శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ దశాధికశతతమస్సర్గః ।
తౌతథాయుధ్యమానౌతుసమరేరామరావణౌ ।
దదృశుస్సర్వభూతానివిస్మితేనాన్తరాత్మనా ॥ 1 ॥
అర్ధయన్తౌతుసమరేతయోస్తౌస్యన్దనోత్తమౌ ।
పరస్పరమభిక్రుద్ధౌపరస్పరమభిద్రుతౌ ॥ 2 ॥
పరస్పరవధేయుక్తౌఘోరరూపౌబభూవతుః ।
మణ్డలాని చ వీధీశ్చగతప్రత్యాగతాని చ ॥ 3 ॥
దర్శయన్తౌబహువిధాంసూతసామర్థ్యజాఙ్గతిమ్ ।
అర్ధయన్రావణంరామోరాఘవఞ్చాపిరావణః ॥ 4 ॥
గతివేగంసమాపన్నౌప్రతివేగప్రవర్తనే ।
క్షిపతోశ్శరజాలానితయోస్తౌస్యన్దనోత్తమౌ ॥ 5 ॥
చేరతుస్సమ్యుగమహీం సాసారౌ జలదావివ ।
దర్శయిత్వాతదాతౌతుగతిమ్బహువిధాంరణే ॥ 6 ॥
పరస్పరస్యాభిముఖౌపునరేవ చ తస్థతుః ।
ధురన్ధురేణరథయోర్వక్త్రంవక్త్రేణవాజినామ్ ॥ 7 ॥
పతాకాశ్చపతాకాభిస్సమీయుస్స్థితయోస్తదా ।
రావణస్యతతోరామోధనుర్ముస్తైశ్శితైశ్శరైః ॥ 8 ॥
చతుర్భిశ్చతురోదీప్తాన్హయాన్ప్రత్యపసర్పయత్ ।
సక్రోధవశమాపన్నోహయానామపసర్పణే ॥ 9 ॥
ముమోచనిశితాన్బాణాన్రాఘవాయదశాననః ।
సోతివిద్ధోబలవతాదశగ్రీవేణరాఘవః ॥ 10 ॥
జగామ న వికారం చ న చాపివ్యథితోఽభవత్ ।
చిక్షేప చ పునర్భాణాన్వజ్రపాతసమస్వనాన్ ॥ 11 ॥
సారథింవజ్రహస్తస్యసముద్దిశ్యదశాననః ।
మాతలేస్తుమహావేగాశ్శరీరేపతితాశ్శరాః ॥ 12 ॥
న సూక్ష్మమపిసమ్మోహంవ్యథాంవాప్రదదుర్యుధి ।
తయాధర్షణయాక్రుద్ధోమాతలేర్నతథాత్మనః ॥ 13 ॥
చకారశరజాలేనరాఘవోవిముఖంరిపుమ్ ।
వింశతిన్త్రింశతింషష్టింశతశోఽథసహస్రశః ॥ 14 ॥
ముమోచరాఘవోవీరస్సాయకాన్స్యన్దనేరిపోః ।
రావణోఽపితతఃక్రుద్ధోరథస్థరాక్షసేశ్వరః ॥ 15 ॥
గదాముసలవర్షేణరామమ్ప్రత్యర్దయద్రణే ।
తత్ప్రవృతమ్పునర్యుద్ధన్తుములంరోమహర్షణమ్ ॥ 16 ॥
గదానామ్ముసలానాం చ పరిఘాణాఞ్చనిస్స్వనైః ।
శరాణామ్పుఙ్ఖవాతైశ్చక్షుభితాస్సప్తసాగరాః ॥ 17 ॥
క్షుబ్దానాంసాగరాణాం చ పాతాలతలవాసినః ।
వ్యథితాదానవాఃసర్వేపన్నగాశ్చసహస్రశః ॥ 18 ॥
చకమ్పేమేదినీకృత్స్నాసశైలవనకాననా ।
భాస్కరోనిష్ప్రభశ్చాసీన్నవనౌచాపిమారుతః ॥ 19 ॥
తతోదేవాస్సగన్ధర్వాస్సిద్ధాశ్చపరమర్షయః ।
చిన్తామాపేదిరేసర్వేసకిన్నరమహోరగాః ॥ 20 ॥
స్వస్తిగోబ్రాహ్మణేభ్యోఽస్తులోకాస్తిష్ఠన్తుశాశ్వతాః ।
జయతాంరాఘయసఙ్ఖ్యేరావణంరాక్షసేశ్వరమ్ ॥ 21 ॥
ఏవఞ్జపన్తోఽపశ్యంస్తేదేవాస్సర్షిగణాస్తదా ।
రామరావణయోర్యుద్ధంసుఘోరంరోమహర్షణమ్ ॥ 22 ॥
గన్ధర్వాప్సరసాంసఙ్ఘాదృష్టవాయుద్ధమనూపమమ్ ।
గగనఙ్గగనాకారంసాగరస్సాగరోపమః ॥ 23 ॥
రామరావణయోర్యుద్ధంరామరావణయోరివ ।
ఏవమ్బ్రువన్తోదదృశుస్తద్యుద్ధంరామరావణమ్ ॥ 24 ॥
తతఃక్రోధాన్మహాబాసూరఘూణాఙ్కీర్తివర్ధనః ।
సన్ధాయధనుషారామశ్శరమాశీవిషోపమమ్ ॥ 25 ॥
రావణస్యశిరోఽచ్ఛిన్దచ్ఛ్రీమజ్జ్వలితకుణ్డలమ్ ।
తఛచిరఃపతితమ్భూమౌదృష్టంఇలోకైస్త్రిభిస్తదా ॥ 26 ॥
తస్యైవసదృశఞ్చాన్యద్రావణస్యోత్థితంశిరః ।
తత్క్షిప్తఙ్క్షిప్రహస్తేనరామేణక్షిప్రకారిణా ॥ 27 ॥
ద్వితీయంరావణశిరశ్ఛిన్నంసమ్యతిసాయకైః ।
ఛిన్నమాత్రం చ తచ్చీర్షమ్పునరేవప్రదృశ్యతే ॥ 28 ॥
తదప్యశనిసఙ్కాశైశ్ఛిన్నంరామస్యసాయకైః ।
ఏవమేవశతఞ్ఛిన్నంశిరసాన్తుల్యవర్చసామ్ ॥ 29 ॥
న చైవరావణస్యాన్తోదృశ్యతేజీవితక్షయే ।
తతస్సర్వాస్త్రవిద్వీరఃకౌసల్యానన్దవర్ధనః ॥ 30 ॥
మార్గణైర్బహుభిర్యుక్తశ్చిన్తయామాసరాఘవః ।
మారీచోనిహతోయైస్తుఖరోయైస్తుసదూషణః ॥ 31 ॥
క్రౌఞ్చావనేవిరాధస్తుకబన్ధోదణ్డకేవనే ।
యైస్సాలాగిరయోభగ్నావాలీ చ క్షుభితోఽమ్బుధిః ॥ 32 ॥
త ఇమేసాయకాస్సర్వేయుద్ధేప్రాత్యయికామమ కినుతత్కారణంయేనరావణేమన్దతేజసః ॥ 33 ॥
ఇతిచిన్తాపరశ్చాసీదప్రమత్తశ్చసమ్యుగే ।
వవర్షశరవర్షాణీరాఘవోరావణోరసి ॥ 34 ॥
రావణోఽపితతఃక్రుద్ధోరథస్థోరాక్షసేశ్వరః ।
గదాముసలవర్షేణరామమ్ప్రత్యర్దయద్రణే ॥ 35 ॥
తత్ప్రవృత్తమ్మహద్యుద్ధన్తుములంరోమహర్షణమ్ ।
అన్తరిక్షే చ భూమౌ చ పునశ్చగిరిమూర్ధని ॥ 36 ॥
దేవదానవయక్షాణామ్పిశాచోరగరక్షసామ్ ।
పశ్యతాన్తన్మహాయుద్ధంసప్తరాత్రమవర్తత ॥ 37 ॥
నైవ రాత్రిం న దివసమ్ముహూర్తం న చ క్షణమ్ ।
రామరావణయోర్యుద్ధంవిరామముపగచ్ఛతి ॥ 38 ॥
దశరథసుతరాక్షసేన్ద్రయోర్జయమనవేక్ష్యరణే స రాఘవస్య ।
సురవరరథసారథిర్మహాత్మారణరతరామమువాచవాక్యమాశు ॥ 39 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే దశాధికశతతమస్సర్గః ॥
