శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే సున్దరకాణ్డమ్ ।
అథ ఏకోనషష్టితమస్సర్గః ।
ఏతదాఖ్యాయ తత్సర్వం హనుమాన్మారుతాత్మజః ।
భూయస్సముపచక్రామ వచనం వక్తుముత్తరమ్ ॥ 1 ॥
సఫలో రాఘవోద్యోగ స్సుగ్రీవస్య చ సమ్భ్రమః ।
శీలమాసాద్య సీతాయా మమ చ ప్రవణం మనః ॥ 2 ॥
తపసా నిర్దహేల్లోకాన్క్రుద్ధో వా నిర్దహేదపి ।
సర్వధాతిప్రవృద్ధోఽసౌ రావణో రాక్షసాధిపః ॥ 3 ॥
తస్య తాం స్పృశతో గాత్రం తపసా న వినాశితమ్ ।
న తదగ్నిశిఖా కుర్యాత్సంస్పృష్టా పాణినా సతీ ॥ 4 ॥
జనకస్యాత్మజా కుర్యాద్యత్క్రోధకలుషీకృతా ।
జామ్బవత్ప్రముఖాన్ సర్వాననుజ్ఞాప్య మహాహరీన్ ॥ 5 ॥
అస్మిన్నేవం గతే కార్యే భవతాం చ నివేదితే ।
న్యాయ్యం స్మ సహ వైదేహ్యా ద్రష్టుం తౌ పార్థివాత్మజౌ ॥ 6 ॥
అహమేకోఽపి పర్యాప్తస్సరాక్షసగణాం పురీమ్ ।
తాం లఙ్కాం తరసా హన్తుం రావణం చ మహాబలమ్ ॥ 7 ॥
కిం పున స్సహితో వీరైర్బలవద్భిః కృతాత్మభిః ।
కృతాస్త్రైః ప్లవగైశ్శూరైర్భవద్భివిజయైషిభిః ॥ 8 ॥
అహం తు రావణం యుద్ధే ససైన్యం సపురస్సరమ్ ।
సహపుత్త్రం వధిష్యామి సహోదరయుతం యుధి ॥ 9 ॥
బ్రాహ్మమైన్ద్రం చ రౌద్రం చ వాయవ్యం వారణం తథా ।
యది శక్రజితోఽస్త్రాణి దుర్నిరీక్షాణి సంయుగే ॥ 10 ॥
తాన్యహం వధిష్యామి హనిష్యామి చ రాక్షసాన్ ।
భవతామభ్యనుజ్ఞాతో విక్రమో మే రుణద్ధి తమ్ ॥ 11 ॥
మయాతులా విసృష్టా హి శైలవృష్టిర్నిరన్తరా ।
దేవానపి రణే హన్యాత్కిం పునస్తాన్నిశాచరాన్ ॥ 12 ॥
సాగరోఽప్యతియాద్వేలాం మన్దరః ప్రచలేదపి ।
న జామ్బవన్తం సమరే కమ్పయేదరివాహినీ ॥ 13 ॥
సర్వరాక్షససఙ్ఘానాం రాక్షసా యే చ పూర్వకాః ।
అలమేకో వినాశాయ వీరో వాలిసుతః కపిః ॥ 14 ॥
పనసస్యోరువేగేన నీలస్య చ మహాత్మనః ।
మన్దరోఽప్యవశీర్యేత కిమ్పునర్యుధి రాక్షసాః ॥ 15 ॥
సదేవాసురయక్షేషు గన్ధర్వోరగపక్షిషు ।
మైన్దస్య ప్రతియోద్ధారం శంసత ద్వివిదస్య వా ॥ 16 ॥
అశ్విపుత్రౌ మహాభాగావేతౌ ప్లవగసత్తమౌ ।
ఏతయోః ప్రతియోద్దారం న పశ్యామి రణాజిరే ॥ 17 ॥
పితామహవరోత్సేకాత్పరమం దర్పమాస్థితౌ ।
అమృతప్రాశినావేతౌ సర్వవానరసత్తమౌ ॥ 18 ॥
అశ్వినోర్మాననార్థం హి సర్వలోకపితామహః ।
సర్వావధ్యత్వమతులమనయోర్దత్తవాన్పురా ॥ 19 ॥
వరోత్సేకేన మత్తౌ చ ప్రమథ్య మహతీం చమూమ్ ।
సురాణామమృతం వీరౌ పీతవన్తౌ ప్లవఙ్గమౌ ॥ 20 ॥
ఏతావేవ హి సఙ్కృద్ధౌ సవాజిరథకుఞ్జరామ్ ।
లఙ్కాం నాశయితుం శక్తౌ సర్వే తిష్ఠన్తు వానరాః ॥ 21 ॥
మయైవ నిహతా లఙ్కా దగ్ధా భస్మీకృతా పునః ।
రాజమార్గేషు సర్వత్ర నామ విశ్రావితం మయా ॥ 22 ॥
జయత్యతిబలో రామో లక్ష్మణశ్చ మహాబలః ।
రాజా జయతి సుగ్రీవో రాఘవేణాభిపాలితః ॥ 23 ॥
అహం కోసలరాజస్య దాసః పవనసమ్భవః ।
హనుమానితి సర్వత్ర నామ విశ్రావితం మయా ॥ 24 ॥
అశోకవనికామధ్యే రావణస్య దురాత్మనః ।
అధ స్తాచ్ఛింశుపావృక్షే సాధ్వీ కరుణమాస్థితా ॥ 25 ॥
రాక్షసీభిః పరివృతా శోకసన్తాపకర్శితా ।
మేఘలేఖాపరివృతా చన్ద్రలేఖేవ నిష్ప్రభా ॥ 26 ॥
అచిన్తయన్తీ వైదేహీ రావణం బలదర్పితమ్ ।
పతివ్రతా చ సుశ్రోణీ అవష్టబ్ధా చ జానకీ ॥ 27 ॥
అనురక్తా హి వైదేహీ రామం సర్వాత్మనా శుభా ।
అనన్యచిత్తా రామే చ పౌలోమీవ పురన్దరే ॥ 28 ॥
తదేకవాసస్సంవీతా రజోధ్వస్తా తథైవ చ ।
శోకసన్తాపదీనాఙ్గీ సీతా భర్తృహితే రతా ॥ 29 ॥
సా మయా రాక్షసీమధ్యే తర్జ్యమానా ముహుర్ముహుః ।
రాక్షసీభిర్విరూపాభిర్దృష్టా హి ప్రమదావనే ॥ 30 ॥
ఏకవేణీధరా దీనా భర్తృచిన్తాపరాయణా ।
అధశ్శయ్యా వివర్ణాఙ్గీ పద్మినీవ హిమాగమే ॥ 31 ॥
రావణాద్వినివృత్తార్థా మర్తవ్యకృతనిశ్చయా ।
కథఞ్చిన్మృగశాబాక్షీ విశ్వాసముపపాదితా ॥ 32 ॥
తతః సమ్భాషితా చైవ సర్వమర్థం చ దర్శితా ।
రామసుగ్రీవసఖ్యం చ శ్రుత్వా ప్రీతిముపాగతా ॥ 33 ॥
నియతస్సముదాచారో భక్తిర్భర్తరి చోత్తమా ।
యన్న హన్తి దశగ్రీవం సా మహాత్మా కృతాగసమ్ ॥ 34 ॥
నిమిత్తమాత్రం రామస్తు వధే తస్య భవిష్యతి ।
సా ప్రకృత్యైవ తన్వఙ్గీ తద్వియోగాచ్చ కర్శితా ॥ 35 ॥
ప్రతిపత్పాఠశీలస్య విద్యేవ తనుమతాం గతా ।
ఏవమాస్తే మహాభాగా సీతా శోకపరాయణా ॥ 36 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే సున్దరకాణ్డే ఏకోనషష్టితమస్సర్గః ॥
