శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ సప్తచత్వారింశస్సర్గః ।
ప్రతిప్రవిష్టేలఙ్కాయాఙ్కృతార్థేరావణాత్మజే ।
రాఘవమ్పరివార్యార్తురక్షుర్వానరర్షభాః ॥ 1 ॥
హనుమానఙ్గదోనీలఃసుషేణఃకుముదోనలః ।
గజోగవాక్షోగవయశ్శరభోగన్ధమాదనః ॥ 2 ॥
జామ్బవానృషభఃసున్దోరమ్భఃశతవలిఃపృథుః ।
వ్యూఢానీకాశ్చయత్తాశ్చద్రుమానాదాయసర్వతః ॥ 3 ॥
వీక్షమాణాదిశస్సర్వాస్తిర్యగూర్ధ్వఞ్చవానరాః ।
తృణేష్వపిచచేష్టత్సురాక్షసాఇతిమేనిరే ॥ 4 ॥
రావణశ్చాపిసమ్హృష్టోవిసృజ్యేన్ద్రజితంసుతమ్ ।
అజుహావతతస్సీతాక్షిణీరాక్షసీస్తదా ॥ 5 ॥
రాక్షస్యస్త్రిజటాచైవశాసనాత్సముపస్థితాః ।
తాఉవాచతతోహృష్టోరాక్షసీరాక్షసాధమః ॥ 6 ॥
హతావిన్ద్రజితాఖ్యాతవైదేహ్యారామలక్ష్మణౌ ।
పుష్పకన్తత్సమారోప్యదర్శయధ్వంహతౌరణే ॥ 7 ॥
యదాశ్రయాదవష్టబ్ధామాముపతిష్ఠతి ।
సోఽస్యాభర్తాసహభ్రాత్రానిహతోరణమూర్ధని ॥ 8 ॥
నిర్విశఙ్కానిరుద్విగ్నానిరపేక్షాచమైథిలీ ।
మాముపస్థాస్యతేసీతాసర్వాభరణభూషితా ॥ 9 ॥
అద్యకాలవశమ్ప్రాప్తంరణేరామంసలక్ష్మణమ్ ।
అవేక్ష్యవినివృత్తాసాచాన్యాఙ్గతిమపశ్యతీ ॥ 10 ॥
నిరపేక్షావిశాలాక్షీమాముపస్థాస్యతేస్వయమ్ ।
తస్యతద్వచనంశ్రుత్వారావణస్యదురాత్మనః ॥ 11 ॥
రాక్షస్యస్తాస్తథేత్యుక్త్వాజగ్ముర్వైయత్రపుష్పకమ్ ।
తతఃపుష్పకమాదాయరాక్షస్యోరావణాజ్ఞయా ॥ 12 ॥
అశోకవనికాస్థాన్తామ్మైథిలీంసముపానయన్ ।
తామాదాయతురాక్షస్యోభర్తృశోకపరాజితామ్ ॥ 13 ॥
సీతామారోపయామాసుర్విమానమ్పుష్పకన్తదా ।
తతఃపుష్పకమారోప్యసీతాన్త్రిజటయాసహ ॥ 14 ॥
జగ్ముర్దర్శయితున్తస్యైరాక్షస్యోరామలక్ష్మణౌ ।
రావణోఽకారయల్లఙ్కామ్పతాకాధ్వజమాలినీమ్ ॥ 15 ॥
ప్రాఘోషయతహృష్టశ్చలఙ్కాయాంరాక్షసేశ్వరః ।
రాఘవోలక్ష్మణశ్చైవహతావిన్ద్రజితారణే ॥ 16 ॥
విమానేనాపిగత్వాతుసీతాత్రిజటయాసహ ।
దదర్శవానరాణాన్తుసర్వంసైన్యన్నిపాతితమ్ ॥ 17 ॥
ప్రహృష్టమనసశ్చాపిదదర్శపిశితాశనాన్ ।
వానరాంశ్చాతిదుఃఖార్తాన్రామలక్ష్మణపార్శ్వతః ॥ 18 ॥
తతస్సీతాదదర్శోభౌశయానౌశరతల్పగౌ ।
లక్ష్మణఞ్చాపిరామఞ్చవిసఞ్జ్ఞౌశరపీడితౌ ॥ 19 ॥
విధ్వస్తకవచౌవీరౌవిప్రవిద్ధశరాసనౌ ।
సాయకైచశిన్నసర్వాఙ్గౌశరస్తమ్బమయౌక్షితౌ ॥ 20 ॥
తౌదృష్టవాభ్రాతరౌతత్రప్రవీరౌపురుషర్షభౌ ।
శయానౌపుణ్డరీకాక్షౌకుమారావివపావకీ ॥ 21 ॥
శరతల్పగతౌవీరౌతథాభూతానరర్షభౌ ।
దుఃఖార్తాకరుణంసీతాసుభృశంవిలలాపహ ॥ 22 ॥
భర్తారమనవద్యాఙ్గీలక్ష్మణఞ్చాసితేక్షణా ।
ప్రేక్ష్యపాంసుషుచేష్టన్తౌరురోదజనకాత్మజా ॥ 23 ॥
సబాష్పశోకాభిహతాసమీక్ష్యతౌభ్రాతరౌదేవసమప్రభావౌ ।
వితర్కయన్తీనిధనన్తయోస్సాదుఃఖాన్వితావాక్యమిదఞ్జగాద ॥ 24 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే సప్తచత్వారింశస్సర్గః ॥
