శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ ఏకోనవింశత్యధికశతతమస్సర్గః ।
ఏవముక్తాతువైదేహిపరుషంరోమహర్షణమ్ ।
రాఘవేణసరోషేణశ్రుత్వాప్రవ్యథితాఽభవత్ ॥ 1 ॥
సాతదశ్రుతపూర్వంహిజనేమహతిమైథిలీ ।
శ్రుత్వాభర్తృర్వచోరూక్షంలజ్జయావనతాభవత్ ॥ 2 ॥
ప్రవిశన్తీవగాత్రాణిస్వానిసాజనకాత్మజా ।
వాక్షరైస్స్సైఃసశల్యేవభృశమాశ్రూణ్యవర్తయత్ ॥ 3 ॥
తతోబాష్పపరిక్లిన్నమ్ప్రమార్జన్తీస్వమాననమ్ ।
శనైర్గద్గదయావాచాభర్తారమిదమబ్రవీత్ ॥ 4 ॥
కిమ్మామసదృశంవాక్యమీదృశంశ్రోత్రదారుణమ్ ।
రూక్షంశ్రావయసేవీర ప్రాకృతఃప్రాకృతమివ ॥ 5 ॥
న తథాస్మిమహాబాహో యథామామవగచ్ఛసి ।
ప్రత్యయఙ్గచ్ఛమేస్వేనచారిత్రేణైవతేశపే ॥ 6 ॥
పృథకస్త్రీణామ్ప్రచారేణజాతిన్త్వమ్పరిశఙ్కసే ।
పరిత్యజైనాంశఙ్కాన్తుయదితేఽహమ్పరీక్షితా ॥ 7 ॥
యదహఙ్గాత్రసమ్పర్శఙ్గతాస్మివిశవాప్రభో ।
కామకారో న మేతత్రదైవన్తత్రాపరాధ్యతి ॥ 8 ॥
మదధీనన్తుయత్తన్మేహృదయన్త్వయివర్తతే ।
పరాధీనేషుగాత్రేషుకిఙ్కరిష్యామ్యనీశ్వరీ ॥ 9 ॥
సహసమ్వృద్ధభావేనసంసర్గేణ చ మానద ।
యదితేఽహం న విజ్ఞాతాహతాతేనాస్మిశాశ్వతమ్ ॥ 10 ॥
ప్రేషితస్తేమహావీరోహనుమానవలోకకః ।
లఙ్కాస్థాహన్త్వయారాజన్కిన్తదా న విసర్జితా ॥ 11 ॥
ప్రత్యక్షంవానరస్యాస్యతద్వాక్యసమనన్తరమ్ ।
త్వయాసన్త్యక్తయావీరత్యక్తంస్యాజజీవితమ్మయా ॥ 12 ॥
న వృథాతేశ్రమోఽయంస్యాత్సంశయేన్యస్యజీవితమ్ ।
సుహృజ్జనపరిక్లేశో న చాయంవిపులస్తవ ॥ 13 ॥
త్వయాతునృపశార్దూలదోషమేవానువర్తతా ।
లఘునేవమనుష్యేణస్త్రీత్వమేవపురస్కృతమ్ ॥ 14 ॥
అపదేశేనజనకాదుత్పతతిర్వసుథాతలాత్ ।
మమవృత్తం చ వృత్తజ్ఞబహుతే న పురస్కృతమ్ ॥ 15 ॥
న ప్రమాణీకృతమ్పాణిర్భాల్యేమమనిపీడితః ।
మమభక్తిశ్చశీలం చ సర్వన్తేపృష్ఠతఃకృతమ్ ॥ 16 ॥
ఇతిబ్రువన్తీరుదతీబాష్పగద్గగభాషిణీ ।
ఉవాచలక్ష్మణంసీతాదీనన్ధ్యానపరాయణమ్ ॥ 17 ॥
చితామ్మేకురుసౌమిత్రేవ్యవనస్యాస్యభేషజమ్ ।
మిధ్యాపవాదోపహతానాహఞ్జీవితుముత్సహే ॥ 18 ॥
అప్రీతేనగుణైర్భర్త్రాత్యక్తాయాజనసంసది ।
యాక్షమామేగతిర్గన్తుమ్ప్రవేక్ష్యేహవ్యవాహనమ్ ॥ 19 ॥
ఏవముక్తస్తువైదేహ్యాలక్ష్మణఃపరవీరహా ।
అమర్షవశమాపన్నోరాఘవంసముదైక్షత ॥ 20 ॥
స విజ్ఞాయతతశ్ఛన్దంరామస్యాకారసూచితమ్ ।
చితాఞ్చకారసౌమిత్రిర్మతేరామస్యవీర్యవాన్ ॥ 21 ॥
నహిరామన్తదాకశ్చిత్కాలాన్తకయమోపమమ్ ।
అనునేతుమథోవక్తున్ద్రష్టుంవాప్యశకత్సుహృత్ ॥ 22 ॥
అధోముఖంస్థితంరామన్తతఃకృత్వాప్రదక్షిణమ్ ।
ఉపావర్తతవైదేహీదీప్యమానంహుతాశనమ్ ॥ 23 ॥
ప్రణమ్యదైవతేభ్యశ్చబ్రాహ్మణేభ్యశ్చమైథిలీ ।
బద్ధాఞ్జలిపుటాచేదమువాచానగిసమీపతః ॥ 24 ॥
యథామేహృదయన్నిత్యన్నాపసర్పతిరాఘవాత్ ।
తథాలోకస్యసాక్షీమాంసర్వతఃపాతుపావకః ॥ 25 ॥
యథామాంశుద్ధచరితాన్దుష్టాఞ్జానాతిరాఘవః ।
తథాలోకస్యసాక్షీమాంసర్వతఃపాతుపావకః ॥ 26 ॥
కర్మణామనసావాచాయథానాతిచరామ్యహమ్ ।
రాఘవంసర్వధర్మజ్ఞన్తథామామ్పాతుపావకః ॥ 27 ॥
ఆదిత్యోభగవాన్వాయుర్ధిశశ్చన్ద్రస్తథైవ చ ।
అహశ్చాపితథాసన్ధ్యేరాత్రిశ్చపృథివీతథఆ ॥ 28 ॥
యథాన్యేఽపివిజానన్తితథాచారిత్రసంయుతామ్ ।
ఏవముక్త్వాతువైదేహీపరిక్రమ్యహుతాశనమ్ ।
వివేశజ్వలనన్దీప్తన్నిఃశఙ్కేనాన్తరాత్మనా ॥ 29 ॥
నశ్చసుమహాంస్తత్రబాలవృద్ధసమాకులః ॥ 30 ॥
దదర్శమైథిలీన్దీప్తామ్ప్రవిశన్తీంహుతాశనమ్ ।
సాతప్తనవహేమాభాతప్తకాఞ్చనభూషణా ॥ 31 ॥
పపాతజ్వలనన్దీప్తంసర్వలోకస్యసన్నిధౌ ।
దదృశుస్తాంవిశాలాక్షీమ్పతన్తీంహవ్యవాహనమ్ ॥ 32 ॥
సీతాంసర్వాణిరూపాణిరుక్మవేదినిభాన్తదా ।
దదృశుస్తామ్మహాభాగామ్ప్రవిశన్తీంహుతాశనమ్ ॥ 33 ॥
సీతాఙ్కృత్స్నాస్త్రయోలోకాఃపుణ్యామాజ్యాహుతీమివ ।
ప్రచుక్రుశుఃస్త్రియఃసర్వాస్తాన్దృష్టవాహవ్యవాహవే ॥ 34 ॥
పతన్తీంసంస్కృతామ్మన్రన్స్సైర్వసోర్దారామివాధ్వరే ।
దదృశుస్తాన్త్రయోలోకాదేవగన్ధర్వదానవాః ॥ 35 ॥
శస్తామ్పతన్తీన్నిరయేత్రివివాద్ధేవతామివ ।
తస్యామగ్నింవిశన్త్యాన్తుహాహేతివిపులఃస్వనః ॥ 36 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే ఏకోనవింశత్యధికశతతమస్సర్గః ॥
