపలక్ష్యతే ।
రక్షసాంరాక్షసీనాఞ్చపురస్యాన్తఃపురస్యచ ॥ 24 ॥
శ్రావణేచాస్యమన్త్రస్యనివృత్తాస్సర్వమన్త్రిణః ।
అవశ్యఞ్చమయావాచ్యంయద్దృష్టమపివాశ్రుతమ్ ॥ 25 ॥
హితమ్మహార్థమ్మృదుహేతుసంహితంవ్యతీతకాలాయతిసమ్ప్రతిక్షమమ్ ।
నిశమ్యతద్వాక్యముపస్థితజ్వరఃప్రసఙ్గవానుత్తరమేతదబ్రవీత్ ॥ 26 ॥
భయన్నపశ్యామికుతశ్చిదప్యహన్నరాఘవఃప్రాప్స్యతిజాతుమైథిలీమ్ ।
సురైస్సహేన్ద్రైరపిసఙ్గరేకథమ్మమాగ్రతస్స్థాస్యతిలక్ష్మణాగ్రజః ॥ 27 ॥
ఇత్యేవముక్త్వాసురసైన్యనాశనోమహాబలస్సంయతిచణ్డవిక్రమః ।
దశాననోభ్రాతరమాప్తవాదినంవిసర్జయామాసతదావిభీషణమ్ ॥ 28 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే దశమస్సర్గః ॥
