శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అయోధ్యాకాణ్డమ్ ।
అథ సప్తత్రింశస్సర్గః ।
మహామాత్రవచః శ్రుత్వా రామో దశరథం తదా ।
అభ్యభాషత వాక్యం తు వినయజ్ఞో వినీతవత్ ॥ 1 ॥
త్యక్తభోగస్య మే రాజన్ వనే వన్యేన జీవతః ।
కిం కార్యమనుయాత్రేణ త్యక్తసఙ్గస్య సర్వతః ॥ 2 ॥
యో హి దత్త్వా ద్విపశ్రేష్ఠం కక్ష్యాయాం కురుతే మనః ।
రజ్జుస్నేహేన కిం తస్య త్యజతః కుఞ్జరోత్తమమ్ ॥ 3 ॥
తథా మమ సతాం శ్రేష్ఠ కిం ధ్వజిన్యా జగత్పతే ।
సర్వాణ్యేవానుజానామి చీరాణ్యేవాఽనయన్తు మే ॥ 4 ॥
ఖనిత్రపిటకే చోభే సమానయత గచ్ఛతః ।
చతుర్దశ వనే వాసం వర్షాణి వసతో మమ ॥ 5 ॥
అథ చీరాణి కైకేయీ స్వయమాహృత్య రాఘవమ్ ।
ఉవాచ పరిధత్స్వేతి జనౌఘే నిరపత్రపా ॥ 6 ॥
స చీరే పురుషవ్యాఘ్రః కైకేయ్యా ప్రతిగృహ్య తే ।
సూక్ష్మవస్త్రమవక్షిప్య మునివస్త్రాణ్యవస్త హ ॥ 7 ॥
లక్ష్మణశ్చాపి తత్రైవ విహాయ వసనే శుభే ।
తాపసాచ్ఛాదనే చైవ జగ్రాహ పితురగ్రతః ॥ 8 ॥
అథాఽత్మపరిధానార్థం సీతా కౌశేయవాసినీ ।
సమీక్ష్య చీరం సన్త్రస్తా పృషతీ వాగురామివ ॥ 9 ॥
సా వ్యపత్రపమాణేవ ప్రగృహ్య చ సుదుర్మనాః ।
కైకేయీ కుశచీరే తే జానకీ శుభలక్షణా ॥ 10 ॥
అశ్రుసమ్పూర్ణ నేత్రా చ ధర్మజ్ఞా ధర్మదర్శినీ ।
గన్ధర్వరాజప్రతిమం భర్తారమిదమబ్రవీత్ ॥ 11 ॥
కథం ను చీరం బధ్నన్తి మునయో వనవాసినః ।
ఇతి హ్యకుశలా సీతా సా ముమోహ ముహుర్ముహుః ॥ 12 ॥
కృత్వా కణ్ఠే చ సా చీరమేకమాదాయ పాణినా ।
తస్థౌ హ్యకుశలా తత్ర వ్రీడితా జనకాత్మజా ॥ 13 ॥
తస్యాస్తత్క్షిప్రమాగమ్య రామో ధర్మభృతాం వరః ।
చీరం బబన్ధ సీతాయాః కౌశేయస్యోపరి స్వయమ్ ॥ 14 ॥
రామం ప్రేక్ష్య తు సీతాయా బధ్నన్తం చీరముత్తమమ్ ।
అన్తఃపురగతా నార్యో ముముచుర్వారి నేత్రజమ్ ॥ 15 ॥
ఊచుశ్చ పరమాయస్తా రామం జ్వలితతేజసమ్ ।
వత్స నైవం నియుక్తేయం వనవాసే మనస్వినీ ॥ 16 ॥
పితుర్వాక్యానురోధేన గతస్య విజనం వనమ్ ।
తావద్దర్శనమస్యా నః సఫలం భవతు ప్రభో ॥ 17 ॥
లక్ష్మణేన సహాయేన వనం గచ్ఛస్వ పుత్రక ।
నేయమర్హతి కల్యాణీ వస్తుం తాపసవద్వనే ॥ 18 ॥
కురు నో యాచనాం పుత్ర సీతా తిష్ఠతు భామినీ ।
ధర్మనిత్యస్స్వయం స్థాతుం న హీదానీం త్వమిచ్ఛసి ॥ 19 ॥
తాసామేవంవిధా వాచ శృణ్వన్ దశరథాత్మజః ।
బబన్ధైవ తదా చీరం సీతయా తుల్యశీలయా ॥ 20 ॥
చీరే గృహీతే తు తయా సమీక్ష్య నృపతేర్గురుః ।
నివార్య సీతాం కైకేయీం వసిష్ఠో వాక్యమబ్రవీత్ ॥ 21 ॥
అతిప్రవృత్తే దుర్మేధే కైకేయి కులపాంసని ।
వఞ్చయిత్వా చ రాజానం న ప్రమాణేఽవతిష్ఠసే ॥ 22 ॥
న గన్తవ్యం వనం దేవ్యా సీతయా శీలవర్జితే ।
అనుష్ఠాస్యతి రామస్య సీతా ప్రకృతమాసనమ్ ॥ 23 ॥
ఆత్మా హి దారాస్సర్వేషాం దారసఙ్గ్రహవర్తినామ్ ।
ఆత్మేయమితి రామస్య పాలయిష్యతి మేదినీమ్ ॥ 24 ॥
అథ యాస్యతి వైదేహీ వనం రామేణ సఙ్గతా ।
వయమప్యనుయాస్యామః పురం చేదం గమిష్యతి ॥ 25 ॥
అన్తపాలాశ్చ యాస్యన్తి సదారో యత్ర రాఘవః ।
సహోపజీవ్యం రాష్ట్రం చ పురం చ సపరిచ్ఛదమ్ ॥ 26 ॥
భరతశ్చ సశత్రుఘ్నశ్చీరవాసా వనేచరః ।
వనే వసన్తం కాకుత్స్థ మనువత్స్యతి పూర్వజమ్ ॥ 27 ॥
తత శ్శూన్యాం గతజనాం వసుధాం పాదపై స్సహ ।
త్వమేకా శాధి దుర్వృత్తా ప్రజానామహితే స్థితా ॥ 28 ॥
న హి తద్భవితా రాష్ట్రం యత్ర రామో న భూపతిః ।
తద్వనం భవితా రాష్ట్రం యత్ర రామో నివత్స్యతి ॥ 29 ॥
న హ్యదత్తాం మహీం పిత్రా భరతః శాస్తుమర్హతి ।
త్వయి వా పుత్రవద్వస్తుం యది జాతో మహీపతేః ॥ 30 ॥
యద్యపి త్వం క్షితితలాద్గగనం చోత్పతిష్యసి ।
పితృర్వంశచరిత్రజ్ఞః సోఽన్యథా న కరిష్యతి ॥ 31 ॥
తత్త్వయా పుత్రగర్ధిన్యా పుత్రస్య కృతమప్రియమ్ ।
లోకే హి స న విద్యేత యో న రామమనువ్రతః ॥ 32 ॥
ద్రక్ష్యస్యద్యైవ కైకేయీ పశువ్యాలమృగద్విజాన్ ।
గచ్ఛతస్సహ రామేణ పాదపాంశ్చ తదున్ముఖాన్ ॥ 33 ॥
అథోత్తమాన్యాభరణాని దేవి దేహి స్నుషాయై వ్యపనీయ చీరమ్ ।
న చీరమస్యాః ప్రవిధీయతేతి న్యవారయత్తద్వసనం వసిష్టః ॥ 34 ॥
ఏకస్య రామస్య వనే నివాస స్త్వయా వృతఃకేకయరాజపుత్రీ ।
విభూషితేయం ప్రతికర్మనిత్యా వసత్వరణ్యే సహ రాఘవేణ ॥ 35 ॥
యానైశ్చ ముఖ్యైః పరిచారకైశ్చ సుసంవృతా గచ్ఛతు రాజపుత్రీ ।
వస్త్రైశ్చ సర్వైస్సహితైర్విధానై ర్నేయం వృతా తే వరసమ్ప్రదానే ॥ 36 ॥
తస్మింస్తథా జల్పతి విప్రముఖ్యే గురౌ నృపస్యాప్రతిమప్రభావే ।
నైవ స్మ సీతా వినివృత్తభావా ప్రియస్య భర్తుః ప్రతికారకామా ॥ 37 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే సప్తత్రింశస్సర్గః ॥
