శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ తృతీయస్సర్గః ।
సుగ్రీవస్యవచశ్శ్రుత్వాహేతుమత్పరమార్థవత్ ।
ప్రతిజగ్రాహకాకుత్స్థోహనూమన్తమథాబ్రవీత్ ॥ 1 ॥
తపసాసేతుబన్ధేనసాగరోచ్ఛోషణేనచ ।
సర్వథాసుసమర్థోఽస్మిసాగరస్యాస్యలఙ్ఘనే ॥ 2 ॥
కతిదుర్గాణిదుర్గాయాలఙ్కాయాబ్రూహితానిమే ।
జ్ఞాతుమిచ్ఛామితత్సర్వన్దర్శనాదివవానర ॥ 3 ॥
బలస్యపరిమాణఞ్చద్వారదుర్గక్రియామపి ।
గుప్తికర్మచలఙ్కాయారక్షసాంసదనానిచ ॥ 4 ॥
యథాసుఖంయథావచ్ఛలఙ్కాయామసిదృష్టవాన్ ।
సర్వమాచక్ష్వతత్త్వేనసర్వథాకుశలోహ్యసి ॥ 5 ॥
శ్రుత్వారామస్యవచనంహనుమాన్మారుతాత్మజః ।
వాక్యంవాక్యవిదాంశ్రేష్ఠోరామమ్పునరథాబ్రవీత్ ॥ 6 ॥
శ్రూయతాంసర్వమాఖ్యాస్యేదుర్గకర్మవిధానతః ।
గుప్తాపురీయథాలఙ్కారక్షితాచయథాబలైః ॥ 7 ॥
రాక్షసాశ్చయథాస్నిగ్ధారావణస్యచతేజసా ।
పరాంసమృద్ధింలఙ్కాయాస్సాగరస్యచభీమతామ్ ॥ 8 ॥
విభాగఞ్చబలౌఘస్యనిర్దేశంవాహనస్యచ ।
ఏవముక్త్వాకపిశ్రేష్ఠఃకథయామాసతత్త్వవితః ॥ 9 ॥
హృష్టప్రముదితాలఙ్కామత్తద్విపసమాకులా ।
మహతీరథసమ్పూర్ణారక్షోగణసమాకులా ॥ 10 ॥
దృఢబద్ధకవాటానిమహాపరిఘవన్తిచ ।
ద్వారాణివిపులాన్యస్యాశ్చత్వారిసుమహాన్తిచ ॥ 11 ॥
తత్రేషూపలయన్త్రాణిబలవన్తిమహాన్తిచ ।
ఆగతమ్పరసైన్యన్తైస్తత్రప్రతినివార్యతే ॥ 12 ॥
ద్వారేషుసంస్కృతాభీమాఃకాలాయసమయాశ్శితాః ।
శతశోరచితావీరైశ్శతఘ్నయోరక్షసాఙ్గణై ॥ 13 ॥
సౌవర్ణస్తుమహాంస్తస్యాఃప్రాకారోదుష్ప్రధర్షణః ।
మణీవిద్రుమవైదూర్యముక్తావిరచితాన్తరః ॥ 14 ॥
సర్వతశ్చమహాభీమాశ్శీతతోయవహాశ్శుభాః ।
అగాధాగ్రాహవత్యశ్చపరిఖామీనసేవితా ॥ 15 ॥
ద్వారేషుతాసాఞ్చత్వారస్సఙ్క్రమాఃపరమాయతాః ।
యన్త్రైరుపేతాబహుభిర్మహద్భిర్గృహపఙ్క్తిభిః ॥ 16 ॥
త్రాయన్తేసఙ్క్రమాస్తత్రపరసైన్యాగతేసతి ।
యన్త్రైస్తైరవకీర్యన్తేపరిఖాసుసమన్తతః ॥ 17 ॥
ఏకస్త్వకమ్ప్యోబలవాన్సఙ్క్రమస్సుమహాదృఢః ।
కాఞ్చనై ర్బహుభిస్స్తమ్భైర్వేదికాభిశ్చశోభితః ॥ 18 ॥
స్వయమ్ప్రకృతిమాపన్నోయుయుత్సూరామ రావణః ।
ఉత్థితశ్చాప్రమత్తశ్చబలానామనుదర్శనే ॥ 19 ॥
లఙ్కాపునర్నిరాలమ్బాదేవదుర్గాభయావహా ।
నాదేయమ్పార్వతంవాన్యఙ్కృత్రిమఞ్చచతుర్విధమ్ ॥ 20 ॥
స్థితాపారేసముద్రస్యదూరపారస్యరాఘవ ।
నౌపథోపిశ్చనాస్త్యత్రనిరాదేశశ్చసర్వశః ॥ 21 ॥
శైలాగ్రేరచితాదుర్గాసాపురైర్దేవపురోపమా ।
వాజివారణాసమ్పూర్ణాలఙ్కాపరమదుర్జయా ॥ 22 ॥
పరిఖాశ్చశతఘ్నయశ్చయన్త్రాణివివిధానిచ ।
శోభయన్తిపురీంలఙ్కాంరావణస్యదురాత్మనః ॥ 23 ॥
అయుతంరక్షసామత్రపూర్వద్వారంసమాశ్రితమ్ ।
శూలహస్తాదురాధర్షాస్సర్వేఖఙ్గాగ్రయోధినః ॥ 24 ॥
నియుతంరక్షసామత్రదక్షిణద్వారమాశ్రితమ్ ।
చతురఙ్గేణసైన్యేనయోధాస్తత్రాప్యనుత్తమాః ॥ 25 ॥
ప్రయుతంరక్షసామత్రపశ్చిమద్వారమాశ్రితమ్ ।
చర్మఖఙ్గధరాస్సర్వేతథాసర్వాస్త్రకోవిదాః ॥ 26 ॥
న్యర్బుదంరక్షసామత్రాప్యుత్తరద్వారమాశ్రితమ్ ।
రథినశ్చాశ్వవాహాశ్చకులపుత్త్రాస్సుపూజితాః ॥ 27 ॥
శతశోఽథసహస్రాణిమధ్యమంస్కన్ధమాశ్రితాః ।
యాతుధానాదురాధర్షాస్సాగ్రకోటిశ్చరక్షసామ్ ॥ 28 ॥
తేమయాసఙ్క్రమాభగ్నాఃపరిఖాశ్చావపూరితాః ।
దగ్ధాచనగరీలఙ్కాప్రాకారాశ్చావసాదితాః ॥ 29 ॥
బలైకదేశఃక్షపితోరాక్షసానామ్మహాత్మనామ్ ।
యేనకేనతుమార్గేణతరామవరుణాలయమ్ ।
హతేతినగరీలఙ్కావానరైరవధార్యతామ్ ॥ 30 ॥
అఙ్గదోద్వివిదోమైన్దోజామ్బవాన్పనసోఽనలః ।
నీలస్సేనాపతిశ్చేవబలశేషేణకిన్తవ ॥ 31 ॥
ప్లవమానాహిగత్వాతాంరావణస్యమహాపురీమ్ ॥ 32 ॥
సపర్వతవనామ్భిత్త్వాసఖాతాఞ్చసప్రతోరణామ్ ।
సప్రాకారాంసభవనామానయిష్యన్తిరాఘవ ॥ 33 ॥
ఏవమాజ్ఞాపయక్షిప్రమ్బలానాంసర్వసఙ్గ్రహమ్ ।
ముహూర్తేనతుయుక్తేనప్రస్థానమభిరోచయ ॥ 34 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే తృతీయస్సర్గః ॥
