శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ త్రయోదశాధికశతతమస్సర్గః ।
రావణన్నిహతన్దృష్టవారాఘవేణమహాత్మనా ।
అన్తఃపురాద్వినిష్పేతూరాక్షస్యశ్శోకకర్శితాః ॥ 1 ॥
వార్యమాణాస్సుబహుశోవేష్టన్త్యఃక్షితిపాంసుషు ।
విముక్తకేశ్యశ్శోకార్తాగావోవత్సహతాయథా ॥ 2 ॥
ఉత్తరేణవినిష్క్రమ్యద్వారేణసహరాక్షసైః ।
ప్రవిశ్యాయోధనఙ్ఘోరంవిచిన్వన్త్వోహతమ్పతిమ్ ॥ 3 ॥
ఆర్యపుత్రేతివాదిన్యోహానాథేతి చ సర్వశః ।
పరిపేతుఃకబన్ధాఙ్కామ్మహీంశోణితకర్దమామ్ ॥ 4 ॥
దృష్ట్వా సమాగతం దేవీ హనూమన్తం మహాబలమ్ ।
తూష్ణీమాస్త తదా దృష్ట్వా స్మృత్వా హృష్టాభవత్తదా ॥ 5 ॥
దదృశుస్తామహాకాయమ్మహావీర్యమ్మహాద్యుతిమ్ ।
రావణన్నిహతమ్భూమౌనీలాఞ్జనచయోపమమ్ ॥ 6 ॥
తాఃపతింసహసాదృష్టవాశయానంరణపాంసుషు ।
నిపేతుస్తస్యగాత్రేషుఛిన్నావనలతాఇవ ॥ 7 ॥
బహుమానాత్పరిష్వజ్యకాచిదేవంరురోద హ ।
చరణౌకాచిదాలమ్బ్యకాచిత్కణ్ఠేఽవలమ్బ్య చ ॥ 8 ॥
ఉత్క్షిప్య చ భుజౌకాచిద్భూమౌసుపరివర్తతే ।
హతస్యవదనన్దృష్టవాకాచిన్మోహముపాగమత్ ॥ 9 ॥
కాచిదఙ్కేశిరఃకృత్వారురోదముఖమీక్షతీ ।
స్నాపయన్తీముఖమ్బాష్పైస్తుషారైరివపఙ్కజమ్ ॥ 10 ॥
ఏవమార్తాఃపతిన్దృష్టవారావణన్నిహతమ్భువి ।
చుక్రుశుర్భహుధాశోకాద్భూయస్తాఃపర్యదేవయన్ ॥ 11 ॥
యేనమిత్రాసితఃశక్రోయేనవిత్రాసితోయమః ।
యేనవైశ్రవణోరాజాపుష్పకేణవియోజితః ॥ 12 ॥
గన్ధర్వాణామృషీణాం చ సురాణాం చ మహాత్మనామ్ ।
భయంయేనరణేదత్తంసోఽయంశేతేరణేహతః ॥ 13 ॥
అసురేభ్యఃసురేభ్యోవాపన్నగేభ్యోఽపివాతథా ।
భయంయో న విజానాతితస్యేదమ్మానుషాద్ భయమ్ ॥ 14 ॥
అవధ్యోదేవతానాంయస్తథాదానవరాక్షసామ్ ।
హతఃసోఽయంరణేశేతేమానుషేణపదాతినా ॥ 15 ॥
యో న శక్యస్సురైర్హన్తుం న యక్షైర్నాసురైస్తథా ।
సోఽయఙ్కశ్చిదివాసత్త్వోమృత్యుమ్మర్త్యేనలమ్భితః ॥ 16 ॥
ఏవంవదన్త్యోరురుదుస్తస్యతాదుఃఖితాఃస్త్రియః ।
భూయఏవ చ దుఃఖార్తావిలేపుశ్చపునఃపునః ॥ 17 ॥
అశృణ్వతాతుసుహృదాంసతతంహితవాదినామ్ ।
మరణాయహృతాసీతారాక్షసాశ్చనిపాతితాః ॥ 18 ॥
ఏతాస్సమమిదానీన్తేవయమాత్మా చ పాతితః ।
బ్రువాణోఽపిహితంవాక్యమిష్టోభ్రాతావిభీషణః ॥ 19 ॥
ధృష్టమ్పరుషితోమోహత్త్వయాత్మవథకాఙ్క్షిణా ।
దినిర్యాతితాతేస్వాసతీతారామాయమైథిలీ ॥ 20 ॥
ననస్స్యాద్వ్యసనఙ్ఘోరమిదమ్మూలహరమ్మహత్ ।
వృత్తకామోభవేద్భ్రాతారామోమిత్రకులమ్భవేత్ ॥ 21 ॥
వయఞ్చాధ్వివాఃసర్వాఃసకమా న చ శత్రవః ।
త్వయాపునర్నృశంశంసేనసీతాంసంరున్ధతాబలాత్ ॥ 22 ॥
రాక్షసావయమాత్మా చ త్రయన్తుల్యన్నిపాతితమ్ ।
న కామకారఃకామంవాతవరాక్షసపుఙ్గవ ।
దైవఞ్చేష్టయతేసర్వంహతన్దైవేనహన్యతే ॥ 23 ॥
వానరాణాంవినాశోఽయంరాక్షసానాం చ తేరణే ।
తవచైవమహాబాహో దైవయోగాదుపాగతః ॥ 24 ॥
నైవార్థేన న కామేనవిక్రమేణ న చాజ్ఞయా ।
శక్యాదైవగతిర్లోకేనివర్తయితుముద్యతా ॥ 25 ॥
తతః శుభతరం వాక్యమువాచ పవనాత్మజమ్ ।
అతిలక్షణసమ్పన్నం మాధుర్యగుణభూషితమ్ ॥ 26 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే త్రయోదశాధికశతతమస్సర్గః ॥
