శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ చతురధికశతతమస్సర్గః ।
తస్యక్రుద్ధస్యవదనన్దృష్టవారామస్యధీమతః ॥ 1 ॥
సర్వభూతానివిత్రేసుఃప్రాకమ్పత చ మేదినీ ।
సింహశార్దూలాన్శైలస్సఞ్చచాలచలద్ద్రుమః ।
బభూవచాపిక్షుభితఃసముద్రఃసరితామ్పతిః ॥ 2 ॥
ఖరాశ్చఖరనిర్ఘోషాగగనేపరుషాఘనాః ।
ఔత్పాతికానినర్దన్తస్సమన్తాత్పరిచక్రముః ॥ 3 ॥
రామన్దృష్టవాసుసఙ్క్రుద్ధముత్పాతాంశ్చైవసుదారుణాన్ ।
విత్రేసుస్సర్వభూతానిరావణస్యాభవద్భయమ్ ॥ 4 ॥
విమానస్థాస్తదాదేవాగన్ధర్వాశ్చమహోరగాః ।
ఋషిదావనదైత్యాశ్చగరుత్మన్తశ్చఖేచరాః ॥ 5 ॥
దదృశుస్తేతదాయుద్ధంలోకసమ్వర్తసంస్థితమ్ ।
నానాప్రహరణైర్భీమైశ్శూరయోస్సమ్ప్రయుధ్యతోః ॥ 6 ॥
ఊచుస్సురాసురాస్సర్వేతదావిగ్రహమాగతాః ।
ప్రేక్షమాణామహర్యుద్ధంవాక్యమ్భక్త్యాప్రహృష్టవత్ ॥ 7 ॥
దశగ్రీవఞ్జయేత్యాహురసురాఃసమవస్థితాః ।
దేవారామమవోచంస్తేత్వఞ్జయేతిపునఃపునః ॥ 8 ॥
ఏతస్మిన్నన్తరేక్రోధాద్రాఘవస్య స రావణః ।
ప్రహర్తుకామోదుష్టాత్మాస్పృశన్ ప్రహరణమ్మహత్ ॥ 9 ॥
వజ్రసారమ్మహానాదంసర్వశత్రునిబర్హణమ్ ।
శైలశృఙ్గనిభైఃకూటైశ్చిత్తదృష్టిభయావహమ్ ॥ 10 ॥
సధూమమివతీక్ష్ణాగ్రంయుగాన్తాగ్నిచమోపమమ్ ।
అతిరౌద్రమనాసాద్యఙ్కాలేనాపిదురాసదమ్ ॥ 11 ॥
త్రాసనంసర్వభూతానాన్దారణమ్భేదనన్తథా ।
ప్రదీప్తమివరోషేణశూలఞ్జగ్రాహరావణః ॥ 12 ॥
తచ్ఛూలమ్పరమక్రుద్ధోమధ్యేజగ్రాహవీర్యవాన్ ।
అనేకైఃసమరేశ్శూరైరాక్షసైఃపరివారితః ॥ 13 ॥
సముద్యమ్యమహాకాయోననాదయుధిభైరవమ్ ।
సంరక్తనయనోరోషాత్స్వసైన్యమభిహర్షయన్ ॥ 14 ॥
పృథివీఞ్చాన్తరిక్షం చ దిశశ్చప్రదిశస్తథా ।
ప్రాకమ్పయత్తదాశబ్దోరాక్షసేన్ద్రస్యదారుణః ॥ 15 ॥
అతినాదస్య్యదానేనతేనతస్యదురాత్మనః ।
సర్వభూతానివిత్రేసుస్సాగరశ్చప్రచుక్షుభే ॥ 16 ॥
స గృహీత్వామహావీర్యశ్శూలన్తద్రావణోమహత్ ।
వినద్యసుమహానాదంరామమ్పరుషమబ్రవీత్ ॥ 17 ॥
శూలోఽయంవజ్రసారస్తేరామరోషాన్మయోద్యతః ।
తవభ్రాతృసహాయస్యసమ్యక్ ప్రాణాన్ హరిష్యతి ॥ 18 ॥
రక్షసామద్యశూరాణాన్నిహతానాఞ్చమూముఖే ।
త్వాన్నిహత్యరణశ్లాఘీకరోమితరసాసమమ్ ॥ 19 ॥
తిష్ఠేదానీన్నిహమనిత్వామేషశూలేనరాఘవ ।
ఏవముక్త్వా స చిక్షేపతచ్ఛూలంరాక్షసాధిపః ॥ 20 ॥
తద్రావణకరాన్ముక్తంవిద్యున్మాలాసమావృతమ్ ।
అష్టఘణ్టమ్మహానాదంవియద్గతమశోభత ॥ 21 ॥
తచ్ఛూలంరాఘవోదృష్టవాజ్వలన్తఙ్ఘోరదర్శనమ్ ।
ససర్జవిశిఖాన్రామశ్చాపమాయమ్యవీర్యవాన్ ॥ 22 ॥
ఆపతన్తంశరౌఘేణవారయామాసరాఘవః ।
ఉత్పతన్తంయుగాన్తానగిఞ్జలౌఘైరివవాసవః ॥ 23 ॥
నిర్దదాహ స తాన్బాణాన్రామకార్ముకనిఃసృతాన్ ।
రావణస్యమహాన్ శూలఃపతఙ్గానివపావకః ॥ 24 ॥
తాన్దృష్టవాభస్మసాద్భూతాన్శూలసమ్స్పర్శచూర్ణితాన్ ।
సాయకానన్తరిక్షస్థాన్ రాఘవఃక్రోధమాహరత్ ॥ 25 ॥
స తామ్మాతలినానీతాంశక్తింవాసవసమ్మతామ్ ।
జగ్రాహపరమక్రుద్ధోరాఘవోరఘునన్దనః ॥ 26 ॥
సాతోలితాబలవతాశక్తిర్ఘణ్టాకృతస్వనా ।
నభఃప్రజ్వాలయామాసయుగాన్తోల్కేవసప్రభా ॥ 27 ॥
సాక్షిప్తారాక్షసేన్ద్రస్యతస్మిన్కూలేపపాత హ ।
భిన్నఃశక్త్యామహాన్ శూలోనిపపాతహతద్యుతిః ॥ 28 ॥
నిర్భిభేదతతోబాణైర్హయానస్యమహాజవాన్ ।
రామస్త్రీక్ష్ణైర్మహావేగైర్భాణవద్భిరజిహ్మగైః ॥ 29 ॥
నిర్బిభేదోరపితదారావణన్నిశితైశ్శరైః ।
రాఘవఃపరమాయత్తోలలాటేపత్రతిభిస్త్రిభిః ॥ 30 ॥
స శరైర్భిన్నసర్వాఙ్గోగాత్రప్రసృతశోణితః ।
రాక్షసేన్ద్రస్సమూహస్థఃఫుల్లాశోకైవాబభౌ ॥ 31 ॥
స రామబాణైరతివిద్ధగాత్రోనిశాచరేన్ద్రఃక్షతజార్ద్రగాత్రః ।
జగామఖేదం చ సమాజమధ్యేక్రోధం చ చక్రేసుభృశన్తదానీమ్ ॥ 32 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే చతురధికశతతమస్సర్గః ॥
