శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అరణ్యకాణ్డమ్ ।
అథ ఏకసప్తతితమస్సర్గః ।
పురా రామ మహాబాహో మహాబలపరాక్రమ ।
రూపమాసీన్మమా చిన్త్యం త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్ ॥ 1 ॥
యథా సోమస్య శక్రస్య సూర్యస్య చ యథా వపుః ।
సోఽహం రూపమిదం కృత్వా లోకవిత్రాసనం మహత్ ॥ 2 ॥
ఋషీన్వనగతాన్రామ త్రాసయామి తతస్తతః ।
తతస్స్థూలశిరా నామ మహర్షిః కోపితో మయా ॥ 3 ॥
సఞ్చిన్వన్వివిధం వన్యం రూపేణానేన ధర్షితః ।
తేనాహముక్తః ప్రేక్ష్యైవం ఘోరశాపాభిధాయినా ॥ 4 ॥
ఏతదేవ నృశంసం తే రూపమస్తు విగర్హితమ్ ।
స మయా యాచితః క్రుద్ధశ్శాపస్యోన్తో భవేదితి ॥ 5 ॥
అభిశాపకృతస్యేతి తేనేదం భాషితం వచః ।
యదా ఛిత్త్వా భుజౌ రామస్త్వాం దహేద్విజనే వనే ॥ 6 ॥
తదా త్వం ప్రాప్స్యసే రూపం స్వమేవ విపులం శుభమ్ ।
శ్రియా విరాజితం పుత్రం దనోస్త్వం విద్ధి లక్ష్మణ ॥ 7 ॥
ఇన్ద్రకోపాదిదం రూపం ప్రాప్తమేవం రణాజిరే ।
అహం హి తపసోగ్రేణ పితామహమతోషయమ్ ॥ 8 ॥
దీర్ఘమాయుస్స మే ప్రాదాత్తతో మాం విభ్రమోఽస్పృశత్ ।
దీర్ఘమాయుర్మయా ప్రాప్తం కిం మే శక్రః కరిష్యతి ॥ 9 ॥
ఇత్యేవం బుద్ధిమాస్థాయ రణే శక్రమధర్షయమ్ ।
తస్య బాహుప్రయుక్తేన వజ్రేణ శతపర్వణా ॥ 10 ॥
సక్థినీ చైవ మూర్ధా చ శరీరే సమ్ప్రవేశితమ్ ।
స మయా యాచ్యమానస్సన్నానయద్యమసాదనమ్ ॥ 11 ॥
పితామహవచస్సత్యం తదస్త్వితి మమాబ్రవీత్ ।
అనాహారః కథం శక్తో భగ్నసక్థిశిరోముఖః ॥ 12 ॥
వజ్రేణాభిహతః కాలం సుదీర్ఘమపి జీవితుమ్ ।
ఏవముక్తస్తు మే శక్రో బాహూ యోజనమాయతౌ ॥ 13 ॥
ప్రాదాదాస్యం చ మే కుక్షౌ తీక్ష్ణదంష్ట్రమకల్పయత్ ।
సోఽహం భుజాభ్యాం దీర్ఘాభ్యాం సఙ్కృష్యాస్మిన్వనే చరాన్ ॥ 14 ॥
సింహవ్దిపమృగవ్యాఘ్రాన్ భక్షయామి సమన్తతః ।
స తు మామబ్రవీదిన్ద్రో యదా రామస్సలక్ష్మణః ॥ 15 ॥
ఛేత్స్యతే సమరే బాహూ తదా స్వర్గం గమిష్యసి ।
అనేన వపుషా రామ వనేఽస్మిన్రాజసత్తమ ॥ 16 ॥
యద్యత్పశ్యామి సర్వస్య గ్రహణం సాధు రోచయే ।
అవశ్యం గ్రహణం రామో మన్యేఽహం సముపైష్యతి ॥ 17 ॥
ఇమాం బుద్ధిం పురస్కృత్య దేహన్యాసకృతశ్రమః ।
స త్వం రామోఽసి భద్రం తే నాహమన్యేన రాఘవ ॥ 18 ॥
శక్యో హన్తుం యథాతత్త్వమేవముక్తం మహర్షిణా ।
అహం హి మతిసాచివ్యం కరిష్యామి నరర్షభ ॥ 19 ॥
మిత్రం చైవోపదేక్ష్యామి యువాభ్యాం సంస్కృతోఽగ్నినా ।
ఏవముక్తస్తు ధర్మాత్మా దనునా తేన రాఘవః ॥ 20 ॥
ఇదం జగాద వచనం లక్ష్మణస్యోపశృణ్వతః ।
రావణేన హృతా భార్యా మమ సీతా యశస్స్వినీ ॥ 21 ॥
నిష్క్రాన్తస్య జనస్థానాత్సహభ్రాత్రా యథాసుఖమ్ ।
నామమాత్రం తు జానామి న రూపం తస్య రక్షసః ॥ 22 ॥
నివాసం వా ప్రభావం వా వయం తస్య న విద్మహే ।
శోకార్తానామనాథానామేవం విపరిధావతామ్ ॥ 23 ॥
కారుణ్యం సదృశం కర్తుముపకారే చ వర్తతామ్ ।
కాష్ఠాన్యాదాయ శుష్కాణి కాలే భగ్నాని కుఞ్జరైః ॥ 24 ॥
ధక్ష్యామస్త్వాం వయం వీర శ్వభ్రే మహతి కల్పితే ।
స త్వం సీతాం సమాచక్ష్వ యేన వా యత్ర వా హృతా ॥ 25 ॥
కురు కల్యాణమత్యర్థం యది జానాసి తత్త్వతః ।
ఏవముక్తస్తు రామేణ వాక్యం దనురనుత్తమమ్ ॥ 26 ॥
ప్రోవాచ కుశలో వక్తుం వక్తారమపి రాఘవమ్ ।
దివ్యమస్తి న మే జ్ఞానం నాభిజానామి మైథిలీమ్ ॥ 27 ॥
యస్తాం జ్ఞాస్యతి తం వక్ష్యే దగ్ధస్స్వం రూపమాస్థితః ।
అదగ్ధస్య తు విజ్ఞాతుం శక్తిరస్తి న మే ప్రభో ॥ 28 ॥
రాక్షసం తం మహావీర్యం సీతా యేన హృతా తవ ।
విజ్ఞానం హి మమ భ్రష్టం శాపదోషేణ రాఘవ ॥ 29 ॥
స్వకృతేన మయా ప్రాప్తం రూపం లోకవిగర్హితమ్ ।
కిం తు యావన్న యాత్యస్తం సవితా శ్రాన్తవాహనః ॥ 30 ॥
తావన్మామవటే క్షిప్త్వా దహ రామ యథావిధి ।
దగ్ధస్త్వయాహమవటే న్యాయేన రఘునన్ధన ॥ 31 ॥
వక్ష్యామి తమహం వీర యస్తం జ్ఞాస్యతి రాక్షసమ్ ।
తేన సఖ్యం చ కర్తవ్యం న్యాయ్యవృత్తేన రాఘవ ॥ 32 ॥
కల్పయిష్యతి తే ప్రీతస్సాహాయ్యం లఘువిక్రమః ।
న హి తస్యాస్త్యవిజ్ఞాతం త్రిషు లేకేషు రాఘవ ॥ 33 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అరణ్యకాణ్డే ఏకసప్తతితమస్సర్గః ॥
