శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ అష్టాధికశతతమస్సర్గః ।
స రథంసారథిఃహృష్టమ్పరసైన్యప్రధర్షణమ్ ।
గన్ధర్వనగరాకారంసముచ్ఛ్రితపాతాకినమ్ ॥ 1 ॥
యుక్తమ్పరమసమ్పన్నైర్వజిభిర్హేమమాలిభిః ।
యుద్ధోపకరణైఃపూర్ణమ్పతాకాధ్వజమాలినీమ్ ॥ 2 ॥
గ్రసన్తమివచాకాశన్నాదయన్తంవసున్ధరామ్ ।
ప్రణాశమ్పరనైన్యానాంస్వనైన్యస్యప్రహర్షణమ్ ॥ 3 ॥
రావణస్యరథఙ్క్షిప్రఞ్చోదయామాససారథిః ।
సమాపతన్తంసహసాస్వనవన్తమ్మహాధ్వజమ్ ॥ 4 ॥
రథంరాక్షసరాజస్యనరరాజోదదర్శ హ ।
కృష్ణవాజిసమాయుక్తంయుక్తంరౌద్రేణవర్చసా ॥ 5 ॥
దీప్యమానమివాకాశేవిమానంసూర్యవర్చసమ్ ।
తడిత్పతాకాగహనన్దర్శితేన్ద్రాయుధప్రభమ్ ॥ 6 ॥
శరాధారావిముఞ్చన్తన్ధారాసారమివామ్బుదమ్ ।
తన్దృష్టవామేఘసఙ్కాశమాపతన్తంరథంరిపోః ॥ 7 ॥
గిరేర్వజ్రాభిమృష్టస్యదీర్యతస్సదృశస్వనమ్ ।
విస్పారయన్వైవేగేనబాలచన్ద్రానతన్ధనుః ॥ 8 ॥
ఉవాచసారథింరామంసహస్రాక్షస్యమాతలిమ్ ।
మాతలేపశ్యసమ్రద్ధమాపతన్తంరథంరిపోః ॥ 9 ॥
యథాపసవ్యమ్పతతావేగేనమహతాపునః ।
సమరేహన్తుమాత్మానన్తథానేనకృతామతిః ॥ 10 ॥
తదప్రమాదమాతిష్ఠన్ప్రత్యుద్గచ్ఛరథంరిపోః ।
విధ్వంసయితుమిచ్ఛామివాయుర్మేఘమివోత్థితమ్ ॥ 11 ॥
అవిక్లబమసమ్భ్రాన్తమవ్యగ్రహృదయేక్షణమ్ ।
రమశిసఞ్చారనియమ్ప్రచోదయరథన్ద్రుతమ్ ॥ 12 ॥
కామం న త్వంసమాధేయఃపురన్దరరథోచితః ।
యుయుత్సురహమేకాగ్రఃస్మారయేత్వాం న శిక్ష్యే ॥ 13 ॥
పరితుష్టః స రామస్యతేనవాక్యేనమాతలిః ।
ప్రచోదయామాసరథంసురసారథిరుత్తమః ॥ 14 ॥
అపసవ్యన్తతఃకుర్వన్ రావణస్యమహారథమ్ ।
చక్రసమ్భూతరసారావణంవ్యవదూనయన్ ॥ 15 ॥
తతఃక్రుద్ధోదశగ్రీవస్తామ్రవిస్ఫారితేక్షణః ।
రథప్రతిముఖంరామంసాయకైరవధూనయత్ ॥ 16 ॥
ధర్షణామర్షితోరామోధైర్యంరోషేణలమ్భయన్ ।
జగ్రాహసుమహావేగమైన్ద్రంయుధిశరాసనమ్ ॥ 17 ॥
శరాంశ్చసుమహావేగాన్సూర్యరశ్మిసమప్రభాన్ ।
తదుపోఢుమ్మహద్యుద్ధమన్యోన్యవధకాఙ్క్షిణోః ॥ 18 ॥
పరస్పరాభిముఖయోర్దృప్తయోరివసింహయోః ।
తతోదేవాస్సగన్ధర్వాస్సిద్ధాశ్చపరమర్షయః ॥ 19 ॥
సమీయుర్ద్వైరథన్ద్రష్టుంరావణక్షయకాఙ్క్షిణః ।
వర్షరుధిరన్దేవోరావణస్యరధోపరి ॥ 20 ॥
వాతామణ్డలినస్త్రీవ్రాహ్యపసవ్యమ్ప్రచక్రముః ।
మహత్ గృధ్రకులఞ్చాస్యభ్రమమాణన్నభస్తలే ॥ 21 ॥
యేనయేనరథోయాతితేనతేనప్రధావతి సన్ధ్యయాచావృతాలఙ్కాజపాపుష్పనికాశయా ॥ 22 ॥
దృశ్యతేసమ్ప్రదీప్తేవదివసేఽపివసున్ధరా ।
సనిర్ఘాతామహోల్కాశ్చసమ్ప్రపేతుర్మహాస్వనాః ॥ 23 ॥
విషాదయంస్తేరక్షాంసిరావణస్యతదాహితాః ।
రావణశ్చయతస్తత్రప్రచచాలవసున్ధరా ॥ 24 ॥
రక్షసాం చ ప్రహరతాఙ్గృహీతాఇవబాహవః ।
తామ్రాఃపీతాస్సితాశ్వేతాఃపతితాస్సూర్యరశ్మయః ॥ 25 ॥
దృశ్యన్తేరావణస్యాగ్రేపర్వతస్యేవధాతవః ।
గృధ్రైరనుగతాశ్చాస్యవమన్త్యోజ్వలనమ్ముఖైః ॥ 26 ॥
ప్రణేదుర్ముఖమీక్షన్త్యఃసమ్రద్ధమశివంశివాః ।
ప్రతికూలంవవేవాయూరణేపాంసూన్ సముకతిరన్ ॥ 27 ॥
తస్యరాక్షసరాజస్యకుర్వన్దృష్టివిలోపనమ్ ।
నిపేతురిన్ద్రాశనయస్సైన్యేచాప్యసమన్తతః ॥ 28 ॥
దుర్విషహ్యస్వనాఘోరంవినాజలధరోదయమ్ ।
దిశశ్చప్రదిశస్సర్వాబభూవుస్తిమిరావృతాః ॥ 29 ॥
పాంసువర్షేణమహతాదుర్దర్శం చ నభోఽభవత్ ।
కుర్వన్తః కలహఙ్ఘోరంశారికాస్తద్రథమ్ప్రతి ॥ 30 ॥
నిపేతుశ్శతశస్తత్రదారుణాదారుణారుతాః ।
జఘనేభ్యఃస్ఫులిఙ్గాంశ్చనేత్రేభ్యోఽశ్రూణిసన్తతమ్ ॥ 31 ॥
ముముచుస్తస్యతురగాస్తుల్యమగ్ని చ వారి చ ।
ఏవమ్ప్రకారాబహవస్సముత్పాతాభయాపహాః ॥ 32 ॥
రావణస్యవినాశాయదారుణాఃసమ్ప్రజజ్ఞిరే ।
రామస్యాపినిమిత్తానిసౌమ్యాని చ శివాని చ ॥ 33 ॥
బభూవుర్జయశంసీనిప్రాదుర్భూతానిసర్వశః ।
నిమిత్తాని చ సౌమ్యానిరాఘవఃస్వజయాయవై ॥ 34 ॥
దృష్టవాపరమసమ్హృష్టోహతమ్మేనే చ రావణమ్ ।
తతోనిరీక్ష్యాత్మగతానిరాఘవోరణేనిమిత్తానినిమిత్తకోవిదః ।
జగామహర్షం చ పరాం చ నిర్వృతిఞ్చకారయుద్ధేహ్యధిక చ విక్రమమ్ ॥ 35 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే అష్టాధికశతతమస్సర్గః ॥
