శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ షడశీతితమస్సర్గః ।
అథతస్యామవస్థాయాంలక్ష్మణంరావణానుజః ।
పరేషామహితంవాక్యమర్థసాధకమబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
యదేతద్రాక్షసానీకమ్మేఘశ్యామంవిలోక్యతే ।
ఏతదాయోధ్యతాంశీఘ్రఙ్కపిభిపాదపాయుధైః ॥ 2 ॥
అస్యానీకస్యమహతోభేదనేయతలక్ష్మణ ।
రాక్షసేన్ద్రసుతోఽప్యత్రభిన్నేదృశ్యోభవిష్యతి ॥ 3 ॥
సత్వమిన్ద్రాశనిప్రఖ్యైఃశరైరవకిరన్పరాన్ ।
అభిద్రవాశుయావద్వైనైతత్కర్మసమాప్యతే ॥ 4 ॥
జ హివీరదురాత్మానమ్మాయాపరమధార్మికమ్ ।
రావణిఙ్క్రూరకర్మాణంసర్వలోకభయావహమ్ ॥ 5 ॥
విభీషణవచ్శ్రుత్వాలక్ష్మణశ్శుభలక్షణః ।
వవర్షశరవర్షాణిరాక్షసేన్ద్రసుతమ్ప్రతి ॥ 6 ॥
ఋక్షాఃశాఖామృగాశ్చైవద్రుమద్రినఖయోధినః ।
అభ్యధావన్తసహితాస్తదనీకమవస్థితమ్ ॥ 7 ॥
రాక్షసాశ్చశితైర్భాణైరసిభిశ్శక్తితోమరైః ।
ఉద్యదైససం వర్తన్తసమరేకపిసైన్యజిఘాంసవః ॥ 8 ॥
స సమ్ప్రహారస్తుములఃసఞ్జజ్ఞేకపిరక్షసామ్ ।
శబ్దేనమహతాలఙ్కాన్నాదయన్వైసమన్తతః ॥ 9 ॥
శస్త్రశ్చవివిధాకారైశ్శితైర్బాణైశ్చపాదపైః ।
ఉద్యతైర్గిరిశృఙ్గైశ్చఘోరైరాకాశమావృతమ్ ॥ 10 ॥
తేరాక్షసావానరేషువికృతాననబాహవః ।
నివేశయన్తఃశస్త్రాణిచక్రుస్తేసుమహద్భయమ్ ॥ 11 ॥
తథైవసకలైర్వృక్షైర్గిరిశృఙ్గైశ్చవానరాః ।
అభిజఘ్నుజఘ్నుశ్చసమరేరాక్షసర్షభాన్ ॥ 12 ॥
ఋక్షవానరముఖ్యైశ్చమహాకాయైర్మహాబలైః ।
రక్షసాంయుధ్యమానానామ్మహద్భయమజాయత ॥ 13 ॥
స్వమనీకంవిషణ్ణన్తుశ్రుత్వాశత్రుభిరర్దితమ్ ।
ఉదతిష్ఠతదుర్దర్షః స కర్మణ్యననుష్ఠితే ॥ 14 ॥
వృక్షాన్ధకారాన్నిర్గమ్యజాతక్రోధః స రావణిః ।
ఆరురోహరథంసజ్జమ్పూర్వయుక్తంసుసంయతమ్ ॥ 15 ॥
స భీమకార్ముకధరఃకాలమేఘసమప్రభః ।
రక్తాస్యనయనోకృద్ధోమభౌమృత్యురివాన్తకః ॥ 16 ॥
దృష్టవైవతురథస్థన్తమ్పర్యవర్తతతద్బలమ్ ।
రక్షసామ్భీమవేగానాంలక్ష్మణేనయుయుత్సతామ్ ॥ 17 ॥
తస్మిన్ కాలేతుహనూమానుద్యమ్యసుదురాసదమ్ ।
ధరణీధరసఙ్కాశోమహావృక్షమరిన్దమః ॥ 18 ॥
స రాక్షసానాన్తత్సైన్యఙ్కాలాగ్నిరివనిర్దహన్ ।
చకారబహుభిర్వక్షైర్నిఃసఞ్జ్ఞంయుధివానరః ॥ 19 ॥
విధ్వంసన్తన్తరసాదృష్టవైవపవనాత్మజమ్ ।
రాక్షసానాంసహస్రాణిహనూమన్తమవాకిరన్ ॥ 20 ॥
శితశూలధరాశ్శూలైరసిభిశ్చాసిపాణయః ।
శక్తిహస్తాశ్చభిశ్శక్తిపట్టసైః పట్టసాయుధాః ॥ 21 ॥
పరిఘైశ్చగదాభిశ్చకున్తైశ్చశుభదర్శనైః ।
శతశశ్చశతఘ్నీభిరాయసైరపిముద్గరైః ॥ 22 ॥
ఘోరైఃపరశుభిశ్చైవభిదనిపాలైశ్చరాక్షసాః ।
ముష్టిభిర్వజ్రకల్పైశ్చతలైరశనిసన్నిభైః ॥ 23 ॥
అభిజఘ్నుఃసమాసాద్యసమన్తాత్పర్వతోపమమ్ ।
తేషామపి చ సఙ్గ్రుద్ధశ్చకారకదనమ్మహత్ ॥ 24 ॥
స దదర్శకపిశ్రేష్ఠమచలోపమమిన్ద్రజిత్ ।
సూదమానమసన్త్రస్తమమిత్రాన్ పవనాత్మజమ్ ॥ 25 ॥
స సారథిమువాచేదంయాహియత్రైషవానరః ।
క్షయమేవహినఃకుర్యాద్రాక్షసాముపేక్షితః ॥ 26 ॥
ఇత్యుక్తస్సారథిస్తేనయయౌయత్ర న మారుతిః ।
వహన్ పరమదుర్ధర్షంస్థితమిన్ద్రజితంరథే ॥ 27 ॥
సోఽభ్యుపేత్యశరాన్ఖఙ్గాన్పట్టసాసిపరశ్వధాన్ ।
అభ్యవర్షతదుర్ధర్షఃకపిమూర్థనిరాక్షసః ॥ 28 ॥
తానిశస్త్రాణిఘోరాణిప్రతిగృహ్య స మారుతిః ।
రోషేణమహతావిష్టోవాక్యఞ్చేదమువాచ హ ॥ 29 ॥
యుధ్యస్వయదిశూరోఽసిరావణాత్మజదుర్మతే ।
వాయుపుత్రంసమాసాద్య న జీవన్ ప్రతియాస్యసి ॥ 30 ॥
బాహుభ్యాంసమ్ప్రతియుధ్యస్వయదిమేద్వన్ద్వమాహవే ।
వేగంసహస్వదుర్బుద్ధేతతస్త్వంరక్షసాంవరః ॥ 31 ॥
హనూమన్తఞ్జిఘాంసన్తంసముద్యతశరాసనమ్ ।
రావణాత్మజమాచష్టే లక్ష్మణాయ విభీషణః ॥ 32 ॥
యస్సవాసవనిర్జేతారావణస్యాత్మసమ్భవః ।
స ఏషరథమాస్థాయహనూమన్తఞ్జిఘాంసతి ॥ 33 ॥
తమప్రతిమసంస్థానైశ్శరైశ్శత్రునివారణైః ।
జీవితాన్తకరైర్ఘోరైఃసౌమిత్రేరావణిఞ్జహి ॥ 34 ॥
ఇత్యేవముక్తస్తుతదామహాత్మావిభీషణేనారివిభీషణేన ।
దదర్శతమ్పర్వతసన్నికాశంరథస్థితమ్భీమబలన్దురాసదమ్ ॥ 35 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే షడశీతితమస్సర్గః ॥
