శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే బాలకాణ్డమ్ ।
అథ పఞ్చచత్వారింశస్సర్గః ।
విశ్వామిత్రవచశ్శ్రుత్వా రాఘవ స్సహలక్ష్మణః ।
విస్మయం పరమం గత్వా విశ్వామిత్రమథాబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
అత్యద్భుతమిదం బ్రహ్మన్ కథితం పరమం త్వయా ।
గఙ్గావతరణం పుణ్యం సాగరస్యాపి పూరణమ్ ॥ 2 ॥
తస్య సా శర్వరీ సర్వా సహ సౌమిత్రిణా తదా ।
జగామ చిన్తయానస్య విశ్వామిత్రకథాం శుభామ్ ॥ 3 ॥
తతః ప్రభాతే విమలే విశ్వామిత్రం మహామునిమ్ ।
ఉవాచ రాఘవో వాక్యం కృతాహ్నికమరిన్దమః ॥ 4 ॥
గతా భగవతీ రాత్రిశ్శ్రోతవ్యం పరమం శ్రుతమ్ ।
క్షణభూతేవ నౌ రాత్రి స్సమ్వృత్తేయం మహాతపః ॥ 5 ॥
ఇమాం చిన్తయతస్సర్వాం నిఖిలేన కథాం తవ ।
తరామ సరితాం శ్రేష్ఠాం పుణ్యాం త్రిపథగాం నదీమ్ ॥ 6 ॥
నౌరేషా హి సుఖాస్తీర్ణా ఋషీణాం పుణ్యకర్మణామ్ ।
భగవన్తమిహ ప్రాప్తం జ్ఞాత్వా త్వరితమాగతా ॥ 7 ॥
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా రాఘవస్య మహాత్మనః ।
సన్తారం కారయామాస సర్షిసఙ్ఘ స్సరాఘవః ॥ 8 ॥
ఉత్తరం తీరమాసాద్య సమ్పూజ్యర్షిగణం తదా ।
గఙ్గాకూలే నివిష్టాస్తే విశాలాం దదృశుః పురీమ్ ॥ 9 ॥
తతో మునివరస్తూర్ణం జగామ సహ రాఘవః ।
విశాలాం నగరీం రమ్యాం దివ్యాం స్వర్గోపమాం తదా ॥ 10 ॥
అథ రామో మహాప్రాజ్ఞో విశ్వామిత్రం మహామునిమ్ ।
పప్రచ్ఛ ప్రాఞ్జలిర్భూత్వా విశాలాముత్తమాం పురీమ్ ॥ 11 ॥
కతరో రాజవంశోఽయం విశాలాయాం మహామునే ।
శ్రోతుమిచ్ఛామి భద్రం తే పరం కౌతూహలం హి మే ॥ 12 ॥
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా రామస్య మునిపుఙ్గవః ।
ఆఖ్యాతుం తత్సమారేభే విశాలస్య పురాతనమ్ ॥ 13 ॥
శ్రూయతాం రామ శక్రస్య కథాం కథయతశ్శుభామ్ ।
అస్మిన్ దేశే తు యద్వృత్తం తదపి శృణు రాఘవ ॥ 14 ॥
పూర్వం కృతయుగే రామ దితేః పుత్రా మహాబలాః ।
అదితేశ్చ మహాభాగ వీర్యవన్తస్సుధార్మికాః ॥ 15 ॥
తతస్తేషాం నరశ్రేష్ఠ బుద్ధిరాసీన్మహాత్మనామ్ ।
అమరా అజరాశ్చైవ కథం స్యామ నిరామయాః ॥ 16 ॥
తేషాం చిన్తయతాం రామ బుద్ధిరాసీన్మహాత్మనామ్ ।
క్షీరోదమథనం కృత్వా రసం ప్రాప్స్యామ తత్ర వై ॥ 17 ॥
తతో నిశ్చిత్య మథనం యోక్త్రం కృత్వా చ వాసుకిమ్ ।
మన్థానం మన్దరం కృత్వా మమన్థురమితౌజసః ॥ 18 ॥
అథ వర్షసహస్రేణ యోక్త్రసర్పశిరాంసి చ ।
వమన్త్యతి విషం తత్ర దదంశుర్దశనైశ్శిలాః ॥ 19 ॥
ఉత్పపాతాగ్నిసఙ్కాశం హాలాహలమహావిషమ్ ।
తేన దగ్ధం జగత్సర్వం సదేవాసురమానుషమ్ ॥ 20 ॥
అథ దేవా మహాదేవం శఙ్కరం శరణార్థినః ।
జగ్ముః పశుపతిం రుద్రం త్రాహి త్రాహీతి తుష్టువుః ॥ 21 ॥
ఏవముక్తస్తతో దేవైర్దేవదేవేశ్వరః ప్రభుః ।
ప్రాదురాసీత్తతోఽత్రైవ శఙ్ఖచక్రధరో హరిః ॥ 22 ॥
ఉవాచైనం స్మితం కృత్వా రుద్రం శూలభృతం హరిః ।
దైవతైర్మథ్యమానే తు యత్పూర్వం సముపస్థితమ్ ॥ 23 ॥
త్వదీయంహి సురశ్రేష్ఠ సురాణామగ్రజోఽసి యత్ ।
అగ్రపూజామిమాం మత్వా గృహాణేదం విషం ప్రభో ॥ 24 ॥
ఇత్యుక్త్వా చ సురశ్రేష్ఠస్తత్రైవాన్తరధీయత ।
దేవతానాం భయం దృష్టవాశ్రుత్వా వాక్యం తు శార్ఙ్గిణః ।
హాలాహలవిషం ఘోరం స జగ్రాహామృతోపమమ్ ॥ 25 ॥
దేవాన్విసృజ్య దేవేశో జగామ భగవాన్ హరః ।
తతో దేవాసురాస్సర్వే మమన్థూ రఘునన్దన ॥ 26 ॥
ప్రవివేశాథ పాతాలం మన్థానః పర్వతోఽనఘ ।
తతో దేవాస్సగన్ధర్వాస్తుష్టువుర్మధుసూదనమ్ ॥ 27 ॥
త్వం గతిః సర్వభూతానాం విశేషేణ దివౌకసామ్ ।
పాలయాస్మాన్మహాబాహో గిరిముద్ధర్తుమర్హసి ॥ 28 ॥
ఇతి శ్రుత్వా హృషీకేశః కామఠం రూపమాస్థితః ।
పర్వతం పృష్ఠతః కృత్వా శిశ్యే తత్రోదధౌ హరిః ॥ 29 ॥
పర్వతాగ్రే తు లోకాత్మా హస్తేనాక్రమ్య కేశవః ।
దేవానాం మధ్యతః స్థిత్వా మమన్థ పురుషోత్తమః ॥ 30 ॥
అథ వర్షసహస్రేణ సదణ్డస్సకమణ్డలుః ।
పూర్వం ధన్వన్తరిర్నామ అప్సరాశ్చ సువర్చసః ॥ 31 ॥
అప్సు నిర్మథనాదేవ రసాస్తస్మాద్వరస్త్రియః ।
ఉత్పేతుర్మనుజశ్రేష్ఠ తస్మాదప్సరసోఽభవన్ ॥ 32 ॥
షష్టిః కోట్యోఽభవంస్తాసాం అప్సరాణాం సువర్చసామ్ ।
అసఙ్ఖ్యేయాస్తు కాకుత్స్థ యాస్తాసాం పరిచారికాః ॥ 33 ॥
న తాస్స్మ పరిగృహ్ణన్తి సర్వే తే దేవదానవాః ।
అప్రతిగ్రహణాత్తాశ్చ సర్వాస్సాధారణాస్స్మృతాః ॥ 34 ॥
వరుణస్య తతః కన్యా వారుణీ రఘునన్దన ।
ఉత్పపాత మహాభాగా మార్గమాణా పరిగ్రహమ్ ॥ 35 ॥
దితేః పుత్రా న తాం రామ జగృహుర్వరుణాత్మజామ్ ।
అదితేస్తు సుతా వీర జగృహుస్తామనిన్దితామ్ ॥ 36 ॥
అసురాస్తేన దైతేయాస్సురాస్తేనాదితేస్సుతాః ।
హృష్టాః ప్రముదితాశ్చాసన్ వారుణీగ్రహణాత్సురాః ॥ 37 ॥
ఉచ్చైశ్శ్రవా హయశ్రేష్ఠో మణిరత్నం చ కౌస్తుభమ్ ।
ఉదతిష్ఠన్నరశ్రేష్ఠ తథైవామృతముత్తమమ్ ॥ 38 ॥
అథ తస్య కృతే రామ మహానాసీత్కులక్షయః ।
అదితేస్తు తతః పుత్రా దితేః పుత్రానసూదయన్ ॥ 39 ॥
ఏకతోఽభ్యాగమన్ సర్వే హ్యసురా రాక్షసైస్సహ ।
యుద్ధమాసీన్మహాఘోరం వీర త్రైలోక్యమోహనమ్ ॥ 40 ॥
యదా క్షయం గతం సర్వం తదా విష్ణుర్మహాబలః ।
అమృతం సోఽహరత్త్తూర్ణం మాయామాస్థాయ మోహినీమ్ ॥ 41 ॥
యే గతాఽభిముఖం విష్ణుమక్షయం పురుషోత్తమమ్ ।
సమ్పిష్టాస్తే తదా యుద్ధే విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా ॥ 42 ॥
అదితేరాత్మజా వీరా దితేః పుత్రాన్నిజఘ్నిరే ।
తస్మిన్ ఘోరే మహాయుద్ధే దైతేయాదిత్యయోర్భృశమ్ ॥ 43 ॥
నిహత్య దితిపుత్రాంశ్చ రాజ్యం ప్రాప్య పురన్దరః ।
శశాస ముదితో లోకాన్ సర్షిసఙ్ఘాన్ సచారణాన్ ॥ 44 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే బాలకాణ్డే పఞ్చచత్వారింశస్సర్గః ॥
