శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే అయోధ్యాకాణ్డమ్ ।
అథ చతురశీతితమస్సర్గః ।
తతో నివిష్టాం ధ్వజినీం గఙ్గామన్వాశ్రితాం నదీమ్ ।
నిషాదరాజో దృష్ట్వైవ జ్ఞాతీన్సన్త్వరితోఽఽబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
మహతీయమితస్సేనా సాగరాభా ప్రదృశ్యతే ।
నాస్యాన్తమధిగచ్ఛామి మనసాపి విచిన్తయన్ ॥ 2 ॥
యథా తు ఖలు దుర్బుద్ధిర్భరత స్స్వయమాగతః ।
స ఏష హి మహాకాయః కోవిదారధ్వజో రథే ॥ 3 ॥
బన్ధయిష్యతి వా దాశానథవాఽస్మాన్వధిష్యతి ।
అథ దాశరథిం రామం పిత్రా రాజ్యాద్వివాసితమ్ ॥ 4 ॥
సమ్పన్నాం శ్రియమన్విచ్ఛన్స్తస్య రాజ్ఞ స్సుదుర్లభామ్ ।
భరతః కైకయీపుత్రో హన్తుం సమధిగచ్ఛతి ॥ 5 ॥
భర్తాచైవ సఖాచైవ రామో దాశరథిర్మమ ।
తస్యార్థకామాస్సన్నద్ధా గఙ్గాఽనూపే ప్రతిష్ఠత ॥ 6 ॥
తిష్ఠన్తు సర్వే దాశాశ్చ గఙ్గామన్వాశ్రితా నదీమ్ ।
బలయుక్తా నదీరక్షా మాంసమూలఫలాశనాః ॥ 7 ॥
నావాం శతానాం పఞ్చానాం కైవర్తానాం శతం శతమ్ ।
సన్నద్ధానాం తథా యూనాం తిష్ఠన్త్విత్యభ్యచోదయత్ ॥ 8 ॥
యదాఽఽదుష్టస్తు భరతో రామస్యేహ భవిష్యతి ।
సేయం స్వస్తిమతీ సేనా గఙ్గామద్య తరిష్యతి ॥ 9 ॥
ఇత్యుక్త్వోపాయనం గృహ్య మత్స్యమాంసమధూని చ ।
అభిచక్రామ భరతం నిషాదాధిపతిర్గుహః ॥ 10 ॥
తమాయాన్తం తు సమ్ప్రేక్ష్య సూతపుత్రః ప్రతాపవాన్ ।
భరతాయాఽచచక్షేఽథ వినయజ్ఞో వినీతవత్ ॥ 11 ॥
ఏష జ్ఞాతిసహస్రేణ స్థపతిః పరివారితః ।
కుశలో దణ్డకారణ్యే వృద్ధో భ్రాతుశ్చ తే సఖా ॥ 12 ॥
తస్మాత్పశ్యతు కాకుత్స్థ త్వాం నిషాదాధిపో గుహః ।
అసంశయం విజానీతే యత్ర తౌ రామలక్ష్మణౌ ॥ 13 ॥
ఏతత్తు వచనం శ్రుత్వా సుమన్త్రాద్భరత శ్శుభమ్ ।
ఉవాచ వచనం శీఘ్రం గుహః పశ్యతు మామితి ॥ 14 ॥
లబ్ధ్వాఽభ్యనుజ్ఞాం సంహృష్టో జ్ఞాతిభిః పరివారితః ।
ఆగమ్య భరతం ప్రహ్వో గుహో వచనమబ్రవీత్ ॥ 15 ॥
నిష్కుటశ్చైవ దేశోఽయం వఞ్చితాశ్చాపి తే వయమ్ ।
నివేదయామస్తే సర్వే స్వకే దాసకులే వస ॥ 16 ॥
అస్తి మూలం ఫలఞ్చైవ నిషాదైస్సముపాహృతమ్ ।
ఆర్ద్రం చ మాంసం శుష్కం చ వన్యం చోచ్చావచం మహత్ ॥ 17 ॥
ఆశంసే స్వాశితా సేనా వత్స్యతీమాం విభావరీమ్ ।
అర్చితో వివిధైః కామై శ్శ్వ స్ససైన్యో గమిష్యసి ॥ 18 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే చతురశీతితమస్సర్గః ॥
