శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అయోధ్యాకాణ్డమ్ ।
అథ అష్టాధికశతతమస్సర్గః ।
ఆశ్వాసయన్తం భరతం జాబాలిర్బ్రాహ్మణోత్తమః ।
ఉవాచ రామం ధర్మజ్ఞం ధర్మాపేతమిదం వచః ॥ 1 ॥
సాధు రాఘవ మాఽభూత్తే బుధ్దిరేవం నిరర్థికా ।
ప్రాకృతస్య నరస్యేవ హ్యార్యబుద్ధేర్మనస్వినః ॥ 2 ॥
కః కస్య పురుషో బన్ధుః కిమాప్యం కస్య కేనచిత్ ।
యదేకో జాయతే జన్తురేక ఏవ వినశ్యతి ॥ 3 ॥
తస్మాన్మాతా పితా చేతి రామ సజ్జేత యో నరః ।
ఉన్మత్త ఇవ స జ్ఞేయో నాస్తి కశ్చిద్ధి కస్యచిత్ ॥ 4 ॥
యథా గ్రామాన్తరం గచ్ఛన్నరః కశ్చిత్క్వచిద్వసేత్ ।
ఉత్సృజ్య చ తమావాసం ప్రతిష్ఠేతాపరేఽహని ॥ 5 ॥
ఏవమేవ మనుష్యాణాం పితా మాతా గృహం వసు ।
అవాసమాత్రం కాకుత్స్థ సజ్జన్తే నాత్ర సజ్జనాః ॥ 6 ॥
పిత్ర్యం రాజ్యం పరిత్యజ్య స నార్హసి నరోత్తమ ।
ఆస్థాతుం కాపథం దుఃఖం విషమం బహుకణ్టకమ్ ॥ 7 ॥
సమృద్ధాయామయోధ్యాయామాత్మానమభిషేచయ ।
ఏకవేణీధరా హి త్వాం నగరీ సమ్ప్రతీక్షతే ॥ 8 ॥
రాజభోగాననుభవన్మహార్హాన్పార్థివాత్మజ ।
విహర త్వమయోధ్యాయాం యథా శక్రస్త్రివిష్టపే ॥ 9 ॥
న తే కశ్చిద్ధశరథ స్త్వం చ తస్య న కశ్చన ।
అన్యో రాజా త్వమన్య స్తస్మాత్కురు యదుచ్యతే ॥ 10 ॥
బీజమాత్రం పితా జన్తో శ్శుక్లం రుధిరమేవ చ ।
సంయుక్తమృతుమన్మాత్రా పురుషస్యేహ జన్మ తత్ ॥ 11 ॥
గత స్స నృపతిస్తత్ర గన్తవ్యం యత్ర తేన వై ।
ప్రవృతతిరేషా మర్త్యానాం త్వం తు మిథ్యా విహన్యసే ॥ 12 ॥
అర్థధర్మపరా యే యే తాంస్తాఞ్ఛోచామి నేతరాన్ ।
తే హి దుఃఖమిహ ప్రాప్య వినాశం ప్రేత్య భేజిరే ॥ 13 ॥
అష్టకా పితృదైవత్యమిత్యయం ప్రసృతో జనః ।
అన్నస్యోపద్రవం పశ్య మృతో హి కిమశిష్యతి ॥ 14 ॥
యది భుక్తమిహాన్యేన దేహమన్యస్య గచ్ఛతి ।
దద్యాత్ప్రవసత శ్శ్రాద్ధం న తత్పథ్యశనం భవేత్ ॥ 15 ॥
దానసంవననా హ్యేతే గ్రన్థా మేధావిభిః కృతాః ।
యజస్వ దేహి దీక్షస్వ తపస్తప్యస్వ సన్త్యజ ॥ 16 ॥
స నాస్తి పరమిత్యేవ కురు బుద్ధిం మహామతే ।
ప్రత్యక్షం యత్తదాతిష్ఠ పరోక్షం పృష్ఠతః కురు ॥ 17 ॥
సతాం బుద్ధిం పురస్కృత్య సర్వలోకనిదర్శినీమ్ ।
రాజ్యం త్వం ప్రతిగృహ్ణీష్వ భరతేన ప్రసాదితః ॥ 18 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే అష్టాధికశతతమస్సర్గః ॥
