శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ పఞ్చనవతితమస్సర్గః ।
తానితానిసహస్రాణిసారోహాణాం చ వాజినామ్ ।
రథానాన్త్వగ్నివర్ణానాంసధ్వజానాంసహస్రశః ॥ 1 ॥
రాక్షసానాంసహస్రాణిగదాపరిఘయోధినామ్ ।
కాఞ్చనధ్వజచిత్రాణాంశూరాణాఙ్కామరూపిణామ్ ॥ 2 ॥
నిహతానిశరైర్దీస్తీక్ష్ణైస్తప్తకాఞ్చనభూషణైః ।
రావణేనప్రయుక్తానిరామేణాక్లిష్టకర్మణా ॥ 3 ॥
దృష్టవాశ్రుత్వా చ సమ్భ్రాన్తాహతశేషానిశాచరాః ।
రాక్షసీశ్చసమాగమ్యదీనాశ్చిన్తాపరిప్లుతాః ॥ 4 ॥
విధవాహతపుత్రాశ్చక్రోశన్త్యోహతబాన్దవాః ।
రాక్షస్యఃసహసఙ్గమ్యదుఃఖార్తాఃపర్యదేవయన్ ॥ 5 ॥
కథంశూర్పణఖావృద్ధాకరాలానిర్ణతోదరీ ।
ఆససాదవనేరామఙ్కన్దర్పమివరూపిణమ్ ॥ 6 ॥
సుకుమారమ్మహాసత్త్వంసర్వభూతహితేరతమ్ ।
తన్దృష్టవాలోకనిన్ద్యాసాహీనరూపాప్రకామితా ॥ 7 ॥
కథంసర్వగుణైర్హీనాగుణవన్తమ్మహౌజసమ్ ।
సుముఖన్దుర్ముఖీరామఙ్కామయామాసరాక్షసీ ॥ 8 ॥
జనస్యాస్యాల్పభాగ్యత్వాద్వలినీశ్వేతమూర్ధజా ।
అకార్యమపహాస్యం చ సర్వలోకవిగర్హితమ్ ॥ 9 ॥
రాక్షసానాంవినాశాయదూషణస్యఖరస్య చ ।
చకారాప్రతిరూపాసారాఘవస్యప్రధర్షణమ్ ॥ 10 ॥
తన్నిమిత్తమిదంవైరంరావణేనకృతమ్మహత్ ।
వధాయసీతాసాసీతాదశగ్రీవేణరక్షసా ॥ 11 ॥
న చ సీతాన్దశగ్రీవఃప్రాప్నోతిజనకాత్మజామ్ ।
బద్ధమ్బలవతావైరమక్షయంరాఘవేణ చ ॥ 12 ॥
వైదేహీమ్ప్రార్థయానన్తంవిరాధమ్ప్రేక్షయరాక్షసమ్ ।
హతమేకేనరామేణపర్యాప్తన్తన్నిదర్శనమ్ ॥ 13 ॥
చతుర్ధశసహస్రాణిరక్షసామ్భీమకర్మణామ్ ।
నిహతానిజనస్థానేశరైరగ్నిశిఖోపమైః ॥ 14 ॥
ఖరశ్చనిహతఃసఙ్ఖ్యేదూషణస్త్రిశిరాస్తథా ।
శరైరాదితసఙ్కాశైఃపర్యాప్తన్తన్నిదర్శనమ్ ॥ 15 ॥
హతోయోజనబాహుశ్చకబన్దోరుదిరాశనః ।
క్రోధాన్నాదన్నదన్ సోఽథపర్యాప్తన్తన్నిదర్శనమ్ ॥ 16 ॥
జఘానబలినంరామస్సహస్రనయనాత్మజమ్ ।
వాలినమ్మేరుసఙ్కాశమ్పర్యాప్తన్తన్నిదర్శనమ్ ॥ 17 ॥
ఋష్యమూకేవసంశ్చైవదీనోభగ్నమనోరథః ।
సుగ్రీవఃప్రాపితోరాజ్యమ్పర్యాప్తన్తన్నిదర్శనమ్ ॥ 18 ॥
ధర్మార్థసహితంవాక్యంసర్వేషాంరక్షసాంహితమ్ ।
యుక్తంవిభీషణేనోక్తమ్మోహత్తస్య న రోచతే ॥ 19 ॥
విభీషణవచఃకుర్యాద్యదిస్మధనదానుజః ।
శ్మశానభూతాదుఃఖార్తానేయంలఙ్కాభవిష్యతి ॥ 20 ॥
కుమ్భకర్ణంహతంశ్రుత్వారాఘవేణమహాబలమ్ ।
అతికాయం చ దుర్మర్షంలక్ష్మణేనహతన్తదా ॥ 21 ॥
ప్రియఞ్చేన్ద్రజితమ్పుత్రంరావణోనావబుధ్యతే ।
మమపుత్రోమమభ్రాతామమభర్తారణేహతః ॥ 22 ॥
ఇత్యేషశ్రూయతేశబ్దోరాక్షసీనాఙ్కులేకులే ।
రథశ్చాశ్వాశ్చనాగాశ్చహతాఃశతసహస్రశః ॥ 23 ॥
రణేరామేణశూరేణహతాశ్చాపిపదాతయః ।
రుద్రోవాయదివావిష్ణుర్మహేన్ద్రోవాశతక్రతుః ॥ 24 ॥
హన్తినోరామరూపేణయదివాస్వయమన్తకః ।
హతప్రవీరారామేణనిరాశాజీవితేవయమ్ ॥ 25 ॥
అపశ్య్నత్యోభయస్యాన్తమనాథావిలపామహే ।
రామహస్తాద్ధశగ్రీవశ్శూరోదత్తమహావరః ॥ 26 ॥
ఇదమ్భయమ్మహాఘోరంసముత్పన్నం న బుధ్యతే ।
తం న దేవా న గన్ధర్వా న పిశాచా న రాక్షసాః ॥ 27 ॥
ఉపసృష్టమ్పరిత్రాతుంశక్తారామేణసమ్యుగే ।
త్పతాశ్చాపిదృశ్యన్తేరావణస్యరణేరణే ॥ 28 ॥
కథయన్తిహిరామేణరావణస్యనిబర్హణమ్ ।
పితామహేనప్రీతేనదేవదానవరాక్షసైః ॥ 29 ॥
రావణస్యాభయన్దత్తమ్మనుష్యేభ్యో న యాచితమ్ ।
తదిదమ్మానుషమ్మన్యేప్రాప్తన్నిఃసంశయమ్భయమ్ ॥ 30 ॥
జీవితాన్తకఙ్ఘోరంరక్షసాంరావణస్య చ ।
పీడ్యమానాస్తుబలినావరదానేనరక్షసా ॥ 31 ॥
దీప్స్సైస్తపోభిర్విబుధాఃపితామహమపూజయన్ ।
దేవతానాంహితార్థాయమహాత్మావైపితామహః ॥ 32 ॥
ఉవాచదేవతాఃసర్వాఇదన్తుష్టోమహద్వచః ।
అద్యప్రభృతిలోకాంస్త్రీన్ సర్వేదానవరాక్షసాః ॥ 33 ॥
భయేనప్రావృతానిత్యంవిచరిష్యన్తిశాశ్వతమ్ ।
దైవతైస్తుసమాగమ్యసర్వైశ్చేన్ద్రపురోగమైః ॥ 34 ॥
వృషధ్వజస్త్రిపురహామహాదేవఃప్రసాదితః ।
ప్రసన్నస్తుమహాదేవోదేవానేతద్వచోఽబ్రవీత్ ॥ 35 ॥
ఉత్పత్స్యతిహితార్థంవోనారీరక్షఃక్షయావహా ।
ఏషాదేవైఃప్రయుక్తాతుక్షుద్యథాదానవాన్ పురా ॥ 36 ॥
భక్షయిష్యతినఃసీతారాక్షసఘ్నీసరావణాన్ ।
రావణస్యాపనీతేనదుర్వినీతస్యదుర్మతేః ॥ 37 ॥
అయన్నిష్టానకోఘోరంశోకేనసమభిప్లుతః ।
తన్న పశ్యామహేలోకేయోనఃశరణదోభవేత్ ॥ 38 ॥
రాఘవేణోపసృష్టానాం కాలేనేవ యుగక్షయే ।
నాస్తినఃశరణఙ్కశ్చిద్భయేమహతితిష్ఠతామ్ ॥ 39 ॥
దావాగ్నివేష్టితానాంహికరేణూనాంయథావనే ।
ప్రాప్తకాలఙ్కృతన్తేనపౌలస్త్యేనమహాత్మనా ॥ 40 ॥
యతఏవమ్భయన్దృష్టన్తమేవశరణఙ్గతః ।
ఇతీవసర్వారజనీచరస్త్రియఃపరస్పరంసమ్పరిరభ్యబాహుభిః ।
విషేదురార్తాతిభయాభిపీడితావినేదురుచ్చైశ్చతదాసుదారుణమ్ ॥ 41 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే పఞ్చనవతితమస్సర్గః ॥
