శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ సప్తపఞ్చాశస్సర్గః ।
అకమ్పనవధంశ్రుత్వాక్రుద్ధోవైరాక్షసేశ్వరః ।
కిఞ్చిదదీనముఖశ్చాపిసచివాంస్తానుదైక్షత ॥ 1 ॥
సతుధ్యాత్వాముహూర్తన్తుమన్త్రిభిస్సంవిచార్యచ ।
తతస్తురావణఃపూర్వదివసేరాక్షసాధిపః ॥ 2 ॥
పురీమ్పరియయౌలఙ్కాంసర్వగుల్మానవేక్షితుమ్ ।
తాంరాక్షసగణైర్గుప్తాఙ్గుల్మైర్బహుభిరావృతామ్ ॥ 3 ॥
దదర్శనగరీంలఙ్కామ్పతాకాధ్వజమాలినీమ్ ।
రుద్ధాన్తునగరీన్దృష్టవారావణోరాక్షసేశ్వరః ॥ 4 ॥
ఉవాచాత్మహితఙ్కాలేప్రహస్తంయుద్ధకోవిదమ్ ।
పురస్యోపనివిష్టస్యసహసాపీడితస్యవా ॥ 5 ॥
నాన్యంయుద్ధాత్ప్రపశ్యామిమోక్షంయుద్ధవిశారద ।
అహంవాకుమ్భకర్ణోవాత్వంవాసేనాపతిర్మమ ॥ 6 ॥
ఇన్ద్రజిద్వానికుమ్భోవావహేయుర్భారమీదృశమ్ ।
సత్వమ్బలమతశ్శీఘ్రమాదాయపరిగృహ్యచ ॥ 7 ॥
విజయాయాభినిర్యాహియత్రసర్వేవనౌకసః ।
నిర్యాణాయాదేవతేనూనఞ్చపలాహరివాహినీ ॥ 8 ॥
నర్దతాంరాక్షసేన్ద్రాణాంశ్రుత్వానాదన్ద్రవిష్యతి ।
చపలాహ్యవినీతాశ్చచలచిత్తాశ్చవానరాః ॥ 9 ॥
నసహిష్యన్తితేనాదంసింహనాదమివద్విపాః ।
విద్రుతేచబలేతస్మిన్ రామఃసౌమిత్రిణాసహ ॥ 10 ॥
అవశస్తేనిరాలమ్బఃప్రహస్తవశమేష్యతి ।
ఆపత్సంశయితాశ్రేయోనాత్రనిస్సంశయీకృతా ॥ 11 ॥
ప్రతిలోమానులోమంవాయద్వానోమన్యసేహితమ్ ।
రావణేనైవముక్తస్తుప్రహస్తోవాహినీపతిః ॥ 12 ॥
రాక్షసేన్ద్రమువాచేదమసురేన్ద్రమివోశనా ।
రాజన్మన్త్రితపూర్వన్నఃకుశలైస్సహమన్త్రిభిః ॥ 13 ॥
వివాదశ్చాపినోవృత్తస్సమవేక్ష్యపరస్పరమ్ ।
ప్రదానేనతుసీతాయాఃశ్రేయోవ్యవసితమ్మయా ॥ 14 ॥
అప్రదానేపునర్యుద్ధన్దృష్టమేత్తథైవనః ।
సోఽహన్దానైశ్చమానైశ్చసతతమ్పూజితస్త్వయా ॥ 15 ॥
సాన్త్వైశ్చవివిధైఃకాలేకిన్నకుర్యాంహితన్తవ ।
నహిమేజీవితంరక్ష్యమ్పుత్రదారధనానిచ ॥ 16 ॥
త్వమ్పశ్యమాఞ్జుహూషన్తన్త్వదర్థేజీవితంయుధి ।
ఏవముక్త్వాతుభర్తారంరావణంవాహినీపతిః ॥ 17 ॥
ఉవాచేదమ్బలాధ్యక్షాన్ప్రహస్తఃపురతఃస్థితాన్ ।
మేశీఘ్రంరాక్షసానామ్మహాద్బలమ్ ॥ 18 ॥
మద్భాణాబ్దావేగేనహతానాంశనిచరణాజిరే ।
అద్యహృష్యన్తుమాంసాదాఃపక్షిణఃకాననౌకసామ్ ॥ 19 ॥
ఇత్యుక్తాస్తేప్రహస్తేనబలాధ్యక్షాః కృతత్వరాః ।
బలముద్యోజయామాసుస్తస్మిన్రాక్షసమన్దిరే ॥ 20 ॥
సాబభూవముహూర్తేననిగ్మర్నానావిధాయుధైః ।
లఙ్కారాక్షసవీరైస్తైర్గజైరివసమాకులా ॥ 21 ॥
హుతాశనన్తర్పయతామ్బ్రాహ్మణాంశ్చనమస్యతామ్ ।
ఆజ్యగన్ధప్రతివహఃసురభిర్మారుతోవవౌ ॥ 22 ॥
స్రజశ్చవివిధాకారాజగృహుస్త్వభిమన్త్రితాః ।
సఙ్గ్రామసజ్జాఃసమ్హృష్టాధరాయన్రాక్షసాస్తదా ॥ 23 ॥
సధనుష్కాఃకవచినోవేగాదాప్లుత్యరాక్షసాః ।
రావణమ్ప్రేక్ష్యరాజానమ్ప్రహస్తమ్పర్యవారయన్ ॥ 24 ॥
అథామన్త్ఱ్యతురాజానమ్భేరీమాహత్యభైరవామ్ ।
ఆరురోహరథంయుక్తఃప్రహస్తస్సజ్జకల్పితమ్ ॥ 25 ॥
హయైర్మహాజవైర్యుక్తంసమ్యక్సూతసుసంయతమ్ ।
మహాజలదనిర్ఘోషంసాక్షాచ్చన్ద్రార్కభాస్వరమ్ ॥ 26 ॥
ఉరగధ్వజదుర్ధర్షంసువరూథంస్వవస్కరమ్ ।
సువర్ణజాలసంయుక్తమ్ప్రహసన్తమివశ్రియా ॥ 27 ॥
తతస్తంరథమాస్థాయరావణార్పితశాసనః ।
లఙ్కాయానిర్యయౌతూర్ణమ్బలేనమహతావృతః ॥ 28 ॥
తతోదున్ధుభినిర్ఘోషఃపర్జన్యనినదోపమః ।
వాదిత్రాణాఞ్చనినదఃపూరయన్నివమేదినీమ్ ॥ 29 ॥
శుశ్రువేశఙ్ఖశబ్దశ్చప్రయాతేవాహినీపతౌ ।
నినదన్తస్స్వరాన్ఘోరాన్రాక్షసాజగ్మురగ్రతః ॥ 30 ॥
భీమరూపామహాకాయాఃప్రహస్తస్యపురస్సరాః ।
నరాన్తకఃకుమ్భహనుర్మహానాదస్సమున్నతః ॥ 31 ॥
ప్రహస్తసచివాహ్యేతేనిర్యయుఃపరివార్యతమ్ ।
వ్యూఢేనేవసుఘోరేణపూర్వద్వారాత్సనిర్యయౌ ॥ 32 ॥
గజయూథనికాశేనబలేనమహతావృతః ।
సాగరప్రతిమౌఘేనవృతస్తేనబలేనసః ॥ 33 ॥
ప్రహస్తోనిర్యయౌక్రుద్ధఃకాలాన్తకయమోపమః ।
తస్యనిర్యాణఘోషేణరాక్షసానాఞ్చనర్దతామ్ ॥ 34 ॥
లఙ్కాయాంసర్వభూతానివినేదుర్వికృతైస్స్వరైః ।
వ్యభ్రమాకాశమావిశ్యమాంసశోణితభోజనాః ॥ 35 ॥
మణ్డలాన్యపసవ్యానిఖగాశ్చక్రూరథమ్ప్రతి ।
సమ్నత్యఃపావకజ్వాలాఃశివాఘోరావవాశిరే ॥ 36 ॥
అన్తరిక్షాత్పపాతోల్కావాయుశ్చపరుషంవనౌ ।
అన్యోన్యమభిసంరబ్ధాగ్రహాశ్చనచకాశిరే ॥ 37 ॥
మేఘాశ్చఖరనిర్ఘోషారథస్యోపరిరక్షసః ।
వవృషంరుధిరఞ్చాస్యసిషిచుశ్చపురస్సరాన్ ॥ 38 ॥
కేతుర్మూర్ధనిగృధ్రోఽస్యనిలీనోదక్షిణాముఖః ।
తుదన్నుభయతఃపార్శ్వంసమగ్రామహరత్ప్రభామ్ ॥ 39 ॥
సారథేర్భహుశశ్చాస్యసఙ్గ్రామమవగాహతః ।
ప్రతోదోన్యపతద్ధస్తాత్సూతస్యహయసాదినః ॥ 40 ॥
నిర్యాణశ్రీశ్చయాఽస్యాసీద్భాస్వరావసుదుర్లభాః ।
సాననాశముహూర్తేనసమేచస్ఖలితాహయాః ॥ 41 ॥
ప్రహస్తన్త్వభినిర్యాన్తమ్ప్రఖ్యాతబలపౌరుషమ్ ।
యుధినానాప్రహరణాకపిసేనాఽభ్యవర్తత ॥ 42 ॥
అథఘోషస్సుతుములోహరీణాంసమజాయత ।
వృక్షానారుజతాఞ్చైవగుర్వీరాగృహ్ణతాంశిలాః ॥ 43 ॥
నదతాంరాక్షసానాఞ్చవానరాణాఞ్చగర్జతామ్ ।
ఉభేప్రముదితేసైన్యేరక్షోగణవనౌకసామ్ ॥ 44 ॥
వేగితానాంసమర్థానామన్యోన్యవధకాఙ్ క్షిణామ్ ।
పరస్పరఞ్చాహ్వయతాన్నినాద్శూయతేమహాన్ ॥ 45 ॥
తతఃప్రహస్తఃకపిరాజవాహినీమభిప్రతస్థేవిజయాయదుర్మతిః ।
వివృద్ధవేగంశ్చవివేశతాఞ్చమూంయథాముమూర్షుశ్శలభోవిభావసుమ్ ॥ 46 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే సప్తపఞ్చాశస్సర్గః ॥
