శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే బాలకాణ్డమ్ ।
అథ అష్టత్రింశస్సర్గః ।
తాం కథాం కౌశికో రామే నివేద్య కుశికాత్మజః ।
పునరేవాపరం వాక్యం కాకుత్స్థ మిదమబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
అయోధ్యాధిపతి శ్శూరః పూర్వమాసీన్నరాధిపః ।
సగరో నామ ధర్మాత్మా ప్రజాకామస్స చాప్రజః ॥ 2 ॥
వైదర్భదుహితా రామ కేశినీ నామ నామతః ।
జ్యేష్ఠా సగరపత్నీ సా ధర్మిష్ఠా సత్యవాదినీ ॥ 3 ॥
అరిష్టనేమేర్దుహితా రూపేణాప్రతిమా భువి ।
ద్వితీయా సగరస్యాసీత్పత్నీ సుమతిసఞ్జ్ఞితా ॥ 4 ॥
తాభ్యాం సహ మహారాజః పత్నీభ్యాం తప్తవాంస్తపః ।
హిమవన్తం సమాసాద్య భృగుప్రస్రవణే గిరౌ ॥ 5 ॥
అథ వర్షశతే పూర్ణే తపసాఽరాధితో మునిః ।
సగరాయ వరం ప్రాదాద్భృగుస్సత్యవతాం వరః ॥ 6 ॥
అపత్యలాభస్సుమహాన్ భవిష్యతి తవానఘ ।
కీర్తిం చాప్రతిమాం లోకే ప్రాప్స్యసే పురుషర్షభ ॥ 7 ॥
ఏకా జనయితా తాత పుత్రం వంశకరం తవ ।
షష్ఠిం పుత్రసహస్రాణి అపరా జనయిష్యతి ॥ 8 ॥
భాషమాణం మహాత్మానం రాజపుత్ర్యౌ ప్రసాద్య తమ్ ।
ఊచతుః పరమప్రీతే కృతాఞ్జలిపుటే తదా ॥ 9 ॥
ఏకః కస్యాస్సుతో బ్రహ్మన్ కా బహూన్ జనయిష్యతి ।
శ్రోతుమిచ్ఛావహే బ్రహ్మన్ సత్యమస్తు వచస్తవ ॥ 10 ॥
తయోస్తద్వచనం శ్రుత్వా భృగుః పరమధార్మికః ।
ఉవాచ పరమాం వాణీం స్వచ్ఛన్దోఽత్ర విధీయతామ్ ॥ 11 ॥
ఏకో వంశకరో వాఽస్తు బహవో వా మహాబలాః ।
కీర్తిమన్తో మహోత్సాహాః కా వా కం వరమిచ్ఛతి ॥ 12 ॥
మునేస్తు వచనం శ్రుత్వా కేశినీ రఘునన్దన ।
పుత్రం వంశకరం రామ జగ్రాహ నృపసన్నిధౌ ॥ 13 ॥
షష్ఠిం పుత్రసహస్రాణి సుపర్ణభగినీ తదా ।
మహోత్సాహాన్ కీర్తిమతో జగ్రాహ సుమతిః సుతాన్ ॥ 14 ॥
ప్రదక్షిణమృషిం కృత్వా శిరసాఽభిప్రణమ్య చ ।
జగామ స్వపురం రాజా సభార్యో రఘునన్దన ॥ 15 ॥
అథ కాలే గతే తస్మిన్ జ్యేష్ఠా పుత్రం వ్యజాయత ।
అసమఞ్జ ఇతి ఖ్యాతం కేశినీ సగరాత్మజమ్ ॥ 16 ॥
సుమతిస్తు నరవ్యాఘ్ర గర్భతుమ్బం వ్యజాయత ।
షష్ఠిః పుత్రసహస్రాణి తుమ్బభేదాద్వినిఃసృతాః ॥ 17 ॥
ఘృతపూర్ణేషు కుమ్భేషు ధాత్ర్యస్తాన్ సమవర్ధయన్ ।
కాలేన మహతా సర్వే యౌవనం ప్రతిపేదిరే ॥ 18 ॥
అథ దీర్ఘేణ కాలేన రూపయౌవనశాలినః ।
షష్టిః పుత్రసహస్రాణి సగరస్యాభవంస్తదా ॥ 19 ॥
స చ జ్యేష్ఠో నరశ్రేష్ఠ సగరస్యాత్మసమ్భవః ।
బాలాన్ గృహీత్వా తు జలే సరయ్వా రఘునన్దన ॥ 20 ॥
ప్రక్షిప్య ప్రహసన్నిత్యం మజ్జతస్తాన్ సమీక్ష్య వై ।
ఏవం పాపసమాచారస్సజ్జనప్రతిబాధకః ॥ 21 ॥
పౌరాణామహితే యుక్తః పుత్రో నిర్వాసితః పురాత్ ।
తస్య పుత్రోంఽశుమాన్నామ అసమఞ్జస్య వీర్యవాన్ ॥ 22 ॥
సమ్మత స్సర్వలోకస్య సర్వస్యాపి ప్రియంవదః ।
తతః కాలేన మహతా మతిస్సమభిజాయత ॥ 23 ॥
సగరస్య నరశ్రేష్ఠ యజేయమితి నిశ్చితా ।
స కృత్వా నిశ్చయం రామ సోపాధ్యాయగణస్తదా ॥ 24 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే అష్టత్రింశస్సర్గః ॥
