శ్రీమద్వాల్మీకీయ రామాయణే యుద్ధకాణ్డమ్ ।
అథ ద్వాశీతితమస్సర్గః ।
శ్రుత్వాతుభీమనిర్హ్రాదంశక్రాశనిసమస్వనమ్ ।
వీక్షమాణాదిశస్సర్వాదుద్రువుర్వానరర్షభాః ॥ 1 ॥
తానువాచతతఃసర్వాన్హనుమాన్ మారుతాత్మజః ।
విషణ్ణవదనాన్దీనాంస్త్రస్తాన్విద్రవతఃపృథక్ ॥ 2 ॥
కస్మాద్విషణ్ణవదనావిద్రవధ్వమ్ప్లవఙ్గమాః ।
త్యక్తయుద్ధసముత్సాహాశ్శూరత్వఙ్క్వనువోగతమ్ ॥ 3 ॥
పృష్ఠతోఽనువ్రజధ్వమ్మామగ్రతోయన్తమాహవే ।
శూరైరనిజనోపేతైరయుక్తంహినివర్తితుమ్ ॥ 4 ॥
ఏవముక్తాస్సుసఙ్క్రుద్ధావాయుపుత్రేణధీమతా ।
శైలశృఙ్గాన్ ద్రుమాంశ్చవజగృహుర్హృష్టమానసాః ॥ 5 ॥
అభిపేతుశ్చగర్జన్తోరాక్షసాన్వానరర్షభాః ।
పరివార్యహనూమన్తమన్వయుశ్చమహాహవే ॥ 6 ॥
స తైర్వానరముఖ్యైస్తు హనూమాన్సర్వతో వృతః ।
హుతాశన ఇవార్చిష్మానదహచ్ఛత్రువాహినీమ్ ॥ 7 ॥
స రాక్షసానాఙ్కదనఞ్చకారసుమహాకపిః ।
వృతోవానరసైన్యేనకాలాన్తకయోమోపమః ॥ 8 ॥
స తుకోపేనచావిష్టఃశోకేన చ మహాకపిః ।
హనూమాన్రావణిరథేమహతీమ్పాతయచ్ఛిలామ్ ॥ 9 ॥
తామాపతన్తీన్దృష్టవైవరథస్సారథినాతదా ।
విధేయాశ్వసమాయుక్తోవిదూరమపవాహితః ॥ 10 ॥
తమిన్ద్రజితమప్రాప్యరథస్థంసహసారథిమ్ ।
వివేశధరణీమ్భిత్త్వాసాశిలావ్యర్థముద్యతా ॥ 11 ॥
పతితాయాంశిలాయాన్తువ్యథితారక్షసాఞ్చమూః ।
నిపతన్త్యా చ శిలయారాక్షసామథితాభృశమ్ ॥ 12 ॥
తమభ్యధావన్ శతశోనదన్తఃకాననౌకసః ।
తేద్రుమాంశ్చమహాకాయాగిరిశృఙ్గాణిచోద్యతాః ॥ 13 ॥
క్షిపనీన్ద్రజితంసఙ్ఖ్యేవానరాభీమవిక్రమాః ।
వృక్షశైలమహావర్షంవిసృజన్తఃప్లవఙ్గమాః ॥ 14 ॥
శత్రూణాఙ్కదనఞ్చక్రుర్నేదుశ్చవివిధైస్స్వనైః ।
వానరైసైర్మహాభీమైర్ఘోరరూపానిశాచరాః ॥ 15 ॥
వీర్యాదభిహతావృక్షైర్వ్యచేష్టన్తరణక్షితౌ ।
స్వసైన్యమభివీక్ష్యాథవానరార్దితమిన్ద్రజిత్ ॥ 16 ॥
ప్రగృహీతాయుధఃక్రుద్ధఃపరానభిముఖోయయౌ ।
సఃశరౌఘానవసృజన్స్వసైన్యేనాభిసమ్వృతః ॥ 17 ॥
జఘానకపిశార్దూలాన్సుబహూన్దృష్టవిక్రమః ।
శూలైఃరశనిభిఃఖఙ్గైః పట్టసైః కూటముద్గరైః ॥ 18 ॥
తేచాప్యనుచరాస్తస్యవానరాన్జఘ్నురాహవే ।
స్కన్ధవిటపైశ్శాలైశ్శిలాభిశ్చమహాబలః ॥ 19 ॥
హనూమాన్కదనఞ్చక్రేరక్షసామ్భీమకర్మణామ్ ।
సనివార్యపరానీకమబ్రవీత్తాన్వనౌకసః ॥ 20 ॥
హనూమాన్ సన్నివర్తధ్వం న నస్సాధ్యమిదమ్బలమ్ ।
త్యక్త్వాప్రాణాన్వివేష్టన్తోరామప్రియచికీర్షవః ॥ 21 ॥
యన్నిమిత్తంహియుధ్యామోహతాసాజనకాత్మజా ।
ఇమమర్థంహివిజ్ఞాప్యరామంసుగ్రీవమేవ చ ॥ 22 ॥
తౌయత్ప్రతివిధాస్యేతేతత్కరిష్యామహేవయమ్ ।
త్యుక్త్వావానరశ్రేష్ఠోవారయన్సర్వవానరాన్ ॥ 23 ॥
శనైశ్శనైరసన్త్రస్తస్సబలస్సన్యవర్తత ।
తతఃప్రేక్ష్యహనూమన్తంవ్రజన్తంయత్రరాఘవః ॥ 24 ॥
స హోతుకామోదుష్టాత్మాగతశ్చైత్యన్నికుమ్భిలామ్ ।
నికుమ్భిలామధిష్ఠాయపావకఞ్జుహవేన్ద్రజిత్ ॥ 25 ॥
యజ్ఞభూమ్యాన్తతోగత్వాపావకస్తేనరక్షసా ।
హూయమానఃప్రజజ్వాలమాంసశోణితభుక్తదా ॥ 26 ॥
అథేన్ద్రజిద్రాక్షసభూతయే తు ।
జుహావ హవ్యం విధినా విధానవత్ ।
దృష్ట్వా వ్యతిష్ఠన్త చ రాక్షసాస్తే ।
మహాసమూహేషు నయానయజ్ఞాః ॥ 27 ॥
అథేన్ద్రజిద్రాక్షభూతయేతుజుహావహవ్యంవిధినావిధానవిత్ ।
దృష్టవావ్యతిష్ఠన్త చ రాక్షసాస్తేమహాసమూహేషుసమానయజ్ఞాః ॥ 28 ॥
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే యుద్ధకాణ్డే ద్వాశీతితమస్సర్గః ॥
