శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అయోధ్యాకాణ్డమ్ ।
అథ ఏకోనపఞ్చాశస్సర్గః ।
రామోఽపి రాత్రిశేషేణ తేనైవ మహదన్తరమ్ ।
జగామ పురుషవ్యాఘ్రః పితురాజ్ఞామనుస్మరన్ ॥ 1 ॥
తథైవ గచ్ఛతస్తస్య వ్యపాయాద్రజనీ శివా ।
ఉపాస్య శివాం సన్ధ్యాం విషయాన్తం వ్యగాహత ॥ 2 ॥
గ్రామాన్ వికృష్టసీమాన్తాన్ పుష్పితాని వనాని చ ।
పశ్యన్నతియయౌ శీఘ్రం శనైరివ హయోత్తమైః ॥ 3 ॥
శృణ్వన్ వచో మనుష్యాణాం గ్రామసంవాసవాసినామ్ ।
రాజానం ధిగ్దశరథం కామస్య వశమాగతమ్ ॥ 4 ॥
హా నృశంసాద్య కైకేయీ పాపా పాపానుబన్ధినీ ।
తీక్ష్ణా సమ్భిన్నమర్యాదా తీక్ష్ణకర్మణి వర్తతే ॥ 5 ॥
యా పుత్రమీదృశం రాజ్ఞః ప్రవాసయతి ధార్మికమ్ ।
వనవాసే మహాప్రాజ్ఞం సానుక్రోశం జితేన్ద్రియమ్ ॥ 6 ॥
కథం నామ మహాభాగా సీతా జనకనన్దినీ ।
సదా సుఖేష్వభిరతా దుఃఖాన్యనుభవిష్యతి ॥ 7 ॥
అహో దశరథో రాజా నిస్నేహః స్వసుతం ప్రియమ్ ।
ప్రజానామనఘం రామం పరిత్యక్తుమిహేచ్ఛతి ॥ 8 ॥
ఏతా వాచో మనుష్యాణాం గ్రామసంవాసవాసినామ్ ।
శృణ్వన్నతియయౌ వీరః కోసలాన్ కోసలేశ్వరః ॥ 9 ॥
తతో వేదశ్రుతిం నామ శివవారివహాం నదీమ్ ।
ఉత్తీర్యాభిముఖః ప్రాయాదగస్త్యాధ్యుషితాం దిశమ్ ॥ 10 ॥
గత్వా తు సుచిరం కాలం తతః శీతజలాం నదీమ్ ।
గోమతీం గోయుతానూపామతరత్సాగరఙ్గమామ్ ॥ 11 ॥
గోమతీం చాప్యతిక్రమ్య రాఘవః శీఘ్రగైర్హయైః ।
మయూరహంసాభిరుతాం తతార స్యన్దికాం నదీమ్ ॥ 12 ॥
స మహీం మనునా రాజ్ఞా దత్తామిక్ష్వాకవే పురా ।
స్ఫీతాం రాష్ట్రావృతాం రామో వైదేహీమన్వదర్శయత్ ॥ 13 ॥
కదాఽహం పునరాగమ్య సరయ్వా పుష్పితే వనే ।
మృగయాం పర్యటిష్యామి మాత్రా పిత్రా చ సఙ్గతః ॥ 14 ॥
నాత్యర్థమభికాఙ్క్షామి మృగయాం సరయూవనే ।
రతిర్హ్యేషాతులా లోకే రాజర్షిగణసమ్మతా ॥ 15 ॥
రాజర్షీణాం హి లోకేఽస్మిన్ రత్యర్థం మృగయా వనే ।
కాలే కృతాం తాం మనుజైర్ఘన్వినామభికాఙ్క్షితామ్ ॥ 16 ॥
స తమధ్వానమైక్ష్వాకస్సూతం మధురయా గిరా ।
తం తమర్థమభిప్రేత్య యయౌ వాక్యముదీరయన్ ॥ 17 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే ఏకోనపఞ్చాశస్సర్గః ॥
