శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ పఞ్చవింశస్సర్గః ।
సబలేసాగరన్తీర్ణేరామేదశరథాత్మజే ।
అమాత్యౌరావణశ్రీమానబ్రవీచ్ఛుకసారణౌ ॥ 1 ॥
సమగ్రంసాగరన్తీర్ణన్దుస్తరంవానరమ్బలమ్ ।
అభూతపూర్వంరామేణసాగరేసేతుబన్ధనమ్ ॥ 2 ॥
సాగరేసేతుబన్దన్తునశ్రద్దధ్యాఙ్కథఞ్చన ।
అవశ్యఞ్చాపిసఙ్ ఖ్యేయన్తన్మయావానరమ్బలమ్ ॥ 3 ॥
భవన్తౌవానరంసైన్యమ్ప్రవిశ్యానుపలక్షితౌ ।
పరిమాణఞ్చవీర్యఞ్చయేచముఖ్యాఃప్లవఙ్ఘమాః ॥ 4 ॥
మన్త్రిణోయేచరామస్యసుగ్రీవస్యచసమ్మతాః ।
యేపూర్వమభివర్తన్తేయేచశూరాఃప్లవఙ్గమాః ॥ 5 ॥
సచసేతుర్యథాబద్ధస్సాగరేసలిలార్ణవే ।
నివేశఞ్చయధాతేషాంవానరాణామ్మహాత్మనామ్ ॥ 6 ॥
రామస్యవ్యవసాయఞ్చవీర్యమ్ప్రహరణానిచ ।
లక్ష్మణస్యచవీర్యన్తత్త్వతోజ్ఞాతుమర్హథః ॥ 7 ॥
కశ్చసేనాపతిస్తేషాంవానరాణామ్మహౌజసామ్ ।
తచ్చజ్ఞాత్వాయథాతత్త్వంశీఘ్రమగన్తుమర్హథః ॥ 8 ॥
ఇతిప్రతిసమాదిష్టౌరాక్షసౌశుకసారణౌ ।
హరిరూపధరౌవీరౌప్రవిష్టౌవానరమ్బలమ్ ॥ 9 ॥
తతస్తద్వానరంసైన్యమచిన్త్యంరోమహర్షణమ్ ।
సఙ్ ఖ్యాతున్నాధ్యగచ్ఛేతాన్తదాతౌశుకసారణౌ ॥ 10 ॥
సంస్థితమ్పర్వతాగ్రేషునిర్దరేషుగుహాసుచ ।
సముద్రస్యచతీరేషువనేషూపవనేషుచ ॥ 11 ॥
తరమాణఞ్చతీర్ణఞ్చతర్తుకామఞ్చసర్వశః ।
నివిష్టన్నివిశ్చైవభీమనాదమ్మహాబలమ్ ॥ 12 ॥
తద్బలార్ణవమక్షోభ్యన్దదృశాతేనిశాచరౌ ।
తౌదదర్శమహాతేజాఃప్రతిచ్ఛన్నౌచవిభీషణః ।
ఆచచక్షేఽథరామాయగృహీత్వాశుకసారణౌ ॥ 13 ॥
తస్యైమౌరాక్షసేన్ద్రస్యమన్త్రిణౌశుకసారణౌ ।
లఙ్కాయస్సమనుప్రాప్తౌచారౌపరపురఞ్జయః ॥ 14 ॥
తౌదృష్టవావ్యథితౌరామన్నిరాశౌజీవితేతథా ।
కృతాఞ్జలిపుటౌభీతౌవచనఞ్చేదమూచతుః ॥ 15 ॥
ఆవామిహాగతౌసౌమ్య రావణప్రహితావుభౌ ।
పరిజ్ఞాతుమ్బలంసర్వన్తవేదంరఘునన్దనః ॥ 16 ॥
తయోస్తద్వచనంశ్రుత్వారామోదశరథాత్మజః ।
అబ్రవీత్ప్రహసన్వాక్యంసర్వభూతహితేరతః ॥ 17 ॥
యదిదృష్టమ్బలంసర్వంవయంవాసుపరిక్షితాః ।
యథోక్తంవాకృతఙ్కార్యఛన్దతఃప్రతిగమ్యతామ్ ॥ 18 ॥
అథకిఞ్చిదదృష్టంవాభూయస్తద్ద్రష్టుమర్హథః ।
విభీషణోవాకాత్స్నర్యేనభూయస్సన్దర్శయిష్యతి ॥ 19 ॥
నచేదఙ్గ్రహణమ్ప్రాప్యభేత్తవ్యఞ్జీవితమ్ప్రతి ।
న్యస్తశస్త్రౌగృహతౌవానదూతౌవధమర్హతః ॥ 20 ॥
ప్రచ్ఛమానౌవిముఞ్చైతౌచారౌరాత్రిఞ్చరావుభౌ ।
శత్రుపక్షస్యసతతంవిభీషణః వికర్షిణౌ ॥ 21 ॥
ప్రవిశ్యనగరీంలఙ్కామ్భవద్ భ్యాన్ధనదానుజః ।
వక్తవ్యోరక్షసాంరాజాయథోక్తంవచనమ్మమ ॥ 22 ॥
యద్బలఞ్చసమాశ్రిత్యసీతామ్మేహృతవానపి ।
తద్దర్శయయథాకామంససైన్యస్సహబాన్ధవః ॥ 23 ॥
శ్వఃకాల్యేనగరీంలఙ్కాంసప్రాకారాంసతోరణామ్ ।
రక్షసఞ్చబలమ్పశ్యశరైర్విధ్వంసితమ్మయా ॥ 24 ॥
క్రోధమ్భీమమహమ్మోక్ష్యేససైన్యేత్వయిరావణః ।
శ్వఃకాల్యేవజ్రవాన్వజ్రన్దానవేష్వివవాసవః ॥ 25 ॥
ఇతిప్రతిసమాదిష్టౌరాక్షసౌశుకసారణౌ ॥ 26 ॥
జయేతిప్రతినన్ద్యైతౌరాఘవన్ధర్మవత్సలమ్ ।
ఆగమ్యనగరీంలఙ్కామబ్రూతాంరాక్షసాధిపమ్ ॥ 27 ॥
విభీషణగృహీతౌతువధార్తౌరాక్షసేశ్వరః ।
దృష్టవాధర్మాత్మనాముక్తౌరామేణామితతేజసా ॥ 28 ॥
ఏకస్థానగతాయత్రచత్వారఃపురుషర్షభాః ।
లోకపాలసమాశ్శూరాఃకృతాస్త్రాదృఢవిక్రమా ॥ 29 ॥
రామో దాశరథిః శ్రీమామ్ల్ లక్ష్మణః చ విభీషణః ।
సుగ్రీవః చ మహాతేజా మహాఇన్ద్ర సమ విక్రమః ॥ 30 ॥
ఏతేశక్తాఃపురీలఙ్కాంసప్రాకారాంసతోరణామ్ ।
ఉత్పాట్యసఙ్క్రమయితుంసర్వేతిష్ఠన్తువానరాః ॥ 31 ॥
యాదృశ్యన్తస్యరామస్యరూపమ్ప్రహరణానిచ ।
వధిష్యతిపురీంలఙ్కామేకస్తిష్ఠన్తుతేత్రయః ॥ 32 ॥
రామలక్ష్మణగుప్తాసాసుగ్రీవేణచవాహినీ ।
బభూవదుర్దర్షతరాసర్వైరపిసురాసురైః ॥ 33 ॥
ప్రహృష్టరూపాధ్వజినీవనౌకసామ్ ।
మహాత్మనాం సమ్ప్రతియోద్ధుమిచ్ఛతామ్ ।
అలంవిరోధేనశమోవిధీయతామ్ప్రదీయతాన్దాశరథాయమైదిలీ ॥ 34 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే పఞ్చవింశస్సర్గః ॥
