శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ పఞ్చాధికశతతమస్సర్గః ।
స తేనతుతదాక్రోధాత్కాకుత్స్థేనార్దితోరణే ।
రావణస్సమరశ్లాఘిమహాక్రోధాముపాగమత్ ॥ 1 ॥
స దీప్తనయనోరోషాచ్చాపమాయామ్యవీర్యవాన్ ।
అభ్యర్దయత్సుసఙ్కృద్ధోరాఘవమ్పరమాహవే ॥ 2 ॥
రామ రామ మహాబాహో శృణు గుహ్యం సనాతనమ్ ।
యేన సర్వానరీన్వత్స సమరే విజయిష్యసే ॥ 3 ॥
పూరితఃశరజాలేనధనుర్ముక్తేనసమ్యుగే ।
మహాగిరిరివాకమ్ప్యఃకాకుత్స్థో న ప్రకమ్పతే ॥ 4 ॥
స శరైశ్శరజాలానివారయన్ సమరేస్థితః ।
గభస్తీనివసూర్యస్యప్రతిజగ్రాహవీర్యవాన్ ॥ 5 ॥
తతశ్శరసహస్రాణిక్షిప్రహస్తోనిశాచరః ।
నిజఘానోరసిక్రుద్ధోరాఘవస్యమహాత్మనః ॥ 6 ॥
సర్వదేవాత్మకో హ్యేష తేజస్వీ రశ్మిభావనః ।
ఏష దేవాసురగణాన్ లోకాన్ పాతి గభస్తిభిః ॥ 7 ॥
శరాభిఘాతసమ్రబ్దఃసోఽభిజగ్రాహసాయకాన్ ।
కాకుత్స్థః సుమహాతేజాయుగాన్తాదిత్యతేజసః ॥ 8 ॥
తతోఽన్యోన్యంసుసమ్రబ్ధౌతావుభౌరామరావణౌ ।
శరాన్ధకారేసమరేనోపలక్ష్యతాన్తదా ॥ 9 ॥
తతఃక్రోధసమావిష్టోరామోదశరథాత్మజః ।
ఉవాచరావణంవీరఃప్రహస్యపరుషంవచః ॥ 10 ॥
మమభార్యాజనస్థానాదజ్ఞానాద్రాక్షసాధమ ।
హృతాతేవివశాయస్మాత్తస్మాత్త్వన్నాసివీర్యవాన్ ॥ 11 ॥
మయావిరహితాన్దీనాంవర్తమానామ్మహావనే ।
వైదేహీమ్ప్రసభంహృత్వాశూరోఽహమితిమన్యసే ॥ 12 ॥
స్త్రీషుశూరవినాథాసుపరదారాభిమర్శక ।
కృత్వాకాపురుషఙ్కర్మశూరోఽహమితిమన్యసే ॥ 13 ॥
భిన్నమర్యాదనిర్లజ్జ చారిత్రేష్వనవస్థిత ।
దర్పాన్మృత్యుముపాదాయశూరోఽహమితిమన్యసే ॥ 14 ॥
శూరేణధనదభ్రాత్రాబలైఃసముదితేన చ ।
శ్లాఘనీయమ్మహత్కర్మయశస్యం చ కృతన్త్వయా ॥ 15 ॥
ఉత్సేకానాభిపన్నస్యగర్హితస్యాహితస్య చ ।
కర్మణఃప్రాప్నుహీదానాన్తస్యాద్యసుమహత్ఫలమ్ ॥ 16 ॥
శూరోఽహమితిచాత్మానమవగచ్ఛసిదుర్మతే ।
నైవలజ్జాస్తితేసీతాఞ్చౌరవద్వృపకర్షతః ॥ 17 ॥
యదిమత్సన్నిధౌసీతాధర్షితాస్యాత్త్వయాబలాత్ ।
భ్రాతరన్తుఖరమ్పశ్యేస్తదామత్సాయకైర్హతః ॥ 18 ॥
దిష్ట్యాసిమమదుష్టాత్మశ్చక్షుర్విషయమాగతః ।
అద్యత్వాంసాయకైస్తీక్ష్ణైర్నయామియమసాదనమ్ ॥ 19 ॥
అద్యతేమచ్ఛరైశ్చిన్నంశిరోజ్వలితకుణ్డలమ్ ।
క్రవ్యాదావ్యపకర్షన్తువికీర్ణంరణపాంసుషు ॥ 20 ॥
నిపత్యోరసిగృధ్రాస్తేక్షితౌక్షిప్తస్యరావణ ।
పిబన్తురుధిరన్తర్షాద్బాణశల్యాన్తరోత్థితమ్ ॥ 21 ॥
నాశయత్యేష వై భూతం తదేవ సృజతి ప్రభుః ।
పాయత్యేష తపత్యేష వర్షత్యేష గభస్తిభిః ॥ 22 ॥
ఇత్యేవం స వదన్వీరోరామశ్శత్రునిబర్హణః ।
రాక్షసేన్ద్రంసమీపస్థంశరవర్షైరవాకిరత్ ॥ 23 ॥
బభూవద్విగుణంవీర్యమ్బలంహర్షశ్చసంయుగే ।
రామస్యాస్త్రబలఞ్చైవశత్రోర్నిధనకాఙ్క్షిణః ॥ 24 ॥
ప్రాదుర్భభూవురస్త్రాణిసర్వాణివిదితాత్మనః ।
ప్రహర్షాచ్చమహాతేజాశ్శీఘ్రహస్తతరోఽభవత్ ॥ 25 ॥
శుభాన్యేతానిచిహ్నానివిజ్ఞాయాత్మగతానిసః ।
భూయఏవార్దయద్రామోరావణంరాక్షసాన్తకృత్ ॥ 26 ॥
హరీణాఞ్చాశ్మనికరైశ్శరవర్షాచ్చరాఘవాత్ ।
హన్యమానోదశగ్రీవోవిఘూర్ణహృదయోఽభవత్ ॥ 27 ॥
యదా చ శస్త్రన్నారేభే న చకర్షశరాసనమ్ ।
నాస్యప్రత్యకరోవదీర్యంవిక్లబేనాన్తరాత్మనా ॥ 28 ॥
క్షిప్తాఃశ్చాశుశరాస్తేనశస్త్రాణివివిధాని చ ।
మరణార్థాయవర్తన్తేమృత్యుకాలోఽభ్యవర్తత ॥ 29 ॥
సూతస్తురథనేతాస్యతదవస్థన్నిరీక్ష్యతమ్ ।
శనైర్యుద్ధాసమ్భ్రాన్తోరథన్తస్యాపవాహయత్ ॥ 30 ॥
రథం చ తస్యాథజవేనసాథిర్నివార్యభీమఞ్జలదస్వనన్తదా ।
జగామభీత్యాసమరాన్మహీపతిన్నిరస్తవీర్యమ్పతితంసమీక్ష్య ॥ 31 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే పఞ్చాధికశతతమస్సర్గః ॥
