శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ సప్తాశీతితమస్సర్గః ।
ఏవముక్త్వాతుసౌమిత్రిఞ్జాతహర్షోవిభీషణః ।
ధనుష్పాణిన్నమాదాయత్వరమాణోజగామసః ॥ 1 ॥
అవిదూరన్తతోగత్వాప్రవిశ్యతుమహద్వనమ్ ।
దర్శమామాసతత్కర్మలక్ష్మణాతవిభీషణః ॥ 2 ॥
నీలజీమూతసఙ్కాశన్న్యగ్రోధమ్భీమదర్శనమ్ ।
తేజస్వీరావణభ్రాతాలక్ష్మణాయన్యవేదయత్ ॥ 3 ॥
ఇహోపహారమ్భూతానామ్బలవాన్రావణాత్మజః ।
ఉపహృత్యతతఃపశ్చాత్సఙ్గ్రామమభివర్తతే ॥ 4 ॥
అదృశ్టస్సర్వభూతానాన్తతోభవతిరాక్షసః ।
నిహన్తిసమరేశత్రూన్ బధ్నాతి చ శరోత్తమైః ॥ 5 ॥
తమప్రవిష్టన్న్యగ్రోధమ్బలినంరావణాత్మజమ్ ।
విధ్వంసయశరైర్దీప్టైః సరథంసాశ్వసారథిమ్ ॥ 6 ॥
తథేత్యుక్త్వామహాతేజాస్సౌమిత్రిర్మిత్రనన్దనః ।
బభూవావస్థితస్తత్రచిత్రంవిస్ఫారయన్? ధనుః ॥ 7 ॥
స రథేనాగ్నివర్ణేనబలవాన్రావణాత్మజః ।
ఇన్ద్రజిత్కవచీఖఙ్గీసధ్వజఃప్రత్యదృశ్యత ॥ 8 ॥
తమువాచమహాతేజాఃపౌలస్త్యమపరాజితమ్ ।
సమహ్వయేత్వాంసమరేసమ్యగ్యుద్ధమ్ప్రయచ్ఛమే ॥ 9 ॥
ఏవముక్తోమహాతేజామనస్వీరావణాత్మజః ।
అబ్రవీత్పరుషంవాక్యన్తత్రదృష్టవావిభీషణమ్ ॥ 10 ॥
ఇహత్వఞ్జాతసమ్వృద్ధఃసాక్షాద్భ్రాతాపితుర్మమ ।
కథన్ద్రుహ్యసిపుత్రస్యపితృవ్యోమమరాక్షస ॥ 11 ॥
న జ్ఞాతిత్వం న సౌహార్ధం న జాతిస్తవదుర్మతే ।
ప్రమాణం న చ సౌదర్యం న ధర్మోధర్మదూషణ ॥ 12 ॥
శోచ్యస్త్వమసిదుర్బుద్ధేనిన్దనీయశ్చసాధుభిః ।
యస్త్వంస్వజనముత్సృజ్యపరభృత్యత్వమాగతః ॥ 13 ॥
నైతఛచిథిలయాబుద్ధ్యాత్వంవేసతిమహదన్తరమ్ ।
క్వ చ స్వజనసమ్వాసఃక్వ చ నీచపరాశ్రయః ॥ 14 ॥
గుణవాన్వాపరజనఃస్వజనోనిర్గుణోఽపివా ।
నిర్గుణఃస్వజనఃశ్రేయాన్ యఃపరఃపరఏవసః ॥ 15 ॥
యసస్స్వపక్షమ్పరిత్యజ్యపరపక్షన్నిషేవతే ।
స స్వపక్షేక్ష్యమ్ప్రాప్తేపశ్చాస్త్తైరేవహన్యతే ॥ 16 ॥
నిరనుక్రోశతాచేయంయాదృశీతేనిశాచర ।
స్వజనేనత్వయాశక్యమ్పౌరుషంరావణానుజ ॥ 17 ॥
ఇత్యుక్తోభ్రాతృపుత్రేణప్రత్యువాచవిభీషణః ।
అజానన్నివమఛచీలఙ్కింరాక్షసవికత్థసే ॥ 18 ॥
రాక్షసేన్ద్రసుతాసాధోపారుష్యన్త్యజగౌరవాత్ ।
కులేయద్యప్యహఞ్జాతోరక్షసాఙ్క్రూరకర్మణామ్ ॥ 19 ॥
గుణోయఃప్రథమోనృణన్తన్మేశీలమరాక్షసమ్ ।
న రమేదారుణేనాహం న చాధర్మేణవైరమే ॥ 20 ॥
భ్రాత్రావిషశీలోఽపికథమ్భ్రాతానిరస్యతే ।
ధర్మాత్ప్రచ్యుతశీలంహిపురుషమ్పాపనిశ్చయమ్ ॥ 21 ॥
త్యక్త్వాసుఖమవాప్నోతిహస్తాదాశీవిషంయథా ।
పరస్వహరణేయుక్తమ్పరదారాభిమర్శకమ్ ॥ 22 ॥
త్యాజ్యమాహుర్దురాత్మానంవేశ్మప్రజ్వలితంయథా ।
పరస్వానాం చ హరణమ్పరదారాభిమర్శనమ్ ॥ 23 ॥
సుహృదామతిశఙ్కా చ త్రయోదోషాఃక్షయావహాః ।
మహర్షీణాంవధోఘోరస్సర్వదేవైశ్చవిగ్రహః ॥ 24 ॥
అభిమానశ్చదోషశ్చవైరిత్వమ్ప్రతికూలతా ।
ఏతేదోషామమభ్రాతుర్జీవితైశ్వర్యనాశనాః ॥ 25 ॥
గుణాన్ప్రచ్ఛాదయామాసుఃపర్వతానివతోయదాః ।
దోషైరేతైఃపరిత్యక్తోమయాభ్రాతాపితాతవ ॥ 26 ॥
నేయమస్తిపురీలఙ్కా న చ త్వం న చ తేపితా ।
అతిమాననీ చ బాలశ్చదుర్వినీతశ్చరాక్షస ।
బద్ధస్త్వఙ్కాలపాశేనబ్రూహిమాంయద్యదిచ్ఛసి ॥ 27 ॥
అద్యతేవ్యసనమ్ప్రాప్తఙ్కిమ్మాన్త్వామిహవక్ష్యసి ।
ప్రవేష్టుం న త్వయాశక్యన్న్యగ్రోధంరాక్షసాధమ ॥ 28 ॥
ధర్షయిత్వా చ కాకుత్స్థం న శక్యఞ్జీవితున్త్వయా ।
యుధ్యస్వనరదేవేనలక్ష్మణేనరణేసహ ॥ 29 ॥
హతస్త్వన్దేవతాకార్యఙ్కరిష్యసియమక్షయే ।
నిదర్శయిత్వాత్మబలంసముద్యతఙ్కురుష్వసర్వాయుధసాయకవ్యయమ్ ।
న లక్ష్మణస్యైత్యహిబాణగోచరన్త్వమద్యజీవన్ సబలోగమిష్యసి ॥ 30 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే సప్తాశీతితమస్సర్గః ॥
