శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అయోధ్యాకాణ్డమ్ ।
అథ పఞ్చమస్సర్గః ।
సన్దిశ్య రామం నృపతి శ్శ్వోభావిన్యభిషేచనే ।
పురోహితం సమాహూయ వశిష్ఠమిదమబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
గచ్ఛోపవాసం కాకుత్స్థం కారయాద్య తపోధన ।
శ్రీయశోరాజ్యలాభాయ వధ్వా సహ యతవ్రతమ్ ॥ 2 ॥
తథేతి చ స రాజానముక్త్వా వేదవిదాం వరః ।
స్వయం వసిష్ఠో భగవాన్యయౌ రామనివేశనమ్ ॥ 3 ॥
ఉపవాసయితుం రామం మన్త్రవన్మన్త్రకోవిదః ।
బ్రాహ్మం రథవరం యుక్తమాస్థాయ సుదృఢవ్రతః ॥ 4 ॥
స రామభవనం ప్రాప్య పాణ్డురాభ్రఘనప్రభమ్ ।
తిస్రః కక్ష్యా రథేనైవ వివేశమునిసత్తమః ॥ 5 ॥
తమాగతమృషిం రామస్త్వరన్నివ ససమ్భ్రమః ।
మానయిష్యన్సమానార్హం నిశ్చక్రామ నివేశనాత్ ॥ 6 ॥
అభ్యేత్య త్వరమాణశ్చ రథాభ్యాశం మనీషిణః ।
తతోఽవతారయామాస పరిగృహ్య రథాత్స్వయమ్ ॥ 7 ॥
స చైనం ప్రశ్రితం దృష్ట్వా సమ్భాష్యాభిప్రసాద్య చ ।
ప్రియార్హం హర్షయన్రామమిత్యువాచ పురోహితః ॥ 8 ॥
ప్రసన్నస్తే పితా రామ యౌవరాజ్యమవాప్స్యసి ।
ఉపవాసం భవానద్య కరోతు సహ సీతయా ॥ 9 ॥
ప్రాతస్త్వామభిషేక్తా హి యౌవరాజ్యే నరాధిపః ।
పితా దశరథః ప్రీత్యా యయాతిం నహుషో యథా ॥ 10 ॥
ఇత్యుక్త్వా స తదా రామముపవాసం యతవ్రతమ్ ।
మన్త్రవత్కారయామాస వైదేహ్యా సహితం మునిః ॥ 11 ॥
తతో యథావద్రామేణ స రాజ్ఞో గురురర్చితః ।
అభ్యనుజ్ఞాప్య కాకుత్స్థం యయౌ రామనివేశనాత్ ॥ 12 ॥
సుహృద్భిస్తత్ర రామోఽపి సహాసీనః ప్రియంవదైః ।
సభాజితో వివేశాఽథ తాననుజ్ఞాప్య సర్వశః ॥ 13 ॥
హృష్టనారీనరయుతం రామవేశ్మ తదా బభౌ ।
యథా మత్తద్విజగణం ప్రఫుల్లనలినం సరః ॥ 14 ॥
స రాజభవనప్రఖ్యాత్తస్మాద్రామనివేశానాత్ ।
నిర్గత్య దదృశే మార్గం వసిష్ఠో జనసంవృతమ్ ॥ 15 ॥
బృన్దబృన్దైరయోధ్యాయాం రాజమార్గాస్సమన్తతః ।
బభూవురభిసమ్బాధాః కుతూహలజనైర్వృతాః ॥ 16 ॥
జనబృన్దోర్మిసఙ్ఘర్షహర్షస్వనవతస్తదా ।
బభూవ రాజమార్గస్య సాగరస్యేవ నిస్వనః ॥ 17 ॥
సిక్తసమ్మృష్టరథ్యా హి తదహర్వనమాలినీ ।
ఆసీదయోధ్యానగరీ సముచ్ఛ్రితగృహధ్వజా ॥ 18 ॥
తదా హ్యయోధ్యానిలయః సస్త్రీబాలాబలో జనః ।
రామాభిషేకమాకాఙ్క్షన్నాకాఙ్క్షదుదయం రవేః ॥ 19 ॥
ప్రజాలఙ్కారభూతం చ జనస్యానన్దవర్ధనమ్ ।
ఉత్సుకోఽభూజ్జనో ద్రష్టుం తమయోధ్యామహోత్సవమ్ ॥ 20 ॥
ఏవం తజ్జనసమ్బాధం రాజమార్గం పురోహితః ।
వ్యూహన్నివ జనౌఘం తం శనై రాజకులం యయౌ ॥ 21 ॥
సితాభ్రశిఖరప్రఖ్యం ప్రాసాదమధిరుహ్య సః ।
సమీయాయ నరేన్ద్రేణ శక్రేణేవ బృహస్పతిః ॥ 22 ॥
తమాగతమభిప్రేక్ష్య హిత్వా రాజాసనం నృపః ।
పప్రచ్ఛ స చ తస్మై తత్కృతమిత్యభ్యవేదయత్ ॥ 23 ॥
చైవ తదా తుల్యం సహాసీనాస్సభాసదః ।
ఆసనేభ్యస్సముత్తస్థుః పూజయన్తః పురోహితమ్ ॥ 24 ॥
గురుణా త్వభ్యనుజ్ఞాతో మనుజౌఘం విసృజ్య తమ్ ।
వివేశాన్తః పురం రాజా సింహో గిరిగుహామివ ॥ 25 ॥
తదగ్య్రవేషప్రమదాజనాకులం మహేన్ద్రవేశ్మప్రతిమం నివేశనమ్ ।
విదీపయంశ్చారు వివేశ పార్థివ శ్శశీవ తారాగణసఙ్కులం నభః ॥ 26 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే పఞ్చమస్సర్గః ॥
