శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే బాలకాణ్డమ్ ।
అథ త్రిసప్తతితమస్సర్గః ।
యస్మింస్తు దివసే రాజా చక్రే గోదానముత్తమమ్ ।
తస్మిం స్తు దివసే శూరో యుధాజిత్సముపేయివాన్ ॥ 1 ॥
పుత్రః కేకయరాజస్య సాక్షాద్భరతమాతులః ।
దృష్ట్వా పృష్ట్వా చ కుశలం రాజానమిదమబ్రవీత్ ॥ 2 ॥
కేకయాధిపతీ రాజా స్నేహాత్ కుశలమబ్రవీత్ ।
యేషాం కుశలకామోఽసి తేషాం సమ్ప్రత్యనామయమ్ ॥ 3 ॥
స్వస్రీయం మమ రాజేన్ద్ర ద్రష్టుకామో మహీపతిః ।
తదర్థముపయాతోఽహమయోధ్యాం రఘునన్దన ॥ 4 ॥
శ్రుత్వా త్వహమయోధ్యాయాం వివాహార్థం తవాత్మజాన్ ।
మిథిలాముపయాతాంస్తు త్వయా సహ మహీపతే ॥ 5 ॥
త్వరయాభ్యుపయాతోఽహం ద్రష్టుకామ స్స్వసుస్సుతమ్ ।
అథ రాజా దశరథః ప్రియాతిథిముపస్థితమ్ ॥ 6 ॥
దృష్ట్వా పరమసత్కారైః పూజార్హం సమపూజయత్ ।
తతస్తాముషితో రాత్రిం సహ పుత్రైర్మహాత్మభిః ॥ 7 ॥
ప్రభాతే పునరుత్థాయ కృత్వా కర్మాణి కర్మవిత్ ।
ఋషీంస్తదా పురస్కృత్య యజ్ఞవాటముపాగమత్ ॥ 8 ॥
యుక్తే ముహూర్తే విజయే సర్వాభరణభూషితైః ।
భ్రాతృభిస్సహితో రామః కృతకౌతుకమఙ్గలః ॥ 9 ॥
వసిష్ఠం పురతః కృత్వా మహర్షీనపరానపి ।
పితు స్సమీపమాశ్రిత్య తస్థౌ భ్రాతృభిరావృతః ॥ 10 ॥
వసిష్ఠో భగవానేత్య వైదేహమిదమబ్రవీత్ ।
రాజా దశరథో రాజన్ కృతకౌతుకమఙ్గలైః ॥ 11 ॥
పుత్రైర్నరవర శ్రేష్ఠ దాతారమభికాఙ్క్షతే ।
దాతృప్రతిగ్రహీతృభ్యాం సర్వార్థాః ప్రభవన్తి హి ॥ 12 ॥
స్వధర్మం ప్రతిపద్యస్వ కృత్వా వైవాహ్యముత్తమమ్ ।
ఇత్యుక్తః పరమోదారో వసిష్ఠేన మహాత్మనా ॥ 13 ॥
ప్రత్యువాచ మహాతేజా వాక్యం పరమధర్మవిత్ ।
కస్స్థితః ప్రతిహారో మే కస్యాజ్ఞా సమ్ప్రతీక్ష్యతే ॥ 14 ॥
స్వగృహే కో విచారోఽస్తి యథా రాజ్యమిదం తవ ।
కృతకౌతుకసర్వస్వా వేదిమూలముపాగతాః ॥ 15 ॥
మమ కన్యా మునిశ్రేష్ఠ దీప్తా వహ్నేరివార్చిషః ।
సజ్జోఽహం త్వత్ప్రతీక్షోఽస్మి వేద్యామస్యాం ప్రతిష్ఠితః ॥ 16 ॥
అవిఘ్నం కురుతాం రాజా కిమర్థమవలమ్బతే ।
తద్వాక్యం జనకేనోక్తం శ్రుత్వా దశరథస్తదా ।
ప్రవేశయామాస సుతాన్ సర్వానృషిగణానపి ॥ 17 ॥
తతో రాజా విదేహానాం వసిష్ఠమిదమబ్రవీత్ ॥ 18 ॥
కారయస్వ ఋషే సర్వమృషిభిః సహ ధార్మిక ।
రామస్య లోకరామస్య క్రియాం వైవాహికీం విభో ॥ 19 ॥
తథేత్యుక్త్వా తు జనకం వసిష్ఠో భగవానృషిః ।
విశ్వామిత్రం పురస్కృత్య శతానన్దం చ ధార్మికమ్ ॥ 20 ॥
ప్రపామధ్యే తు విధివత్వేదిం కృత్వా మహాతపాః ।
అలఞ్చకార తాం వేదిం గన్ధపుష్పై స్సమన్తతః ॥ 21 ॥
సువర్ణపాలికాభిశ్చ ఛిద్రకుమ్భైశ్చ సాఙ్కురైః ।
అఙ్కురాఢ్యైశ్శరావైశ్చ ధూపపాత్రై స్సధూపకైః ॥ 22 ॥
శఙ్ఖపాత్రై స్స్రువై స్స్రుగ్భిః పాత్రైరర్ఘ్యాభిపూరితైః ।
లాజపూర్ణైశ్చ పాత్రీభిరక్షతైరభిసంస్కృతైః ॥ 23 ॥
దర్భైస్సమైస్సమాస్తీర్య విధివన్మన్త్రపూర్వకమ్ ।
అగ్నిమాదాయ వేద్యాం తు విధిమన్త్రపురస్కృతమ్ ॥ 24 ॥
జుహావాగ్నౌ మహాతేజా వసిష్ఠో భగవానృషిః ।
తతస్సీతాం సమానీయ సర్వాభరణభూషితామ్ ॥ 25 ॥
సమక్షమగ్నే స్సంస్థాప్య రాఘవాభిముఖే తదా ।
అబ్రవీజ్జనకో రాజా కౌసల్యానన్దవర్ధనమ్ ॥ 26 ॥
ఇయం సీతా మమ సుతా సహధర్మచరీ తవ ।
ప్రతీచ్ఛ చైనాం భద్రం తే పాణిం గృహ్ణీష్వ పాణినా ॥ 27 ॥
పతివ్రతా మహాభాగా ఛాయేవానుగతా సదా ।
ఇత్యుక్త్వా ప్రాక్షిపద్రాజా మన్త్రపూతం జలం తదా ॥ 28 ॥
సాధు సాధ్వితి దేవానా మృషీణాం వదతాం తదా ।
దేవదున్దుభిర్నిర్ఘోషః పుష్పవర్షో మహానభూత్ ॥ 29 ॥
ఏవం దత్త్వా తదా సీతాం మన్త్రోదకపురస్కృతామ్ ।
అబ్రవీజ్జనకో రాజా హర్షేణాభిపరిప్లుతః ॥ 30 ॥
లక్ష్మణాగచ్ఛ భద్రం తే ఊర్మిలాముద్యతాం మయా ।
ప్రతీచ్ఛ పాణిం గృహ్ణీష్వ మాభూత్కాలస్య పర్యయః ॥ 31 ॥
తమేవముక్త్వా జనకో భరతం చాభ్యభాషత ।
గృహాణ పాణిం మాణ్డవ్యాః పాణినా రఘునన్దన ॥ 32 ॥
శత్రుఘ్నం చాపి ధర్మాత్మా అబ్రవీజ్జనకేశ్వరః ।
శ్రుతకీర్త్యా మహాబాహో పాణిం గృహ్ణీష్వ పాణినా ॥ 33 ॥
సర్వే భవన్తస్సౌమ్యాశ్చ సర్వే సుచరితవ్రతాః ।
పత్నీభిస్సన్తు కాకుత్స్థా మాభూత్కాలస్య పర్యయః ॥ 34 ॥
జనకస్య వచ శ్శృత్వా పాణీన్ పాణిభిరాస్పృశన్ ।
చత్వారస్తే చతసృణాం వసిష్ఠస్య మతే స్థితాః ॥ 35 ॥
అగ్నిం ప్రదక్షిణీకృత్య వేదిం రాజానమేవ చ ।
ఋషీంశ్చైవ మహాత్మానస్సభార్యా రఘుసత్తమాః ॥ 36 ॥
యథోక్తేన తదా చక్రుర్వివాహం విధిపూర్వకమ్ ।
కాకుత్స్థైశ్చ గృహీతేషు లలితేషు చ పాణిషు ॥ 37 ॥
పుష్పవృష్టిర్మహత్యాసీదన్తరిక్షాత్సుభాస్వరా ।
దివ్యదున్దుభినిర్ఘోషైర్గీతవాదిత్రనిస్వనైః ॥ 38 ॥
ననృతుశ్చాప్సరస్సఙ్ఘా గన్ధర్వాశ్చ జగుః కలమ్ ।
వివాహే రఘుముఖ్యానాం తదద్భుతమదృశ్యత ॥ 39 ॥
ఈదృశే వర్తమానే తు తూర్యోద్ఘుష్టనినాదితే ।
త్రిరగ్నిం తే పరిక్రమ్య ఊహుర్భార్యాం మహౌజసః ॥ 40 ॥
అథోపకార్యాం జగ్ముస్తే సభార్యా రఘునన్దనాః ।
రాజాఽప్యనుయయౌ పశ్యన్త్సర్షిసఙ్ఘ స్సబాన్ధవః ॥ 41 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే త్రిసప్తతితమస్సర్గః ॥
